VI SA/Wa 2145/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-12
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Dorota Wdowiak, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy, może zmienić sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, jeśli skarżący podnosi, że pierwotny sposób jest niewykonalny z uwagi na brak uprawnień do ingerencji w budynek lub domenę internetową?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, może zmienić sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, jeśli pierwotny sposób jest niewykonalny dla strony z uwagi na brak uprawnień do ingerencji w budynek lub domenę internetową. Zmiana ta nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności ani zakazu reformationis in peius, o ile dotyczy tego samego obowiązku usunięcia nieprawidłowości i nie nakłada na stronę nowego obowiązku, a jedynie precyzuje sposób jego wykonania, uwzględniając techniczne i wykonawcze aspekty.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (WIIH) stwierdził w obiekcie hotelarskim prowadzącym działalność pod oznaczeniem "M." naruszenia przepisów, w tym używanie oznaczeń mogących wprowadzać w błąd co do rodzaju obiektu, brak zgłoszenia do ewidencji oraz braki w wyposażeniu. WIIH wydał zarządzenie pokontrolne nakazujące usunięcie nieprawidłowości. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję WIIH z uwagi na niewykonalność niektórych zaleceń dla skarżącej (dzierżawcy obiektu i nie-właściciela domeny), ale jednocześnie zobowiązał skarżącą do usunięcia nieprawidłowości polegających na prowadzeniu działalności w budynku oznaczonym w sposób wprowadzający w błąd oraz korzystaniu z domeny internetowej o takiej treści. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasady dwuinstancyjności i niewykonalność decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant: ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do usunięcia nieprawidłowości oddala skargę
W dniach [...] -[...] lipca 2013 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] (dalej WIIH) przeprowadzili kontrolę w świadczącym usługi hotelarskie obiekcie, mieszczącym się w [...] przy ul. [...], należącym do przedsiębiorcy M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w [...] (dalej skarżąca) w zakresie legalności
i prawidłowości działania skarżącej. W wyniku kontroli stwierdzono następujące naruszenia:
- świadczenie w ww. obiekcie usług hotelarskich przy użyciu oznaczenia M na stronie oraz w domenie internetowej [...],
w ulotkach dostępnych w recepcji oraz na reklamie przy i na obiekcie (świadczenie usług hotelarskich używając oznaczeń, które mogą wprowadzić klientów w błąd co do rodzaju lub kategorii obiektu hotelarskiego, stanowi wykroczenie z art. 601 § 4 pkt 2a Kodeksu Wykroczeń (kw),
- niedopełnienie zgłoszenia obiektu M. do ewidencji innych obiektów świadczących usługi hotelarskie (świadczenie usług hotelarskich w obiekcie nie zgłoszonym do ewidencji stanowi wykroczenie z art. 601 § 4 pkt 3 kw),
- nieokazanie dokumentów potwierdzających, że obiekt, w którym świadczone
są usługi hotelarskie, spełnia wymagania przeciwpożarowe i budowlane (co wymagane jest przepisami § 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie - Dz. U. z 2006 r. Nr 22, poz. 169 ze zm.),
- braki w wyposażeniu kontrolowanych pokoi niezgodne z załącznikiem nr 7 do ww. rozporządzenia.
W wystąpieniu pokontrolnym z 28 sierpnia 2013 r. WIIH poinformował skarżącą o stwierdzonych nieprawidłowościach oraz wszczęciu postępowania mandatowego wobec osoby odpowiedzialnej. Jednocześnie wezwał skarżącą do usunięcia stwierdzonych uchybień oraz udzielenia odpowiedzi (w terminie 14 dni)
na wystąpienie pokontrolne. W odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne, pismem z 12 września 2013 r. skarżąca poinformowała o usunięciu oznaczenia M. z reklam przy obiekcie przy ul. [...] w [...], z samego obiektu oraz hangaru położonego w jego sąsiedztwie, jak również z ulotek dostępnych w recepcji. Jednak z uwagi na fakt, że nie jest właścicielem domeny internetowej [...] , a właściciel tej domeny – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie wyraził zgody na usunięcie tego oznaczenia, ta część zaleceń nie została wykonana. Nadto skarżąca jest jedynie dzierżawcą poddanego kontroli obiektu przy
ul. [...] w [...] , jak i innego obiektu, mieszczącego się przy
ul. [...] w [...], które dzierżawi odpowiednio od E. Sp.
