VI SA/Wa 2107/05
PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-03
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, sąd powinien rozpoznać go merytorycznie, jeśli od momentu wydania postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy nie nastąpiła zmiana okoliczności wpływających na sytuację majątkową skarżących?Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien rozpoznać merytorycznie ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli od momentu wydania postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy nie nastąpiła zmiana okoliczności wpływających na sytuację majątkową skarżących. W przypadku braku takiej zmiany, wniosek powinien zostać oddalony. W analizowanej sprawie dochody skarżących z działalności rolniczej i pozarolniczej działalności gospodarczej w roku 2006 wzrosły w porównaniu do roku 2005, co oznacza brak pogorszenia sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
Skarżący M. Z. i Z. Z. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika, w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nakazującą wycofanie z obrotu nawozu i ustalającą opłatę sankcyjną. Wcześniejsze postanowienie sądu z dnia 28 listopada 2006 r. odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a zażalenie na nie zostało oddalone przez NSA. Skarżący podali, że osiągają miesięczny dochód z działalności rolniczej w wysokości 1476 zł brutto i nie mają środków na opłacenie pomocy prawnej. Analiza dokumentów wykazała jednak wzrost dochodów w roku 2006 w porównaniu do roku 2005.Rozstrzygnięcie
Odmówić M. Z. i Z. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. i Z. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi M. Z. i Z. Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu nawozu i ustalenia opłaty sankcyjnej p o s t a n a w i a: odmówić M. Z. i Z. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika.
Postanowieniem wydanym w niniejszej sprawie w dniu 28 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącym – M. Z. i Z. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na w/w postanowienie skarżący wnieśli zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt II GZ 27/07. Wobec powyższego Zarządzeniem Sędziego referenta z dnia 14 kwietnia 2007 r. skarżący zostali wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 680 zł. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie otwartym do opłacenia skargi skarżący złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz zażalenie na w/w zarządzenie z dnia 14 kwietnia 2007 r.
Wobec złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy pismach Sądu z dnia 17 maja 2007 r. skarżącym przesłano urzędowe formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), zobowiązując do ich wypełnienia i przesłania do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zachowując powyższy termin, skarżący złożyli wypełnione formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy, w których wnieśli o ustanowienie pełnomocnika.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że nie mają środków na opłacenie pomocy prawnej. Każdy ze skarżących prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe oraz każdy z nich osiąga miesięczny dochód z tytułu działalności rolniczej w wysokości 1476 zł brutto. Z. Z. wskazał, iż nie posiada żadnego majątku zarówno ruchomego, jak i nieruchomego. Natomiast M. Z. jest właścicielem niewykończonego domu o powierzchni 120 m kw.
Z nadesłanych do akt sprawy kserokopii dokumentów wynika, iż w roku podatkowym 2006 Z. Z. uzyskał z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej dochód w wysokości 26.435,96 zł [...] a M. Z. w tym okresie osiągnął z działu specjalnego produkcji rolnej dochód w kwocie 21.291 zł [...] Z. Z. zalegał z płatnościami składek na rzecz ZUS [...]
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony w tej samej sprawie ponownie, po uprawomocnieniu się postanowienia odmawiającego takiego zwolnienia, podlega merytorycznemu rozpoznaniu, przy czym w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności powinien być oddalony (p. "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", J.Gudowski /w:/ T.Ereciński, J.Gudowski, M.Jędrzejewska tom 1, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2001 s. 272 i cyt. tam orzecznictwo SN).
W związku z powyższym w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią przy rozpoznaniu powtórnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest dokonanie oceny, czy od momentu wydania przez Sąd postanowienia w dniu 28 listopada 2006 r., w którym nie uwzględniono poprzedniego wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wystąpiły okoliczności wpływające na zmianę sytuacji majątkowej skarżących a w konsekwencji zdolności do pokrycia kosztów postępowania sądowego.
Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej skarżących od momentu rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, stwierdzić należy, iż nie uległa ona pogorszeniu.
Należy zauważyć, iż w piśmie z dnia 17 maja 2006 r. skarżący wskazali na fakt załamania ich działalności z powodu utraty rynku zbytu i niewypłacalności dłużnika. [...]
Z przedłożonych przez skarżących dokumentów i wyjaśnień wynika natomiast, iż aktualnie prowadzą działalność [...] w zakresie działu specjalnego produkcji rolnej, przy czym w porównaniu z rokiem 2005 dochody z tytułu w/w działalności rolniczej uzyskane w roku 2006 wzrosły - z kwoty 18.907 zł za rok podatkowy 2005 [...] do kwoty 21.291 zł [...]
Ponadto Z. Z. nadal prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą [...] osiągając z tego tytułu w 2006 roku dochód w kwocie 26.435,96 zł [...]
W konsekwencji, z uwagi na fakt, iż nie wystąpiła zmiana okoliczności skutkująca pogorszeniem sytuacji majątkowej skarżących, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło