VI SA/Wa 2106/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku Rady Izby Notarialnej w W. o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w sprawie ze skargi Rady Izby Notarialnej w W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2009 r. nr [...]. Rada Izby Notarialnej w W. (dalej też jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2009 roku nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 roku w przedmiocie powołania K. W. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 maja 2010 r. zawiesił postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w dniu 24 czerwca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygnaturze akt I OSK 933/08 postanowił - na podstawie art. 187 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przedstawić do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego budzące poważne wątpliwości zagadnienie prawne: "Czy art. 24 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego ma zastosowanie do osoby piastującej funkcję ministra w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 tego Kodeksu". Zagadnienie prawne występujące w niniejszej sprawie jest tożsame z tym, jakie zostało zawarte w powyższym pytaniu, albowiem Rada Izby Notarialnej w W. zarzuca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie m. in. naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie zarówno decyzji w pierwszej, jak i drugiej instancji, przez tę samą osobę, działającą z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości. Zatem wydanie orzeczenia w niniejszej sprawie uzależnione jest od stanowiska składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z kolei w myśl art. 125 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zgodnie z art. 127 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła natomiast o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że w interesie społecznym jest dobry i silny notariat, co może zapewnić odpowiednia obsada. Nadmierna ilość notariuszy nie zabezpiecza należycie interesu społecznego i nie jest gwarancją dostępności do czynności notarialnych, skoro jakość tych czynności będzie się obniżać. Decyzja o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej powinna być zgodna ze słusznym interesem strony, ale pod warunkiem, że nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. Interes indywidualny strony nie może ograniczać interesu społecznego i w konsekwencji w postępowaniu dotyczącym powołania na stanowisko notariusza Minister Sprawiedliwości zobligowany jest ocenić celowość utworzenia kancelarii w danej miejscowości, w tym wyważyć interes społeczny i słuszny interes strony. Interes społeczny to zapewnienie dostępu do czynności notarialnych. Jeżeli więc w danej miejscowości jest zapewniony swobodny dostęp do czynności notarialnych to interes indywidualny strony nie może ograniczać spełnionego interesu społecznego. W opinii Rady Izby Notarialnej w W. wszystkie podniesione okoliczności uzasadniają twierdzenie, iż zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości została wydana z rażącym naruszeniem wymienionych przepisów prawa procesowego, jak i materialnego. Ponieważ zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż zostanie ona wyeliminowana z obrotu prawnego, uzasadnione wydaje się wstrzymanie jej wykonania. Przez wzgląd na status ustrojowy notariusza, który jest "osobą zaufania publicznego" nie powinna zachodzić sytuacja, w której zawód ten wykonuje osoba niespełniająca wszystkich przesłanek warunkujących możliwość nabycia uprawnień do jego wykonywania. Może to bowiem godzić bezpośrednio w bezpieczeństwo obrotu prawnego i prawidłowość przeprowadzania czynności notarialnych, skutkiem czego zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody o której mowa w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Polega ono na zagrożeniu wskazanych wyżej wartości, których ochrona uzasadnia wprowadzenie przez ustawodawcę daleko idących ograniczeń przy wykonywaniu zawodu notariusza. Zdaniem skarżącej wstrzymanie wykonania decyzji powołującej K. W. na stanowisko notariusza, a więc skutkującej nabyciem przez niego uprawnień do wykonywania jednego z "zawodów zaufania publicznego", stanowi jedyną możliwość uniknięcia szkód, jakie mogą wystąpić w sytuacji, gdy zawód ten wykonuje osoba niespelniająca nieskazitelności charakteru powołania na stanowisko notariusza. W ocenie Ministra Sprawiedliwości wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie przytoczyła żadnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, lub że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu leży przy tym na wnioskodawcy, który powinien przynajmniej uprawdopodobnić, że w jego przypadku spełnione zostały przesłanki wskazane w powołanym przepisie. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy więc poprzedzić analizą przedstawionego przez wnioskodawcę uzasadnienia pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w powołanym wyżej przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z 18 maja 2004 r. - FZ 65/04). Argumentacja takiego wniosku musi więc być odpowiednia - tzn. w sposób przekonywujący pokazująca konkretne relacje miedzy brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. czyli niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd nie bada z urzędu faktu czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć. Uprawdopodobnienie tego faktu spoczywa na stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (p. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 marca 2005 r. sygn. akt I OZ 62/05, niepubl.; z 6 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OZ 190/05, niepubl.; z 18 lutego 2005 r. sygn. akt OZ 1506/04; z 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495-497/04; z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie podniosła żadnej argumentacji przemawiającej za tym, iż powołanie K. W. na stanowisko notariusza spowodowałoby dla skarżącej zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie podnoszona przez skarżącą kwestia potencjalnego naruszenia interesu społecznego, wskutek wykonywania czynności notariusza przez powołanego na to stanowisko K. W. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt II FZ 529/08, interes społeczny nie stanowi przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłankę taką stanowi, w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Również w postanowieniu z dnia 27 listopada 2007 r. sygn. akt II OZ 1197/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że powoływanie się na naruszenie ogólnego interesu społecznego nie stanowi przesłanek umożliwiających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić również należy, że dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bez znaczenia pozostaje kolejny zarzut skarżącej odnoszący się do wydania decyzji z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, w stopniu uprawdopodabniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Powyższy zarzut i wywody zawarte w skardze nie stanowią bowiem ustawowych przesłanek, w oparciu o które dokonuje się oceny zasadności wniosku o zastosowanie tymczasowej ochrony, przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Te i inne okoliczności będą badane przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum. Zatem skoro w niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia ustawowych przesłanek do wstrzymania zaskarżonej decyzji, to wniosek ten należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.