z o.o. z siedzibą w [...] oraz M. Sp. z o.o. z siedzibą
w [...]; ze względu na brak zgody wydzierżawiającego nie było możliwe usunięcie oznaczenia z budynku przy ul. [...]. Jednocześnie skarżąca przedstawiła dowód zgłoszenia obiektu mieszczącego się przy ul. [...]
w [...] (wniosek z 27 sierpnia 2013r. skierowany do Urzędu Miasta [...]) do ewidencji obiektów, w których świadczone są inne usługi hotelarskie.
W piśmie z 2 października 2013 r. WIIH podtrzymał stanowisko przedstawione w wystąpieniu pokontrolnym i wniósł o usunięcie wszystkich uchybień stwierdzonych podczas kontroli. Natomiast skarżąca w piśmie z 10 października 2013 r. ponownie wskazała, że nie jest możliwe usunięcie nazwy M. z domeny internetowej oraz z budynku przy ul. [...] w [...] z uwagi na brak zgody odpowiednio właściciela domeny oraz właściciela budynku. Podkreśliła, powołując się na art. 667 § 1 w zw. z art. 694 Kodeksu cywilnego (kc), iż uprawnienia skarżącej jako dzierżawcy nie obejmują ingerencji w elewację budynku bez zgody wydzierżawiającego.
Mając na uwadze, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą
w obiekcie przy ul. [...] w [...] nie była objęta kontrolą przeprowadzoną w dniach [...] – [...] lipca 2013 r., WIIH (po uprzednim zawiadomieniu) w dniach [...] - [...] grudnia 2013 r. przeprowadził kontrolę w ww. miejscu w zakresie legalności i prawidłowości działania skarżącej. W wyniku podjętych czynności kontrolnych stwierdzono, że przedsiębiorca (skarżąca spółka) – obok niedopełnienia obowiązku dotyczącego odpowiedniego wyposażenia pomieszczeń obiektu – prowadził w nim działalność gospodarczą używając oznaczeń M. na stronie i w domenie internetowej [...] oraz na reklamie usytuowanej przy i na obiekcie, które mogą wprowadzić w błąd co do rodzaju obiektu hotelarskiego.
Podczas przesłuchania przez inspektora WIIH w dniu [...] grudnia 2013 r.
(a następnie także [...] grudnia 2013r.) prezes zarządu skarżącej spółki– M. R. oświadczył, że obejmując stanowisko w spółce w sierpniu 2012 r. zastał oznaczenie M. na budynku i na stronie internetowej
w takiej postaci, jak stwierdzono to podczas czynności kontrolnych. Właścicielem domeny [...] oraz strony internetowej jest spółka [...], z którą skarżącej nie łączy żadna umowa. Natomiast właścicielem budynku przy
ul. [...] w [...] jest "[...]". Wnętrze tego budynku dzierżawi spółka M., od której z kolei skarżąca dzierżawi pomieszczenia. Skarżąca nie może zatem ingerować w konstrukcję budynku na zewnątrz. Świadczy w nim usługi noclegowe od sierpnia/września
2012 r. i nie ma wpływu na to, co dzieje się na zewnątrz budynku. Skarżąca nie ma kontaktu z właścicielem budynku, ponieważ nie jest on stroną w postępowaniu.
Pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. WIIH zawiadomił skarżącą o wszczęciu
z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych podczas ww. kontroli, polegających na używaniu oznaczeń na stronie internetowej i w nazwie domeny [...] oraz na reklamie przy
i na obiekcie przy ul. [...] w [...], mogących wprowadzić klientów w błąd co do rodzaju obiektu hotelarskiego (poprzez używanie nazwy >hotele<). Jednocześnie zgodnie z art. 10 § 1 kpa poinformowano skarżącą, że
w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia strona ma możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w prowadzonej sprawie. Skarżąca nie skorzystała z tego uprawnienia.
