VI SA/Wa 2097/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-07
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Jacek Fronczyk, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Rozwoju o odmowie wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG, wydana na wniosek właściciela nieruchomości, na której przedsiębiorca prowadzi działalność, jest wadliwa, jeśli wnioskodawca nie posiadał statusu strony postępowania?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Ministra Rozwoju są dotknięte wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ zostały skierowane do osoby, która nie posiadała przymiotu strony postępowania administracyjnego (skarżący miał jedynie interes faktyczny, a nie prawny). Postępowanie w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG z uwagi na niezgodność danych mogło być wszczęte wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek podmiotu niebędącego stroną.Stan faktyczny
Skarżący, będący właścicielem nieruchomości, złożył wniosek o wykreślenie przedsiębiorcy E.K. z CEIDG z uwagi na rzekomą niezgodność danych adresowych z rzeczywistym stanem rzeczy. Minister Rozwoju dwukrotnie odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że skarżący nie wykazał braku tytułu prawnego przedsiębiorcy do nieruchomości i że spór ma charakter cywilnoprawny. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2016 r. i zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykreślenia przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2016 r.; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz P. D. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
P.D. (dalej też jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju (dalej też jako "Minister" lub "organ") z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] odmawiającą wykreślenia E.K. (dalej też jako "uczestnik postępowania"), jako przedsiębiorcy, z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej też jako "CEIDG" lub "ewidencja").
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 1829, ze zm., dalej też jako "sdg") oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej też jako "k.p.a.").
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia 16 grudnia 2015 roku P.D. zwrócił się do organu z wnioskiem o wykreślenie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) danych adresowych dotyczących głównego miejsca wykonywania działalności przez przedsiębiorcę E.K. (dalej też jako "uczestnik postępowania") oraz adresu do doręczeń. Skarżący wskazał, że dane te są niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, ponieważ przedsiębiorca E.K. nie posiada tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości wskazanej pod adresem uwidocznionym w CEIDG. Wskazał również, że jest on właścicielem tej nieruchomości i nie wyrażał zgody na korzystanie z niej przez przedsiębiorcę.
Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Minister Rozwoju odmówił wykreślenia E.K., jako przedsiębiorcy, z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Zdaniem organu, stan faktyczny i prawny, co do danych adresowych dotyczących głównego miejsca wykonywania działalności oraz adresu do doręczeń przedsiębiorcy E.K. jest zgodny z danymi zawartymi we wpisie w CEIDG. Przedsiębiorca wskazał bowiem, że posiada umowę najmu nieruchomości położonej przy ul. B. 3 w W., którą właściciel nieruchomości zawarł z podmiotem Spółka Jawna D. E. K., B. K., w której miejsce, jako strona weszła E.K. na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 maja 2014 r., w wyniku sukcesji generalnej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Ministra Rozwoju, skarżący podkreślił, że E.K. nie jest uprawniona do podawania w CEIDG adresu nieruchomości położonej przy ul. B. 3 w W. W ocenie skarżącego, organ wydając kwestionowana decyzję, naruszył przepisy art. 7, art. 77 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez m.in. nienależyte ustalenie okoliczności faktycznych w sprawie oraz błędne ustalenie, że przedsiębiorca podał we wpisie prawdziwe dane.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Minister Rozwoju utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] odmawiającą wykreślenia E.K. z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Organ na wstępie zaznaczył, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożono we właściwym terminie oraz, że nie zachodzą przesłanki niedopuszczalności tego wniosku, gdyż złożyła go strona uprawniona. Dalej podniósł, że decyzja pierwszej instancji była wydana w oparciu o art. 35 ust. 2 sdg, zgodnie z którym przedsiębiorca mógł zostać wykreślony z CEIDG, w drodze decyzji administracyjnej, w przypadku, gdy wpis zawierał dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Tymczasem Minister Rozwoju w toku postępowania takich okoliczności nie stwierdził, bowiem obie strony postępowania twierdziły, że są uprawnione w zakresie dysponowania nieruchomością, której dane adresowe były kwestionowane przez skarżącego. Organ podkreślił, że uczestnik zaprzeczył twierdzeniom i zarzutom skarżącego, gdyż kwestionowany adres określający główne miejsce wykonywania działalności oraz adres do doręczeń, jest dokładnie tym adresem, pod którym faktycznie i zgodnie z prawem wykonuje działalność gospodarczą. E.K. zaznaczyła, że tytułem prawnym legitymującym ją jako przedsiębiorcę do wskazywania kwestionowanego adresu nieruchomości jest ta sama umowa najmu nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., na którą powołuje się od początku postępowania toczącego się przed Ministrem Rozwoju. W zakresie zaś ważności tej umowy i wydania lokalu toczy się postępowanie w sądzie cywilnym, które na dzień składania wyjaśnień jest niezakończone.
Organ skonstatował, że z wyjaśnień złożonych zarówno przez przedsiębiorcę, skarżącego, jak też w świetle okoliczności ustalonych przez sam organ nie wynika, by można jednoznacznie stwierdzić, że E.K. nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, której adres wskazano we wpisie w CEIDG, w danych jawnych wpisu. Z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wynika, że obie strony postępowania składają wyjaśnienia rozbieżne, których podstawę stanowi spór natury cywilnoprawnej.
Tymczasem Minister Rozwoju, jako organ administracji publicznej, nie jest uprawniony do badania oraz ingerowania w stosunki cywilnoprawne. Kwestie sporne w zakresie stosunków cywilnoprawnych, czyli w tym przypadku dotyczące ważności umowy najmu i konieczności wydania i opuszczenia lokalu, którego adres stanowi przedmiot postępowania przed Ministrem Rozwoju, pozostają zatem poza obszarem ewidencji działalności gospodarczej.
Niezasadne i pozbawione podstaw prawnych jest domaganie się od Ministra Rozwoju, aby wkroczył on w uprawnienia sądu cywilnego, co mogłoby w efekcie skutkować nieważnością postępowania administracyjnego. Organ zaznaczył jednocześnie, że na podstawie informacji udzielonej przez Sąd Rejonowy dla W. w W. ustalił, iż w sprawie cywilnej faktycznie zapadło rozstrzygnięcie, na które powołuje się skarżący, nie mniej jednak jest to wciąż rozstrzygnięcie nieprawomocne. W przedmiotowym przypadku odmowa dokonania wykreślenia przedsiębiorcy oparta jest zatem o ustalony stan faktyczny i prawny, który wskazuje, że dane zawarte we wpisie przedsiębiorcy: E.K., są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, a przedsiębiorca posiada tytuł prawny do nieruchomości, której adres wskazany jest obecnie we wpisie w CEIDG.
Na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] P.D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 7 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
a) uznanie, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne sprawy, skutkujące błędnym przyjęciem, iż przedsiębiorca E.K. posiada tytuł prawny do lokalu, w którym wykonuje działalność gospodarczą tj. w W. przy ul. B. 3, podczas gdy skarżący skutecznie rozwiązał ze spółką D., B. K. Spółka Jawna (której obecnym następcą prawnym na zasadzie sukcesji generalnej jest Pani E.K.) umowę najmu ww. lokalu ze skutkiem natychmiastowym, co stwierdzone zostało prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. I Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 2012 roku, w sprawie sygn. akt [...],
b) uznanie, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że przedsiębiorca E.K. podała we wpisie do CEIDG prawdziwe dane w zakresie adresu głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej oraz adresu do doręczeń, podczas gdy przedsiębiorca E.K. nie posiada w ogóle tytułu prawnego do lokalu położonego w W., przy ul. B. 3, co w konsekwencji skutkowało wydaniem błędnej decyzji, a więc decyzji utrzymującej w mocy decyzję wydaną w I instancji;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, iż Organ pierwszej instancji prawidłowo uzasadnił zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2016 roku, podczas, gdy nie odniósł się on do wszystkich dowodów dostarczonych przez skarżącego, w tym w szczególności do prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w W. I Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 2012 roku, wydanego w sprawie sygn. akt [...] i stwierdzającego, że skarżący skutecznie wypowiedział umowę najmu lokalu położonego w W. przy ul. B. 3 ze skutkiem natychmiastowym, a co za tym idzie organ nie odniósł się do wszystkich okoliczności, jakie powołał za podstawę do stwierdzenia, iż wpis w CEIDG dotyczący wykonywania przez E.K. działalności gospodarczej pod adresem w W., przy ul. B. 3 oraz wskazanie przedmiotowego adresu jako adresu do doręczeń, jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, co w konsekwencji skutkowało wydaniem błędnej decyzji, a więc decyzji utrzymującej w mocy decyzję wydaną w I instancji;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 2a ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, skutkujące odmową wykreślenia przedsiębiorcy E.K. z CEIDG, w sytuacji gdy, pomimo wezwania organu, nie przedstawiła w zakreślonym terminie tytułu prawnego do lokalu położonego w W. przy ul. B. 3, ani nie dokonała odpowiedniej zmiany wpisu w CEIDG w zakresie adresu głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej i adresu do doręczeń.
