VI SA/Wa 2144/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Klaudia Kruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8000 zł na K.S., z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 6 ust. 1, 4 i 5, art. 87 ust. 4, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.) oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ wskazał, że w dniu [...] lipca 2012 r. w W. przy Placu [...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzona przez funkcjonariusza Policji. Kontrolowanym pojazdem kierował K.S. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Komenda Policji przekazała [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego dokumenty związane z kontrolą drogową. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z dnia [...] marca 2013 r., nakładającej na K.S. karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Decyzji organu I instancji odwołujący się zarzucił nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego. Odwołujący się stwierdził, że kurs do W. wraz z kursem powrotnym został zamówiony i rozpoczęty w C. o godz. 5:00. Strona wskazała, że dojazd do W. na Plac [...] trwał do godz. 6:30, natomiast kurs powrotny miał nastąpić o godz. 11:00. O godz. 11:00 pasażerka poprosiła odwołującego się o zawiezienie jej kuzynów na Plac [...], a od powyższego uzależniła kurs powrotny do C. W związku z tym odwołujący się nie mógł przewidzieć, że pasażerka zamówi dodatkowy kurs. Strona powołała się przy tym na przepis art. 92 c ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu odwoławczego w stanie faktycznym sprawy zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania licencji na wykonywanie drogowego transportu taksówką. Zarzuty odwołania nie zasługują zaś na uwzględnienie, gdyż nie mają potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z zebranego w sprawie materiału jednoznacznie wynika, że kierowca będący stroną niniejszego postępowania został skontrolowany przez funkcjonariusza Policji w dniu [...] lipca 2012 r. w W. przy Placu [...]. Kontrolujący zatrzymał do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] oznaczony jako TAXI. W czasie zatrzymania kierowca przewoził dwóch pasażerów, co wynika z treści notatki urzędowej sporządzonej przez kontrolującego. Będąc przesłuchiwanym w charakterze strony K.S. zeznał: "Nie posiadam licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką na terenie W. (...). W dniu dzisiejszym wziąłem pasażerów z PI. [...] spod kina [...]. Pasażerów podjąłem ze zlecenia, które dostałem z firmy G. drogą radiową. Kobietę i mężczyznę przewiozłem na Plac [...] (...) Wykonywałem taki przewóz, ponieważ ustawa o transporcie drogowym mi na to pozwala" (dowód: protokół z przesłuchania strony - w aktach sprawy). Organ odwoławczy zauważył, że kierowca poruszał się pojazdem przystosowanym do wykonywania transportu drogowego taksówką, tj. na dachu pojazdu znajdowała się lampa z napisem TAXI, a z boku pojazdu widniały napisy "Tylko 1,80 zł/km", "[...]TAXI [...] Najlepsza Korporacja w W.". Powyższe potwierdza materiał zdjęciowy znajdujący się w aktach sprawy. W czasie kontroli kierujący okazał licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką nr [...] wydaną przez P. Miasta C. na przedsiębiorcę K.S., uprawniającą do prowadzenia przewozów na terenie miasta C. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że stronie nie udzielono licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką na terenie miasta W. (dowód: pismo z Urzędu Miasta S. W. z dnia [...] listopada 2012 r. - w aktach sprawy). Po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu organ odwoławczy uznał decyzję organu I instancji za słuszną. Organ nie dał wiary argumentom przedstawionym w odwołaniu, gdyż stan faktyczny przedstawiony w nim przez odwołującego się jest sprzeczny z treścią zeznań złożonych przez stronę w czasie kontroli, a zatem "na gorąco", bez przemyślenia ich konsekwencji. Wówczas strona zeznała bowiem, że wykonuje przewóz osób w obrębie W. Natomiast dopiero w odwołaniu strona stwierdziła, że wykonywała kurs do W. z C.. Organ zwrócił uwagę na fakt, że kontrolowany pojazd upodabniał się do taksówki, którą wykonuje się przewozy na terenie W., na co wskazują napisy umieszczone na pojeździe. W myśl art. 6 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Przejazd kontrolowaną taksówką nie spełniał żadnego ze wskazanych kryteriów świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w licencji. Organ stwierdził, że odwołujący się świadczył usługę przewozu taksówką z Placu [...] na Plac [...] w W., a zatem poza obszarem C., wskazanego w licencji nr [...]