Decyzją - zarządzeniem pokontrolnym z [...] lutego 2014 r., na podstawie art. 32 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej - Dz. U. z 2014 r. poz. 148 ze zm. (dalej uih) oraz art. 104 kpa, WIIH zarządził wobec skarżącej spółki, prowadzącej działalność gospodarczą w obiektach przy ul. [...] oraz przy ul. [...] w [...], usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości polegających na używaniu oznaczeń, które mogą wprowadzać klientów w błąd co do rodzaju obiektu hotelarskiego oraz zobowiązał skarżącą do powiadomienia
o sposobie usunięcia nieprawidłowości w terminie 7 dni od daty tego usunięcia .
W uzasadnieniu organ stwierdził m.in., że nie ma w sprawie znaczenia okoliczność, iż skarżąca nie jest właścicielem domeny czy strony internetowej, na której reklamuje swoje usługi hotelarskie, a także budynku, w którym świadczy usługi. Skarżąca nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek działania mające na celu wyeliminowanie stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości, poprzestając jedynie na wyjaśnieniu, iż nie ma na to wpływu. Biorąc pod uwagę, że reklama na stronie internetowej oraz na budynku przy ul. [...] w [...] dotyczy stricte działalności prowadzonej przez skarżącą, organ uznał, że odpowiedzialność w tym zakresie ponosi skarżąca.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Zarzuciła organowi błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że posługuje się oznaczeniami wprowadzającymi w błąd, tj. M., na budynku położonym przy
ul. [...] w [...] oraz na domenie internetowej [...], podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż skarżąca nie posługuje się tymi oznaczeniami, gdyż nie ma uprawnień do umieszczenia, ani do usunięcia tych oznaczeń. Ponadto podniosła, że decyzja WIIH jest nieważna z uwagi na jej niewykonalność, która ma charakter trwały. Skarżąca jest bowiem tylko dzierżawcą budynku przy ul. [...] w [...],
a umowa dzierżawy nie uprawnia jej do ingerowania w substancję budynku. Organ zresztą nie wskazał w jaki sposób skarżąca ma wykonać decyzję. Do odwołania skarżąca załączyła umowę dzierżawy zawartą w dniu 1 września 2012 r. z M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz wezwanie z 13 lutego
2014 r. skierowane do ww. spółki oraz [...] Sp. z .o.o. z siedzibą w [...],
w których skarżąca po raz kolejny wzywała do usunięcia lub wyrażenia zgody na usunięcie oznaczenia M. odpowiednio z budynku przy ul. [...] w [...] oraz z domeny internetowej [...].
Po rozpoznaniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. uih oraz art. 104 § 1 kpa, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes UOKiK, organ odwoławczy lub II instancji) I. uchylił zaskarżoną decyzję - zarządzenie pokontrolne WIIH z [...] lutego 2014r. oraz II. zobowiązał skarżącą prowadzącą działalność gospodarczą
w obiektach przy ul. [...] oraz ul. [...] w [...] do:
1. usunięcia nieprawidłowości polegających na:
a. prowadzeniu działalności gospodarczej w budynku, który jest oznaczony w sposób mogący wprowadzać w błąd konsumenta co do rodzaju obiektu,
b. korzystaniu z domeny i strony internetowej zawierającej nazwę mogącą wprowadzać w błąd konsumenta co do rodzaju obiektu;
poinformowania Prezesa UOKiK o sposobie wykonania zobowiązań zawartych w pkt II. 1 niniejszej decyzji w terminie 7 dni od daty usunięcia nieprawidłowości.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł m.in., że w jego ocenie konsument dokonując zakupu usługi w obiekcie M. może mieć przeświadczenie, iż korzysta z lokalu wchodzącego w skład kilku obiektów będących hotelami
i spełniających wszystkie wymagania wynikające z przepisów ustawy o usługach turystycznych (chodzi o ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Dz.U. z 2014 r., poz. 196 j.t. ze zm.), a przypisane do hoteli. Dlatego, po analizie akt sprawy, podzielił stanowisko organu I instancji, że oznakowanie, znajdujące się przy i na obiekcie mieszczącym się przy ul. [...] w [...] , w którym są prowadzone usługi hotelarskie, jak również informacja zawarta w domenie [...]i na stronie internetowej, może wprowadzać konsumentów w błąd co do rodzaju obiektu. Jednakże WIIH nieprawidłowo nakazał stronie usunięcie nieprawidłowości polegających na używaniu oznaczeń, o których mowa powyżej, ponieważ - jak słusznie podnosi strona - na niektóre działania nie ma ona wpływu. Stąd też organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję - zarządzenie pokontrolne.
Jednocześnie Prezes UOKiK podkreślił, że obowiązkiem przedsiębiorcy prowadzącego usługi turystyczne jest respektowanie obowiązujących przepisów prawa, w tym wypadku przepisów ustawy o usługach turystycznych. Jeżeli obiekt,
w którym przedsiębiorca zamierza prowadzić usługi hotelarskie, poprzez swoje oznaczenie może wprowadzać konsumentów w błąd co do rodzaju obiektu (powyższe zgodnie z art. 601 § 4 pkt 2a kw jest wykroczeniem i podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny), to w efekcie przedsiębiorca, który podejmie się prowadzenia działalności w takim obiekcie ponosi wszelkie konsekwencje prawne wynikające z niewłaściwego oznakowania. Zatem w interesie przedsiębiorcy jest podejmowanie takich czynności prawnych lub faktycznych, jak podpisywanie umów np. dzierżawy budynku czy korzystania z domen internetowych, sformułowanych
w taki sposób, aby umożliwiały mu prowadzenie działalności zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa. W konsekwencji organ II instancji uznał, iż skarżąca podejmując się prowadzenia działalności polegającej na świadczeniu usług hotelarskich w obiekcie przy ul. [...] w [...], w chwili podpisania umowy dzierżawy, tj. w dniu 1 września 2012 r., wiedziała o oznakowaniu jakie znajdowało się na tym obiekcie, a także, decydując się na współpracę z [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (właścicielem domeny internetowej [...]), miała pełną świadomość co do znajdujących się tam oznaczeń, które z uwagi na prowadzony przez nią rodzaj obiektu, mogą stanowić informację wprowadzającą konsumentów w błąd. Ponadto, mając na uwadze zmianę danych w KRS [...] (aktualizacja: 21 marzec 2014 r.) odnośnie członków reprezentacji w [...] Sp. z o. o. (REGON [...]), zgodnie z którą prezesem zarządu został prezes zarządu strony skarżącej, argument odnośnie braku uprawnień, czy możliwości decydowania o treściach znajdujących się na stronie internetowej staje się dyskusyjny. Dlatego organ II instancji (odwoławczy), uchylając decyzję pierwszoinstancyjną z uwagi na argumenty skarżącej odnośnie braku możliwości jej wykonania (przy podzieleniu jednak stanowiska tej decyzji co do tego, że oznakowanie znajduje się na i przy obiekcie oraz na stronie internetowej wprowadza w błąd co do rodzaju obiektu), zobowiązał skarżącą do usunięcia nieprawidłowości polegających na prowadzeniu działalności gospodarczej
w budynku mieszczącym się przy ul. [...] w [...], który jest oznaczony w sposób mogący wprowadzać w błąd konsumenta co do rodzaju obiektu oraz na korzystaniu z domeny i strony internetowej zawierającej nazwę M. mogącą wprowadzać w błąd konsumenta co do rodzaju obiektu, w którym świadczone są usługi hotelarskie. Nadto zobowiązał skarżącą do poinformowania Prezesa UOKiK o sposobie wykonania ww. zobowiązań w terminie 7 dni od daty usunięcia nieprawidłowości.
Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie prawa procesowego, a to art. 15 w związku z art. 127 § 1 kpa poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy w sposób wykraczający poza przedmiotowe granice sprawy wyznaczone przez organ I instancji, co spowodowało naruszenie zasady dwuinstancyjności;
2. naruszenie art. 32 uih poprzez zobowiązanie przedsiębiorcy do usunięcia nieprawidłowości, podczas gdy to nie przedsiębiorca posługuje się oznaczeniami M., które zdaniem organu wprowadzają w błąd; ponadto, zaskarżona decyzja nie wskazuje, w jaki sposób przedsiębiorca ma te nieprawidłowości usunąć; powoduje to, iż decyzja w dalszym ciągu pozostaje niewykonalna, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa jest wadą przesądzającą o nieważności decyzji.