W świetle powyższego, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2016 roku oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2016 roku oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ponadto wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu, tj. wyroku Sądu Rejonowego dla W. w W. IX Wydział Gospodarczy z dnia [...] czerwca 2016 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt: [...] wraz z uzasadnieniem, albowiem jest on niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości wskazanych w treści uzasadnienia zarzutów skargi i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2017 roku pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę oraz podtrzymał wniosek o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Rejonowego W. z czerwca 2016 r. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku dowodowego, gdyż wyrok ten jest organowi znany i na dzień posiedzenia nie jest prawomocny, a sprawa znajduje się w postępowaniu międzyinstancyjnym. Pełnomocnik uczestnika postępowania także wniósł o oddalanie wniosku dowodowego. Sąd postanowił przy tym oddalić wniosek
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2017 roku, poz. 1369, ze zm.; zwaną dalej "p.p.s.a.").
Z kolei stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyń określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
W pierwszej kolejności Sąd przeprowadza więc kontrolę zaskarżonej decyzji i postępowania, które ją poprzedziło z punktu widzenia istnienia wad powodujących nieważność decyzji. W przypadku ustalenia, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza jej nieważność, nie badając wpływu tej wady na treść zaskarżonej decyzji. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż zasługuje ona na uwzględnienie, jednakże - co wymaga podkreślenia - z innych względów niż podnoszone w skardze.
W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] oraz utrzymana przez nią w mocy wcześniejsza decyzja z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] dotknięte są kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący bowiem, na wniosek którego wszczęto postępowanie i do którego skierowano obydwie decyzje, nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a mimo to został przez organ administracji publicznej potraktowany jako strona tegoż postępowania. Tymczasem w myśl art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.
W tym miejscu podkreślić należy, iż w myśl art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w rozumieniu przywołanego przepisu musi mieć oparcie w przepisach prawa, to przepis bowiem decyduje o tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a przedmiotem sprawy. Musi to być nadto interes o charakterze osobistym, zindywidualizowany i skonkretyzowany.
Od tak pojętego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Z taką też sytuacją mamy do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy, gdyż skarżący może legitymować się jedynie interesem faktycznym w postępowaniu dotyczącym wykreślenia uczestnika z ewidencji, nie sposób jednakże przypisać mu waloru strony postępowania administracyjnego z uwagi na brak po jego stronie interesu prawnego. Interes prawny pojawia się jedynie wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok NSA z 2 czerwca 1999 r., IV SA 2164/97, LEX nr 1684491).
Na gruncie niniejszej sprawy odpowiednie przepisy prawa materialnego regulującego zagadnienie zarówno dokonywania wpisu przedsiębiorcy do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, jaki i wykreślenia go, stanowią przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, w szczególności zakres regulacji ujęty w jej Rozdziale 3 zatytułowanym "Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej".
Z brzmienia powyższych przepisów, obowiązującego w dacie wystąpienia przez skarżącego do organu z wnioskiem o wykreślenie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej danych adresowych dotyczących głównego miejsca wykonywania działalności przez przedsiębiorcę E.K. oraz adresu do doręczeń (tj. w dniu 16 grudnia 2015 roku), jednoznacznie wynika, że nie nadawały one właścicielowi nieruchomości, w której prowadzona jest przez wpisanego do ewidencji przedsiębiorcę działalność gospodarcza, statusu strony postępowania administracyjnego w przedmiocie wykreślenia z niej tegoż przedsiębiorcy. Otóż w myśl art. 35. ust. 1 sdg (w ówczesnym brzmieniu), w przypadku, gdy wpis zawiera dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, minister właściwy do spraw gospodarki wzywa przedsiębiorcę do dokonania odpowiedniej zmiany wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Jeżeli, mimo wezwania, o którym mowa w ust. 1, przedsiębiorca nie dokona odpowiedniej zmiany swojego wpisu, minister właściwy do spraw gospodarki może wykreślić, w drodze decyzji administracyjnej, przedsiębiorcę z CEIDG (ust. 2 cyt. przepisu).
