VI SA/Wa 2091/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r.; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego M.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. S. (dalej też jako "skarżący") pełnił funkcję biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w [...] w zakresie szacowania nieruchomości, ruchomości i praw majątkowych, szacowania przedsiębiorstw, ruchomości i składników majątkowych przedsiębiorstw. Pismem z dnia 26 lipca 2016 r. do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] (dalej też jako "organ I instancji" lub "Prezes Sądu") wpłynęło pismo z Prokuratury Okręgowej [...] w [...] zawierające informację, iż prowadzone jest śledztwo przeciwko skarżącemu, podejrzanemu dwukrotnie o czyny z art. 233 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 1950 ze zm., dalej jako "k.k.") w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Następnie Prezes Sądu Okręgowego w [...] wystąpił do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa o udzielenie informacji, czy wobec skarżącego, będącego rzeczoznawcą majątkowym, prowadzone było postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej oraz czy doszło do wymierzenia kary dyscyplinarnej (jeśli tak, to zwrócono się o nadesłanie odpisu decyzji w tym przedmiocie). W odpowiedzi Minister Infrastruktury i Budownictwa wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. orzekł o zastosowaniu wobec ww. rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 1 roku. Kolejnym pismem z dnia 3 czerwca 2019 r. Minister Inwestycji i Rozwoju poinformował Prezesa Sądu Okręgowego w [...], iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 marca 2019 r., sygnatura akt VI SA/Wa 2350/18, oddalił skargę skarżącego na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r., orzekającą o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej. Jednocześnie Minister wyjaśnił, że z informacji uzyskanej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wynika, iż skarżący w dniu 10 maja 2019 r. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Prezes Sądu zwolnił skarżącego z funkcji biegłego sądowego, na podstawie § 6 ust. 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133) – zwanego dalej "rozporządzeniem". Prezes Sądu podkreślił, że wobec stwierdzenia, iż od dnia 30 czerwca 2017 r. na skarżącym ciąży kara dyscyplinarna w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych, nie może on również wykonywać funkcji biegłego sądowego. W ocenie organu I instancji nie daje on bowiem rękojmi ich właściwego wykonywania, przez co utracił warunki do pełnienia funkcji biegłego sądowego wymagane w § 12 ust. 1 pkt 4 cytowanego wyżej rozporządzenia. W odwołaniu od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. skarżący podkreślił, że decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2018 r., orzekająca karę dyscyplinarną w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 1 roku, jest nieprawomocna i nie podlega wykonaniu. Podniósł również, że prowadzone przeciwko niemu przez Prokuraturę Okręgową [...] w [...] śledztwo w sprawie sygn. akt [...] nie zostało zakończone. Tym samym, według skarżącego, decyzja o zwolnieniu z funkcji biegłego sądowego jest przedwczesna. Minister Sprawiedliwości (dalej też jako "Minister", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] lipca 2019 roku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. Organ odwoławczy podkreślił, że w ramach śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową [...] w [...] w sprawie nr [...] nastąpiło przedstawienie zarzutów. Zatem w ocenie tego organu zebrany materiał dowodowy dostatecznie uzasadnił podejrzenie popełnienia przestępstwa przedstawienia przez skarżącego fałszywej opinii, mającej służyć za dowód w postępowaniu upadłościowym. Minister Sprawiedliwości wyjaśnił przy tym, że, jako organ postępowania administracyjnego, nie jest uprawniony do weryfikacji decyzji procesowych podejmowanych przez organy ścigania. Zdaniem organu II instancji z uwagi na szczególną rolę biegłego, jako organu pomocniczego sądu, jego działania i zaniechania często są postrzegane przez opinię publiczną jako działania i zaniechania szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości. Postawa biegłego wpływa zatem na społeczną ocenę działalności sądów i organów ścigania. Z tego też względu osoba biegłego nie może być dotknięta jakąkolwiek skazą, która podważałaby zaufanie do niej, a taką niewątpliwie stanowi przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstwa przedstawienia fałszywej opinii w postępowaniu sądowym. Uzasadnione materiałem dowodowym zebranym w sprawie karnej podejrzenie popełnienia przestępstwa przedłożenia sądowi fałszywej opinii podważa zaufanie do biegłego jako organu pomocniczego sądu. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości odnosząca się zaś do postępowania karnego zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana jako przeszkoda w ocenie osoby biegłego pod kątem spełniania przesłanek, o których mowa w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie biegłych sądowych. Decyzja prezesa sądu okręgowego w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego w żaden sposób nie przesądza bowiem o odpowiedzialności karnej odwołującego się. Ustala jedynie, że wymienione wyżej okoliczności, obiektywnie oceniane, mogą uzasadniać utratę zaufania do skarżącego. Stanowią również skazę mającą negatywny wpływ na społeczną ocenę wymiaru sprawiedliwości. Mając to na uwadze Minister Sprawiedliwości podzielił pogląd organu I instancji, że powyższe względy stanowią wystarczającą podstawę do uznania, że skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego. Minister zauważył przy tym, że organ I instancji naruszył § 6 ust. 3 rozporządzenia poprzez niewysłuchanie biegłego, a nadto też art. 73 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia wnioskodawcy o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego, możliwości zaznajomienia się z zebranymi dowodami, zapoznania się z nimi i zgłoszenia wniosków dowodowych. Jednakże, zdaniem organu odwoławczego, uchybienia te nie przesądzają o konieczności uchylenia decyzji Prezesa Sądu. W ocenie Ministra, decyzja pierwszoinstancyjna, niezależnie od stwierdzonych uchybień proceduralnych, odpowiada bowiem prawu materialnemu, tj. § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2019 roku skarżący zarzucił naruszenie: 1) § 6 ust. 1 pkt. 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez błędne uznanie, że można zwolnić biegłego sądowego z powodu trwania przeciwko niemu postępowania karnego oraz sądowoadministracyjnego ze skargi dotyczącej odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego: 2) art. 138 par. 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy zdaniem skarżącego nie było przesłanek do zwolnienia z funkcji biegłego sądowego; 3) przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 11, 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o zwolnieniu z funkcji biegłego sądowego, w tym brak odniesienia się do wyjaśnień biegłego i nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność zaistnienia przesłanki do zwolnienia z funkcji biegłego. Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracji a także zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie prezentując analogiczne stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, zarówno Minister Sprawiedliwości, jak i Prezes Sądu Okręgowego w [...] dopuścili się obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 2 k.p.a, art. 15 k.p.a., art. 61 § 4 k.p.a, art. 81 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych, zgodnie z którym Prezes zwalnia z funkcji biegłego, jeżeli biegły utracił warunki do pełnienia tej funkcji albo gdy zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada. Ponadto zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia w przypadku, o którym mowa między innymi w § 6 ust. 1 pkt 2, prezes Sądu jest obowiązany wysłuchać biegłego, chyba, że jest to niemożliwe. Nie ulega przy tym wątpliwości, że do postępowania w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego, na podstawie § 6 ust. 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych, zastosowanie znajdują w pełni przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2010 roku, sygn. akt II GSK 614/09). Zgonie natomiast z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Z kolei w myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 8 § 1 k.p.a. stanowi natomiast, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W myśl art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zgodnie natomiast z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W przedmiotowej sprawie natomiast Prezes Sądu Okręgowego w [...] nie dość, że nie wysłuchał skarżącego, tak jak nakazuje mu to przepis § 6 ust. 3 rozporządzenia, przed podjęciem decyzji z dnia [...] czerwca 