Z uzasadnienia skargi – odnośnie pierwszego zarzutu – wynika, że Prezes UOKiK powinien ograniczyć się do oceny wydanego przez organ I instancji nakazu usunięcia nieprawidłowości (poprzez usunięcie oznaczeń z budynku przy ul. [...] i oznaczeń z domeny / strony internetowej). Nakaz ten wyznacza granice przedmiotowe sprawy. Natomiast wskazując inny sposób usunięcia nieprawidłowości, organ II instancji pozbawił stronę możliwości kontroli instancyjnej w tym zakresie.
Uzasadniając drugi zarzut, skarżąca podniosła, iż jako dzierżawca budynku nie ma możliwości usunięcia z niego oznaczeń. Również nie będąc właścicielem domeny internetowej nie może usunąć z niej oznaczenia. Zatem zaskarżona decyzja jest niewykonalna. Tymczasem organ nie określił sposobu usunięcia nieprawidłowości, poprzestając na wskazaniu o jakie nieprawidłowości chodzi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał, że jego rozstrzygnięcie ma charakter merytoryczno-reformatoryjny (organ ponownie rozpoznał i rozpatrzył tożsamą podmiotowo i przedmiotowo sprawę, a jednocześnie uznał, iż zgromadzone materiały są wystarczające do wydania decyzji merytorycznej, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 kpa). Zaznaczył również, że wskazał efekt jaki ma być osiągnięty
w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a wybór środków (tj. czynności faktycznych prowadzących do osiągnięcia wskazanego stanu) pozostawił w tym zakresie skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrolując zaskarżoną decyzję sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej ppsa). Oznacza to, że bada taką decyzję w pełnym zakresie zgodności
z prawem materialnym i procesowym, jednakże kontrola ta dotyczy wyłącznie legalności decyzji, a nie jej celowości czy słuszności
Skarga w niniejszej sprawie podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organu odwoławczego - Prezesa UOKiK, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a jego uzasadnienie jest wyczerpujące.
Przedsiębiorca decyduje o przedmiocie, sposobie i miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, jednak w każdym z tych przejawów decydowania musi być to działalność zgodna z przepisami obowiązującego prawa. W przypadku przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie usług hotelarskich chodzi
o przepisy ustawy o usługach turystycznych .
Kryteria rozpoczęcia i wykonywania / świadczenia usług hotelarskich zostały określone w przepisach art. 35 i nast. ustawy o usługach turystycznych (por. rozdział 5 ustawy). W przepisach tych m.in. zdefiniowano rodzaje i oznaczenia kategorii obiektów hotelarskich, które podlegając ochronie prawnej mogą być stosowane wyłącznie w odniesieniu do obiektów hotelarskich w rozumieniu tej ustawy (por.art. 43 ust.1); m.in. taką nazwą rodzajową jest słowo >hotel< zastrzeżone dla obiektów,
w odniesieniu do których marszałek województwa właściwy ze względu na położenie obiektu hotelarskiego wydał – stosownie do art. 38 ust.1 ustawy o usługach turystycznych – decyzję o zaszeregowaniu obiektu do odpowiedniego rodzaju
i kategorii obiektów hotelarskich, co oznacza że obiekt ten może w swoim oznaczeniu posługiwać się słowem >hotel<, bo tylko wówczas jest hotelem
w rozumieniu ustawy. W innym przypadku oznaczenie to wprowadza w błąd co do rodzaju obiektu ( odnosi się to zarówno do oznaczenia samego obiektu, jak
i posługiwania się tym oznaczeniem na domenie / stronie internetowej zawierającej informacje o działalności w tym obiekcie).
Wywołuje bowiem – jak słusznie organ zauważył w decyzji odwoławczej – mylne wrażenie, że konsumenci korzystają z hotelu w rozumieniu przepisów ustawy
o usługach turystycznych.