Z obowiązującego w dacie złożenia przez skarżącego ww. wniosku brzmienia art. 35. ust. 1 i 2 sdg wynika, że decyzja w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG z uwagi na niezgodność danych, jest wydawana z urzędu. Postępowanie w tym przedmiocie może zatem zostać wszczęte wyłącznie z urzędu. To przepis prawa materialnego określa, z czyjej inicjatywy wszczyna się postępowanie administracyjne. Skoro istnieją takie postępowania administracyjne, które wszczęte mogą być wyłącznie z urzędu, to bez znaczenia dla sposobu ich wszczęcia pozostaje okoliczność, w jaki sposób organ decyzyjny powziął wiadomość o okolicznościach uzasadniających wszczęcie postępowania (z urzędu). Wiedza organu na ten temat pochodzić może zarówno z własnych źródeł organu, jak również z informacji, pism, wniosków lub skarg pochodzących od obywateli. Oparcie się przez organ na informacji pochodzącej od obywatela i wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie, która może być wszczęta wyłącznie z urzędu, nigdy jednak nie przekształci tego postępowania we wszczęte na wniosek. Dlatego, bez względu na to, czy wniosek do organu o wszczęcie postępowania w sprawie administracyjnej, która wszczęta może być wyłącznie z urzędu, składa osoba, która w późniejszym, toczącym się z urzędu postępowaniu wykaże, że przysługuje jej w tym postępowaniu przymiot strony, czy też wniosek składa podmiot nieposiadający interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., w każdym z tych przypadków może dojść do wszczęcia postępowania wyłącznie z urzędu. Z tego też wynika, że za stronę postępowania wszczętego z urzędu na podstawie art. 35 ustawy o swobodzie działalności nie można uznać podmiotu tylko z tej przyczyny, że jest właścicielem nieruchomości, której adres wskazany jest w ewidencji jako adres wykonywania działalności.
Tymczasem organ, pomimo, że z żadnego przepisu prawa materialnego nie wynikało uprawnienie skarżącego do żądania wszczęcia w dniu 16 grudnia 2015 roku postępowania w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG z uwagi na niezgodność danych, wszczął na jego wniosek postępowanie, doręczając mu w konsekwencji zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia.
W sprawie niniejszej mamy zatem do czynienia z kwalifikowaną wadą prawną obu decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., przesądzającą o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego, gdyż podmiot, do którego skierowano decyzję, nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a mimo to został przez organ administracji publicznej potraktowany jako strona tegoż postępowania (p. wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 400/06).
Irrelewantną w tym zakresie była przy tym zmiana omawianej ustawy, która weszła w życie z dniem 19 maja 2016 r. poprzez dodanie art. 35 ust. 1a, ust. 2a, ust. 2b, ust. 4 i ust. 5 przez art. 1 pkt 16 lit. a ustawy z dnia 25 września 2015 r. (Dz.U.2015r., poz.1893) zmieniającej ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Nie mogła ona rzutować bowiem na możliwość ewentualnego sanowania postępowania, które na etapie pierwszej instancji, toczyło się w stosunku do podmiotu pozbawionego statusu strony. W toku postępowania wywołanego wnioskiem skarżącego z dnia 20 kwietnia 2016 roku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ również powinien dokonać oceny, czy skarżący, jako podmiot inicjujący postępowanie, miał do tego legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Mając na uwadze, że organ nie dokonał powyższej oceny, rozpoznając ponownie sprawę, uwzględni wyżej przedstawione stanowisko i wnioski, które są wiążące na podstawie art. 153 p.p.s.a.
W szczególności organ, uwzględniając stan prawny z daty złożenia wniosku przez skarżącego, winien w pierwszej kolejności ocenić zasadność wszczęcia postępowania na wniosek w świetle przesłanek przepisu art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostaje wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Ponadto, stosownie do wyniku postępowania sądowego, należało orzec o kosztach tego postępowania, zasądzając od organu na rzecz skarżącego ich zwrot na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1c i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło