VI SA/Wa 2105/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. i Z. Z. [...] o przyznanie pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. i Z. Z. [...] na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu nawozu i ustalenia opłaty sankcyjnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 25 lutego 2008 r. skarżący zwrócili się po raz trzeci o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o zwolnienie od wpisu sądowego "w wysokości 99 procent kwoty wpisu lub wedle uznania Sądu". Na dalszym etapie postępowania dotyczącego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wyjaśnili, iż wnoszą o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżących, Sąd pismem z dnia 14 kwietnia 2008 r. wezwał Z. Z. do: 1) udzielenie informacji, czy wskazana w rubryce 10 Formularza PPF informacja, iż "nie osiąga dochodów" oznacza, że: a) skarżący nadal prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą lecz nie osiąga z tego tytułu dochodu (w takim przypadku Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia odpisu ostatniej deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej działalności gospodarczej osiągniętego od początku bieżącego roku podatkowego), b) skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej ani nie jest zatrudniony (w takim przypadku Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania prowadzonej przez niego działalności gospodarczej z ewidencji prowadzonej przez właściwy organ gminy oraz zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu w ewidencji osób bezrobotnych), 2) udzielenie informacji, czy nadal prowadzi działalność rolniczą, 3) wyjaśnienie, czy posiada aktualnie składniki majątkowe (w tym nieruchomości oraz ruchomości o wartości powyżej 3000 Euro), 4) ewentualne wskazanie wszelkich dodatkowych okoliczności, które, zdaniem skarżącego mają istotny wpływ na jego aktualną sytuację majątkową i możliwości płatnicze. Natomiast M. Z. został wezwany do: 1) udzielenie informacji, czy wskazana w rubryce 10 Formularza PPF informacja, iż "nie osiąga dochodów" oznacza, że: a) skarżący nadal prowadzi produkcję rolną w zakresie jej działów specjalnych, lecz nie osiąga z tego tytułu dochodu, b) skarżący nie prowadzi już produkcji rolnej ani nie jest zatrudniony (w takim przypadku Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu w ewidencji osób bezrobotnych), 2) udzielenie informacji, czy nadal prowadzi działalność rolniczą, 3) ewentualne wskazanie wszelkich dodatkowych okoliczności, które, zdaniem skarżącego mają istotny wpływ na jego aktualną sytuację majątkową i możliwości płatnicze. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżący w piśmie z dnia 21 kwietnia 2008 r. wskazali, iż Z. Z. nadal prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Dodali, że w wyniku wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 października 2007 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1602/07) [...] częściowo wznowiła sprzedaż, a pozarolnicza firma Z. Z. wznowiła dystrybucję. Jednak obie firmy "nie osiągają dochodu, bo dobytek materialny Z. Z. znalazł się (w całości) pod zastawem kredytowym, jak również dobytek M. Z. (tytułem poręczenia)". Jednocześnie skarżący podali, że dochód w/w przedsiębiorstw jest w całości konsumowany przez spłatę zobowiązań, a koszt funkcjonowania tych przedsiębiorstw oraz pozyskanie środków transportu okazał się bardzo wysoki. Ponadto skarżący oświadczyli, iż nie posiadają miesięcznych deklaracji dochodu. Do przedmiotowego pisma z dnia 21 kwietnia 2008 r. załączyli kserokopię 1 strony odpisu [...] kserokopię 7 strony uzasadnienia w/w wyroku oraz kserokopię 1 i 2 strony protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 12 lutego 2008 r. w [...] przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...]. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2008 r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia powołując się na przepisy art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) – cytowana dalej jako "p.p.s.a." wskazano, iż ze względu na fakt, że skarżący nie wykazali rzeczywistego, aktualnego stanu majątkowego, brak było możliwości ustalenia, czy skarżący wypełniają ustawowe przesłanki przyznania pomocy państwa zawarte w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W dniu 28 lipca 2008 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw strony skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2008 r. Do złożonego sprzeciwu nie dołączono żadnych wyjaśnień, ani dokumentów do których strona była wzywana pismem dnia 14 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; por. też postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. Analizując niniejszą sprawę należy stwierdzić, że z oświadczenia skarżących, zawartego w piśmie z dnia 21 kwietnia 2008 r., wynika, iż nadal prowadzą oni działalność w formie [...] obejmującą [...]. Nadto skarżący Z. Z. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą [...], której przedmiotem jest produkcja [...]. Pomimo wezwania Sądu skarżący w żaden sposób nie udokumentowali swojej aktualnej sytuacji majątkowej. Skarżący poprzestali jedynie na oświadczeniu (pismo z dnia 21 kwietnia 2008 r.), że nie osiągają dochodów. Z przedłożonej informacji wynika, że osiągane dochody są w całości pochłaniane przez zobowiązania, a na ich majątkach zostały ustanowione zabezpieczenia: rzeczowe - zastaw (w przypadku Z. Z.) i osobiste – poręczenie (w przypadku M. Z.). W ocenie Sądu rozpoznając wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, istotne jest jednak to, że zarówno na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy (pismo z dnia 19 marca 2008 r., zakończone postanowieniem z dnia 4 lipca 2008 r.), jak również na etapie składania sprzeciwu (pismo z dnia 25 lipca 2008 r.), skarżący nie podali żadnych konkretnych informacji, np. wielkości zabezpieczonych zobowiązań czy wysokości dochodów (strat) osiągniętych w ubiegłym roku podatkowym. Nie przedłożyli również żadnych danych obrazujących ich sytuację majątkową w bieżącym roku podatkowym, a te biorąc pod uwagę treść sprzeciwu mogłyby być niekorzystne dla skarżących. W ocenie Sądu, samo powołanie się na brak dochodów, czy też ciążące obciążenia majątkowe nie może być traktowane jako udowodnienie trudnej sytuacji materialnej. Zdaniem Sądu, w sprawie niniejszej skarżący nie przedstawiając żądnych dokumentów wykazali się brakiem dbałości o własne interesy w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Z samego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że obaj skarżący prowadzą działalność gospodarczą i nawet w przypadku generowania strat przez każdego z nich, są obowiązani do właściwego rozliczenia z fiskusem (złożenie właściwego PIT). Nie podjęli również próby potwierdzenia treści swoich oświadczeń w części dotyczącej zaciągniętych zobowiązań i ciążących kredytów poprzez przedłożenie właściwych dokumentów. W konsekwencji, niewykazanie przez skarżących ich rzeczywistego, aktualnego stanu majątkowego uniemożliwia uznanie, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy M. Z. i Z. Z. wypełniają ustawowe przesłanki przyznania pomocy państwa. Reasumując, skarżący nie wykazali okoliczności uzasadniających istnienia przesłanek do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.