Niesporne jest w tej sprawie, że skarżąca spółka prowadzi działalność hotelarską w obiekcie / budynku przy ul. [...] w [...] nie będącym hotelem w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych, jednak oznaczonym w sposób wykorzystujący w oznaczeniu (M.) prawnie chronioną nazwę rodzajową >hotel / hotele<, co sugeruje, że jest to hotel
w rozumieniu tej ustawy. Zatem prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżącą spółkę w obiekcie tak oznaczonym / oznakowanym (odpowiednio posługiwanie się tym oznaczeniem na domenie / stronie internetowej / korzystanie
z tej strony, co w tej sprawie dotyczyło również obiektu przy ul. [...], odnośnie którego pozostałe wykazane w wyniku kontroli oznaczenia zostały usunięte) jest nieprawidłowe, gdyż oznaczenie to wprowadza konsumentów
/ klientów w błąd co do rodzaju obiektu, a w konsekwencji także i charakteru prowadzonej w nim działalności. Dlatego prawidłowo zostało zakwestionowane przez organy podejmujące decyzję w sprawie w I i II instancji (stosownie do art. 32 uih, jeżeli jest to niezbędne dla usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, wojewódzki inspektor wyda, w drodze decyzji, zarządzenie pokontrolne), przy czym organ drugoinstancyjny (Prezes UOKiK), uwzględniając fakt, że skarżąca nie jest właścicielem ww. domeny / strony internetowej ani obiektu, w którym prowadzi działalność gospodarczą, co ma znaczenie dla egzekwowania / wykonalności decyzji pierwszoinstancyjnej według treści objętego nią rozstrzygnięcia, zarządzającego "usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości polegających na używaniu oznaczeń, które mogą wprowadzać klientów w błąd co do rodzaju obiektu hotelarskiego", uchylił tę decyzję i orzekając reformatoryjnie w sprawie - na bazie tego samego stanu faktycznego i w ramach tej samej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zobowiązał skarżącą spółkę do
"1. usunięcia nieprawidłowości polegających na:
prowadzeniu działalności gospodarczej w budynku, który jest oznaczony w sposób mogący wprowadzać w błąd konsumenta co do rodzaju obiektu,
korzystaniu z domeny i strony internetowej zawierającej nazwę mogącą wprowadzać w błąd konsumenta co do rodzaju obiektu (...)"
Skarżąca nie podważała prawnej oceny ww. ustaleń faktycznych w sprawie dokonanej przez organy I i II instancji, które zakwalifikowały oznaczenia
/ oznakowanie na i przy ww. obiekcie oraz informację zawartą w domenie i na stronie internetowej, jako wprowadzające konsumentów w błąd co do rodzaju obiektu.
W szczególności konsument dokonując zakupu usługi w obiekcie oznakowanym M. może mieć przeświadczenie o korzystaniu z lokalu wchodzącego w skład obiektów będących hotelami w rozumieniu przepisów ustawy o usługach turystycznych, spełniających wszystkie wynikające z przepisów tej ustawy wymagania przypisane do hoteli. Kierując się nazwą obiektu oraz informacją zamieszczoną w domenie [...] i na stronie internetowej konsument poszukujący usług o standardzie hotelowym będzie przekonany, że obiekt przy ul. [...] w [...] spełnia określone w przepisach wymogi dla hoteli, co w rzeczywistości nie ma miejsca.
Skarżąca nie zgodziła się natomiast z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, który - jak podano - uchylając decyzję WIIH (zarządzającą usunięcie przez skarżącą stwierdzonych nieprawidłowości polegających na używaniu oznaczeń, które mogą wprowadzać konsumentów w błąd co do rodzaju obiektu hotelarskiego), jednocześnie zobowiązał skarżącą do usunięcia nieprawidłowości polegających na (a) prowadzeniu działalności gospodarczej w budynku, który jest oznaczony
w sposób mogący wprowadzać w błąd konsumenta co do rodzaju obiektu,
(b) korzystaniu z domeny i strony internetowej zawierającej nazwę mogącą wprowadzać w błąd konsumenta co do rodzaju obiektu. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy naruszył w ten sposób art. 15 kpa w związku z art. 127 § 1 kpa, wykraczając poza przedmiotowe granice sprawy wyznaczone przez organ I instancji, a tym samym naruszył zasadę dwuinstancyjności.
Sąd tego stanowiska nie podziela. Organ odwoławczy nie wykroczył swoim rozstrzygnięciem poza przedmiotowe granice sprawy, gdyż za przejaw takiego wykroczenia nie może być uznany – jak chce skarżąca spółka – fakt wskazania
w decyzji odwoławczej innego sposobu usunięcia nieprawidłowości wymienionej
w decyzji pierwszoinstancyjnej, skoro chodzi o tę samą nieprawidłowość (prowadzenie działalności w obiekcie oznaczonym w sposób mogący wprowadzać
w błąd konsumenta co do rodzaju obiektu) i ten sam obowiązek jej usunięcia, występowanie tej nieprawidłowości jest niewątpliwe, a rozstrzygnięcie decyzji ostatecznej uwzględnia jedynie techniczny i wykonawczy aspekt jej usunięcia.
W wykonaniu tego rozstrzygnięcia skarżąca spółka może wymóc na dysponencie ww. obiektu i domeny / strony internetowej usunięcie spornego oznaczenia, względnie zorganizować tę działalność w innym obiekcie, który nie jest oznaczony
w sposób wprowadzający w błąd co do rodzaju obiektu.
Przedmiot sprawy zakreśla w postępowaniu administracyjnym treść zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, a następnie treść rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, które wyznacza zakres przedmiotowy procedowania organu II instancji w tym sensie, że rozpatrując odwołanie organ ten nie może orzec o innym przedmiocie sprawy niż stało się to udziałem organu I instancji. W toku instancji może być bowiem rozpoznana i rozstrzygnięta – jak słusznie zresztą podnosi skarżąca – wyłącznie sprawa tożsama pod względem przedmiotowym
i podmiotowym.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji, a zatem jest dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygnięta. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji,
a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Niewątpliwie zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczany zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji, a więc musi zachodzić tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy. Przy czym zauważyć należy, iż organ odwoławczy może korygować zarówno wady prawne decyzji (pierwszoinstancyjnej), jak też wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź powodujące inne nieprawidłowości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2005r. w sprawie OSK 1552/04 dostępny w cbois na stronie internetowej www.nsa.gov.pl ).
Takiej właśnie korekcie służy decyzja reformatoryjna, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 kpa (stosownie do tego przepisu, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji
w całości albo w części). Prezes UOKiK skorzystał z tej formy rozstrzygnięcia oceniając (przy ponownym rozpoznaniu sprawy) decyzję pierwszoinstancyjną jako nieprawidłową w aspekcie jej wykonalności, a jednocześnie uznając dotychczas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za wystarczający do wydania merytorycznej decyzji. Organ II instancji uwzględnił bowiem podniesione przez skarżącą w odwołaniu argumenty, iż decyzja WIIH jest dla niej niewykonalna
z powodu braku uprawnień do usunięcia spornego oznakowania z budynku przy ul. [...] w [...] , jak i ze strony / domeny internetowej.
Argumentów tych nie uznał wcześniej organ rozpoznający sprawę w pierwszej instancji, natomiast odmiennie ocenił je Prezes UOKiK, podzielając w tym zakresie stanowisko skarżącej, w myśl którego wskazane przez nią (wyżej omówione) okoliczności pozbawiają skarżącą wpływu na oznakowanie budynku oraz zawartość domeny i strony internetowej.
W tym miejscu zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia, w kontekście analizowanego zarzutu skarżącej, jest tożsamość przedmiotowa sprawy, w której orzekały organy obu instancji, albowiem tożsamość podmiotowa nie budzi tu wątpliwości. Tożsamość przedmiotowa to przede wszystkim poruszanie się organów administracji orzekających w sprawie w obrębie danej normy prawnej, chyba że chodzi o innego rodzaju obowiązek. W niniejszej sprawie organy - zarówno WIIH, jak i Prezes UOKiK, orzekały na tej samej podstawie prawnej w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych podczas ww. kontroli, zatem przedmiot sprawy, tj. obowiązek usunięcia nieprawidłowości, pozostawał bez zmian. Zmiana dotyczyła jedynie sposobu wykonania tego obowiązku, czyli usunięcia nieprawidłowości, tak aby było to możliwe do wykonania. Zatem tożsamość przedmiotowa została w niniejszej sprawie zachowana.