. Licencja na transport drogowy taksówką udzielana jest zaś na konkretny pojazd i określony obszar, jest więc uprawnieniem podmiotowo - przedmiotowym. Niedopuszczalne jest podejmowanie zleceń, w których przejazd miałby punkt początkowy i końcowy poza obszarem określonym w licencji. Każdy przejazd musi mieć co najmniej punkt początkowy albo końcowy na terenie obszaru określonego w licencji. Wykonywanie transportu drogowego taksówką jest dopuszczalne tylko na podstawie właściwej licencji udzielanej na określony pojazd i obszar. Odwołujący się wykonywał transport drogowy taksówką na obszarze W. bez licencji, a zatem nałożenie na niego kary pieniężnej w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych uznać należy za zasadne. W ocenie organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów K.p.a. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego: Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (pkt 1) lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2). Odwołujący się nie przedłożył w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na istnienie takich okoliczności, ograniczając się do przedstawienia w odwołaniu wyłącznie tez kwestionujących własną odpowiedzialność. Skargę na ww. decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K.S. (dalej jako "skarżący"), zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie i bez wyjaśnienia stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego powyższe skutkowało w niezweryfikowaniu w najmniejszym nawet zakresie złożonych przez niego wyjaśnień co do odbywania kursu z C. do W. oraz oparciem rozstrzygnięcia na ustaleniach zawartych w protokole z dnia [...] lipca 2012 r., który nigdy nie został przez niego podpisany. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obydwu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że oba organy oparły swoje rozstrzygnięcie na protokole kontroli przeprowadzonej [...] lipca 2012 r., którego skarżący nie podpisał, gdyż nie odzwierciedla on stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Usługi przewozu osób świadczył w na terenie m. W., w ramach udzielonej mu licencji, zgodnie z wyjątkiem przewidzianym w art. 6 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Organ dodatkowo wskazał, że protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy - strony, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Przepis art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym przewiduje również możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego, z czego skontrolowany w niniejszej sprawie kierowca skorzystał. Jednakże strona nie wniosła żadnych uwag i zastrzeżeń do sporządzonego protokołu kontroli. Protokół kontroli jest w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organ podkreślił nadto, że nie tylko protokół kontroli jest dowodem w niniejszej sprawie. W trakcie kontroli został sporządzony m. in. protokół przesłuchania strony, który również potwierdza ustalenia organu. Wykonywanie zaś usług przewozu taksówką na obszarze W. prowadzi do niedopuszczalnego obejścia prawa i stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm., zwana dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw dla jej uwzględnienia. Przede wszystkim Sąd doszedł do przekonania, że wbrew poglądowi skarżącego materiał dowodowy w niniejszej sprawie był zgromadzony w sposób wystarczający dla jej rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i ocenić dowody na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia (por. B. Adamiak (w: Komentarz, 1996, s. 371). Prowadzenie postępowania co do zasady należy do organu, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy naruszenie, za które komentowana ustawa przewiduje karę pieniężną, ujawni funkcjonariusz Policji. Funkcjonariusz Policji, który ujawni naruszenie, za które ustawa o transporcie drogowym przewiduje karę pieniężną, przekazuje dokumenty z przeprowadzonej kontroli właściwemu ze względu na miejsce kontroli wojewódzkiemu inspektorowi transportu drogowego, który prowadzi postępowanie administracyjne i wydaje decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej. Funkcjonariusze Policji działają podczas przeprowadzania kontroli drogowych zgodnie z przyznanymi im kompetencjami, w tym posiadają uprawnienia do przesłuchiwania stron postępowania. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że na dzień kontroli strona dysponowała licencją Nr [...]na wykonywanie transportu drogowego taksówką wydaną przez Prezydenta Miasta C. ze wskazaniem obszaru prowadzenia przewozów: teren miasta C. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy a sporządzonych przez funkcjonariusza Policji, zarówno protokołu kontroli, jak i protokołu przesłuchania skarżącego jako strony bezspornie wynika zaś, że przewóz pasażerów odbył się z Pl. [...] w W. na Plac [...] w W. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, jak słusznie zresztą wskazuje organ odwoławczy, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym przewiduje również możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego kierowcę, z czego skarżący w niniejszej sprawie skorzystał. Jednakże, co istotne – skarżący nie wniósł żadnych uwag i zastrzeżeń do sporządzonego protokołu kontroli. Protokół kontroli jest zaś, dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi więc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt VI Sa/Wa 871/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2008 r. sygn. akt. II GSK 50/08). Zdaniem Sądu, w realiach rozpatrywanej sprawy, zebrany materiał dowodowy – a przede wszystkim zeznanie samego kierowcy zawarte w protokole przesłuchania go jako strony, nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do tego, że skarżący wykonywał transport drogowy na terenie W. bez wymaganej licencji, uprawniającej do działalności w tym obszarze. Z protokołu przesłuchania strony wynika, że skarżący otrzymał zlecenie przewozu osób poprzez drogę radiową z firmy G. Początkowym punktem trasy był Pl. [...] w W., a końcowym Plac [...], również w W. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że usługi przewozu osób świadczył na terenie miasta W., w ramach posiadanej przez niego licencji, zgodnie z wyjątkiem przewidzianym w art. 6 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, wyjaśnić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Licencja Nr [...] dawała stronie w drodze wyjątku możliwość wykonywania transportu m.in. z i do W., jednakże jedynie pod wskazanymi w ww. przepisie warunkami, tj. w sytuacji, w której przewóz byłby wykonywany w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Prawidłowa realizacja przepisu ustawy w tym konkretnym przypadku kształtowałaby się zatem następująco: w pierwszej sytuacji wyjątek polegałby na wykonywaniu przez przewoźnika przewozu rozpoczętego na terenie C. do W., a następnie kontynuacji lub podjęcia nowego zlecenia z terenu W. na obszar C. W drugiej sytuacji, wyjątek polegałby na złożeniu zamówienia przez klienta znajdującego się w W. na przewóz na obszar C. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. protokołu kontroli oraz protokołu przesłuchania skarżącego strony bezsprzecznie jednak wynika, że przewóz miał miejsce jedynie na terenie W. Tym samym, argumentację skarżącego zawartą w odwołaniu, jak i w skardze należy uznać jedynie za przyjętą przez niego linię obrony w celu uchylenia się od kary pieniężnej za wykonywanie niedozwolonego przewozu. Taka ocena sprawy jest tym bardziej uzasadniona, że skarżący w toku postępowania przed organami nie przedstawił żadnego dowodu, oczywiście poza swoimi oświadczeniami zawartymi w piśmie wyjaśniającym z dnia [...] listopada 2012 r., czy też w odwołaniu, który to mógłby potwierdzić jego argumentację. W sytuacji zaś, gdy transport drogowy taksówką jest wykonywany sprzecznie z treścią udzielonej licencji, ma miejsce wykonywanie transportu bez wymaganej licencji. W wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 250/09 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pojęcie "wymagana licencja" obejmuje zarówno elementy podmiotowe jak i przedmiotowe. Niezgodność zaś jednego z tych elementów z wykonywanym transportem drogowym taksówką stanowi naruszenie obowiązku posiadania wymaganej licencji. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje bezsprzecznie, że kontrolowany przewóz rozpoczął się, jak i zakończył się w W. W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że strona wykonywała transport drogowy taksówką wypełniając dyspozycję art. 6 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2103/12 oraz z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2042/12). Tym samym, uznać należy, że skarżący wykonywał niedozwolony przewóz osób. Licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką udzielana jest bowiem przedsiębiorcy na określony pojazd i obszar (art. 6 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym). Dokonując analizy argumentów skarżącego podniesionych w skardze należy stwierdzić, że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, które zapadło po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania administracyjnego, z poszanowaniem praw strony. Organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, a kara pieniężna za powyższe naruszenie została wymierzona zgodnie z przepisami prawa. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).