2019 roku, ale w ogóle nie poinformował skarżącego o wszczęciu wobec niego postępowania w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 61 § 5 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Z akt sprawy jednoznacznie przy tym wynika, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] podejmował szereg czynności, chociażby w zakresie uzyskania informacji dotyczących wyników prowadzonego wobec skarżącego, będącego rzeczoznawcą majątkowym, postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej a następnie stosowne decyzje włączył do akt sprawy jako materiał dowodowy. Zarówno na te dokumenty, jak też na informacje uzyskane w Prokuraturze, organ I instancji powoływał się w swej decyzji, ustalając stan faktyczny, poddany następnie subsumpcji pod przepisy prawa materialnego. Jak wyżej wskazano, zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tymczasem organ I instancji w trakcie całego postępowania, na żadnym jego etapie nie zawiadomił skarżącego o tym, że w ogóle w stosunku do niego takie postępowanie w przedmiocie oceny przesłanek zwolnienia go z funkcji biegłego sądowego się toczy. Prezes Sądu Okręgowego w [...] nie stworzył też możliwości zapoznania się przez skarżącego z materiałem dowodowym, jak również wypowiedzenia się co do niego. W istocie pierwszą czynnością w toku postępowania, o której skarżący został zawiadomiony, było wydanie decyzji zwalniającej go z funkcji biegłego sądowego. Zatem powiadomiony został już o wyniku postępowania administracyjnego, które w całości toczyło się bez jego udziału. Sąd nie może w żadnym razie zgodzić się ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości, który dostrzegając powyższe naruszenia praw strony do udziału w postępowaniu, uznał, że nie rodziły one konieczności uchylenia decyzji Prezesa Sądu, gdyż decyzja pierwszoinstancyjna, odpowiada prawu materialnemu. Otóż, aby mówić o prawidłowym, czy też nieprawidłowym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, w stosunku do ustalonego stanu faktycznego, stan ten musi zostać ustalony w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sposób odpowiadający rygorom proceduralnym ujętym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Tymczasem zgodnie z wyraźną dyspozycją art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miał możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (z wyjątkiem sytuacji z art. 10 k.p.a., na którą organy nie powoływały się w przedmiotowej sprawie). W konsekwencji pozbawienie skarżącego możliwości wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów, uniemożliwia uznanie za udowodnionych okoliczności faktycznych z nich wywiedzionych. Skoro zatem nie mamy w sprawie udowodnionych de facto żadnych okoliczności faktycznych, w ogóle nie możemy mówić o prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Co więcej, na gruncie niniejszej sprawy stopień naruszenia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym art. 10 k.p.a. stanowi, w ocenie Sądu, także podstawę do wznowienia postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co w postępowaniu sądowym prowadzi do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Co istotne, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. nie podlega wartościowaniu pod kątem jego wpływu na wynik sprawy. Takie oceny nie budzą wątpliwości w piśmiennictwie. Przykładowo w opracowaniu B. Adamiak i J. Borkowskiego, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 89, znalazło się następujące stwierdzenie: "Naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu dowodowym jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony". Podobnie G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan w komentarzu do art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego – LEX 2007, podkreślają, że "Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony, według której organ winien zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.) Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu obejmuje wszystkie jego stadia, zatem przesłanka uzasadniająca wznowienie będzie obejmować sytuacje, w których strona bez własnej winy w ogóle nie uczestniczyła w postępowaniu, jak również gdy nie uczestniczyła tylko w niektórych, istotnych jego fazach, z przyczyn leżących po stronie organu administracyjnego". Tak samo omawiane naruszenie oceniają M. Jaśkowska i A. Wróbel w komentarzu do art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego – LEX 2010 dodając, że "Wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje niezależnie od tego, czy brak udziału strony wywarł wpływ na treść decyzji. Wpływ tego braku udziału na wynik sprawy może być dopiero oceniany w postępowaniu wznowieniowym" (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2010 roku, sygn. akt II GSK 614/09). Zauważyć należy, że także w toku postępowania odwoławczego Minister Sprawiedliwości nie zapewnił skarżącemu czynnego udziału w tym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji drugoinstancyjnej nie umożliwił mu wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, zgodnie z wymogiem art. 10 § 1 k.p.a. Aczkolwiek podkreślić należy, że nawet ewentualne umożliwienie skarżącemu na etapie odwoławczym zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym nie sanowałoby bynajmniej tego naruszenia po stronie Prezesa Sądu, z uwagi na wymóg zapewnienia stronie prawa do rozpoznania sprawy w dwóch instancjach, zgodnie z dyspozycją art. 15 k.p.a. Ponadto niewątpliwie Prezes Sadu pominął także ciążący na nim obowiązek wysłuchania biegłego, do czego obligował Prezesa Sądu § 6 ust. 3 rozporządzenia. Jak powyżej wskazano, w myśl § 6 ust. 3 rozporządzenia w przypadku, o którym mowa między innymi w § 6 ust. 1 pkt 2, Prezes Sądu jest obowiązany wysłuchać biegłego, chyba, że jest to niemożliwe. Zarówno literalne jak i potoczne brzmienie użytego przez ustawodawcę zwrotu "jest obowiązany wysłuchać" wymaga zachowania ustnego sposobu wysłuchania strony, albowiem w tej właśnie formie ma ona najpełniejsze możliwości wyjaśnienia kwestii spornych. Odstąpienie natomiast od wymaganej formy powinno mieć charakter wyjątkowy i dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy nie ma możliwości dopełnienia tej czynności (podobnie: Sąd Najwyższy /w:/ wyroku z dnia 16 czerwca 1999, I PKN 114/99, OSNP 2000/17/644; tak również: post. Sądu Najwyższego z 25 stycznia 1996, II KRN 183/95, OSNKW 1996/11-12/91; czy też post. Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1991, II KRN 48/91, OSNKW 1991/10-12/54). Niedopuszczalne jest więc stanowisko zaprezentowane przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w piśmie z dnia 12 lipca 2019 roku, przekazującym odwołanie od jego decyzji z dnia [...] czerwca 2019 roku, zgodnie z którym brak zasadności wysłuchania biegłego wywiódł post factum z oceny treści zarzutów odwołania. Podkreślenia wymaga, że prawo do wysłuchania należy do podstawowych gwarancji proceduralnych postępowania administracyjnego. Znajduje ono zakotwiczenie także w aktach o zasięgu europejskim. Prawo to, określone w art. 41 ust. 2 lit. a Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej stanowi składową prawa do dobrej administracji oraz w art. 14 i 16 ust. 1 i 2 rekomendacji CM/Rec(2007)7. Wyraża ono roszczenie procesowe o to, aby być wysłuchanym (right to be heard). W orzecznictwie TSUE przyjmuje się, że obejmuje ono prawo do użytecznego i skutecznego przedstawienia stanowiska strony w każdym postępowaniu administracyjnym, w którym może zostać wydana decyzja wywierająca niekorzystny wpływ na jej prawa lub interesy (tak TSUE np. w wyroku z 22 listopada 2012 r., sygn. akt C-277/11, M. przeciwko Minister for Justice, Equality and Law Reform i in., EU:C:2012:744, LEX nr 1227117). Pominięcie możności realizacji tego prawa uznać należy, zwłaszcza przy naruszeniu przez organ pierwszej instancji art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a., za naruszenie o charakterze istotnym, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (p. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1598/19).Niedopuszczalne jest bowiem prowadzenie postępowania administracyjnego przez organ, w ten sposób, że strona nie jest informowana zarówno o jego wszczęciu, prowadzonych czynnościach, czy też dopuszczonych dowodach, dowiadując się na koniec jedynie o jego wyniku. Dlatego też, w ponownie prowadzonym postępowaniu, organ pierwszej instancji zapewni skarżącemu wszystkie prawa wynikające z przyznanego mu statusu strony, w tym przede wszystkim prawo do wysłuchania, o którym mowa w § 6 ust. 3 rozporządzenia oraz przyznane stronie mocą art. 10 § 1 k.p.a. uprawnienie do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Dopiero wówczas okoliczności faktyczne ustalone na podstawie zebranego materiału dowodowego będą mogły być uznane za udowodnione w świetle art. 81 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.