Również za nieuzasadniony należy uznać drugi zarzut skargi, tj. zarzut naruszenia art. 32 uih poprzez zobowiązanie skarżącej do usunięcia nieprawidłowości, podczas gdy to nie ona posługuje się oznaczeniami M., które zdaniem organu wprowadzają w błąd oraz niewskazania w jaki sposób skarżąca ma te nieprawidłowości usunąć, co nadal czyni decyzję niewykonalną. Zdaniem Sądu nie budzi zastrzeżeń stanowisko organu, który wskazał, iż skarżąca jako przedsiębiorca decyduje o sposobie, miejscu i rodzaju prowadzenia działalności gospodarczej i jej obowiązkiem jest przestrzeganie obowiązujących przepisów, w tym przepisów ustawy o usługach turystycznych. Podpisując umowę dzierżawy budynku znajdującego się przy ul. [...] w [...] skarżąca zgodziła na prowadzenie działalności w obiekcie oznakowanym / oznaczonym nazwą M.. Prawną konsekwencją prowadzenia usług hotelarskich w obiekcie oznakowanym w sposób naruszający przepisy jest usunięcie tej nieprawidłowości. Jedynie sposób wykonania tego samego obowiązku usunięcia nieprawidłowości organ odwoławczy pozostawił skarżącej. Uznał bowiem za słuszną argumentację skarżącej co do braku możliwości usunięcia oznakowania z budynku przy ul. [...] w [...] i zmiany informacji w domenie i na stronie internetowej. Nie zmienia to jednak przedmiotu sprawy - na skarżącej nadal ciąży obowiązek usunięcia stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowości. Organ odwoławczy pozostawił skarżącej wybór środka (sposobu) przywrócenia stanu zgodnego z prawem, wskazując jaki powinna osiągnąć cel. W tej sytuacji nie ma uzasadnienia, żeby nie zgodzić się z rozstrzygnięciem Prezesa UOKiK, który nie może akceptować stanu niezgodnego z prawem. Nie można też zgodzić się ze skarżącą, że decyzja Prezesa UOKiK jest niewykonalna –
w ostateczności bowiem skarżąca może zrezygnować ze świadczenia usług hotelarskich w obiekcie przy ul. [...] w [...], o ile nie znajdzie innego sposobu na prowadzenie tam działalności gospodarczej w sposób nienaruszający prawa (tj. w sposób niewprowadzający w błąd konsumentów co do rodzaju obiektu).
W rozstrzygnięciu organu odwoławczego Sąd nie dopatrzył się również działania na niekorzyść strony skarżącej, czyli brew zakazowi reformationis in pius przewidzianemu w art. 139 kpa. Niekorzyść taka w ujęciu obiektywnym wyraża się bowiem w pogorszeniu sytuacji prawnej odwołującego się , co winno wynikać
z zestawienia sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej z sentencją decyzji odwoławczej.
W niniejszej sprawie wynik tego zestawienia nie prowadzi do wniosku
o pogorszeniu sytuacji prawnej skarżącej spółki. Przede wszystkim – nawiązując do wcześniejszych wywodów – organ odwoławczy orzekł w tej sprawie o tym samym co organ I instancji obowiązku skarżącej spółki, to jest o obowiązku usunięcia ww. nieprawidłowości w prowadzonej działalności gospodarczej, inaczej jedynie sprecyzował tę nieprawidłowość, a to w kontekście i na potrzeby wykonalności podjętego rozstrzygnięcia, co pozostało jednak bez wpływu na określenie istoty tej nieprawidłowości (prowadzenie działalności pod szyldem oznaczeń mogących wprowadzać w błąd co do rodzaju obiektu), a w konsekwencji na obowiązek strony jej usunięcia , którego istota również pozostała ta sama, tyle że zamiast usunięcia nieprawidłowości polegających na "używaniu oznaczeń, które mogą wprowadzać
w błąd co do rodzaju obiektu hotelarskiego (...)", strona ma usunąć nieprawidłowości polegające na "prowadzeniu działalności gospodarczej w budynku, który jest oznaczony w sposób mogący wprowadzać w błąd konsumenta co do rodzaju obiektu (...)" oraz na korzystaniu z domeny i strony internetowej zawierającej takie oznaczenie.
Skoro zatem w decyzji odwoławczej organ nie nałożył na skarżącą spółkę żadnego nowego czy dodatkowego obowiązku, tylko rozstrzygnął o obowiązku objętym już postępowaniem i rozstrzygnięciem organu I instancji , modyfikując jedynie – dla celów wykonawczych – treść tego obowiązku, przy zachowaniu jego istoty, nie ma uzasadnienia dla postrzegania zaskarżonej decyzji za kolidującą
z przewidzianym w art. 139 kpa zakazem orzekania w instancji odwoławczej na niekorzyść odwołującej się strony.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło