VI SA/Wa 2155/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i palnej sportowej oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. Z., (nazywanego dalej skarżącym), od decyzji Komendanta Policji z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję, na mocy której organ I instancji cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową i sportową. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż powodem cofnięcia pozwolenia na broń palną i sportową przez organ I instancji było toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o przestępstwo z art. 229 § 3 K.k. (przekupstwo). Odwołując się do art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przyjął, że w sprawie zachodzi uzasadniona obawa, iż broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odwołaniu od decyzji I instancji skarżący wnosił o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Podał, że przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń nie może być fakt wniesienia do sądu aktu oskarżenia. Skarżący zarzucił obrazę przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 8 i art. 80 K.p.a., gdyż jego zdaniem decyzja nie miała oparcia w materiale dowodowym oraz art. 7 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Rozpatrując wniesione odwołanie organ II instancji podał, że skarżący został oskarżony o to, iż działając wspólnie i w porozumieniu z T. L., w celu uzyskania zezwolenia na posiadanie broni palnej sportowej udzielił korzyści majątkowej w postaci pieniędzy w kwocie [...] dolarów Prezesowi [...] Okręgowego Związku Strzeleckiego oraz nieustalonemu funkcjonariuszowi Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Policji w zamian za naruszenie przepisów związanych z uzyskaniem zezwolenia na posiadanie broni palnej w związku z przynależnością do klubu sportowego C. oraz czynnym uprawianiem strzelectwa sportowego. Następstwem podanej okoliczności było uzyskanie przez skarżącego w dniu [...] maja 1998 r. zezwolenia na posiadanie broni palnej. W opinii organu II instancji, popełniony czyn z art. 299 § 3 k.k. pozwolił zakwalifikować skarżącego do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Na zasadność takiego rozstrzygnięcia wskazuje przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ Policji ma prawo merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej nie tylko wtedy, gdy dysponuje on prawomocnym orzeczeniem sądu skazującym posiadacza pozwolenia na broń, ale także wtedy, gdy toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o takiego rodzaju czyn, który daje podstawę do uzasadnionej obawy możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przesłankę tę spełniają przede wszystkim skazanie i podejrzenie (oskarżenie) o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Katalog nie jest zamknięty. W przedmiotowej sprawie zarzucany skarżącemu czyn miał związek z posiadaną bronią, gdyż dla uzyskania dostępu do broni palnej skarżący miał się dopuścić czynu prawem zabronionego, tj. wręczenia korzyści majątkowej osobom, których status społeczny i zawodowy był bardzo wysoki (prezes związku sportowego oraz funkcjonariusz publiczny). Organ podkreślił, że oskarżenie o tego rodzaju czyn jest z punktu widzenia interesu społecznego nie do zaakceptowania w sytuacji, gdy dostęp do prawa do posiadania broni palnej został poddany reglamentacji administracyjnej, a osoba ubiegająca się o nie musi spełniać szereg warunków określonych w ustawie o broni i amunicji, a także spełniać kryteria wywiedzione z orzecznictwa sądów administracyjnych. Dlatego też nawet korzystnie o stronie świadczące dowody takie jak pozytywna opinia z jej miejsca zamieszkania oraz prawidłowe przechowywanie broni nie mogą przesądzić o zachowaniu pozwolenia na broń. Organ odwoławczy wskazał, że nie jest uprawniony do orzekania o winie w postępowaniach karnych, a także do oceny czy posiadacz broni przestępstwo faktycznie popełnił. Nie ma też kompetencji do badania prawidłowości postępowania karnego, w tym weryfikacji zasadności zastosowanej kwalifikacji prawnej czynu. Zatem prawnokarna zasada domniemania niewinności nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym. Organ nie znalazł także postaw do umorzenia postępowania administracyjnego, gdyż w myśl art. 105 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej umarza postępowanie, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Toczące się postępowanie nie spełnia tego warunku. Pomiędzy ustalonym stanem faktycznym a przepisem prawa materialnego istnieje związek, który wymaga konkretyzacji poprzez wydanie decyzji administracyjnej, rozstrzygającej sprawę co do istoty. Pismem z dnia [...] września 2008 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r. zaskarżając ją w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie zwrotu kosztów postępowania na jego rzecz. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego: art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, że fakt toczącego się postępowania karnego jest przesłanką wystarczającą do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i sportowej, rażące naruszenie przepisów postępowania: art. 6 i art. 8 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na dowolnej podstawie i uznanie, iż z zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 229 § 3 K.k. należy wywieść uzasadnioną obawę, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący zanegował pogląd, że prowadzenie postępowania karnego jest wystarczającą i obligatoryjną przesłanką cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni, która pozwala stawiać znak równości pomiędzy toczącym się postępowaniem karnym, a istniejącą obawą niezgodnego z prawem użycia broni. Samo popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa, np. przekupstwa, czy też jedynie podejrzenie jego popełnienia, nie może powodować pozbawienia prawa do posiadania broni. Aprobata takiego stanowiska prowadziłaby do sytuacji, w której podejrzenie o popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa rodziłoby konieczność cofnięcia pozwolenia na broń. Byłaby to dodatkowa kara, której przepisy ustawy nie przewidują, a więc sytuacja sprzeczna z art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący od 10 lat posiada broń i w tym czasie jego zachowanie nie wzbudziło obaw, iż może dojść do jej niewłaściwego użycia. Stąd, niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między przypisanym lub zarzucanym oskarżonemu czynem i takimi cechami jego charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które stwarzałyby realną obawę, że posiadacz broni użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. Skarżący zarzucił organowi manipulację faktami. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego postawione w akcie oskarżenia zarzuty odnoszą się jedynie do broni sportowej, tymczasem organ cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej i sportowej. Wobec tego stwierdzenie, że strona dla uzyskania pozwolenia na broń mogła wybrać "drogę na skróty", posuwając się do przestępstwa, może odnosić się najwyżej do uzyskania pozwolenia na broń palna sportową w dniu [...] maja 1998r. Tymczasem Komendant Policji w dniu [...] sierpnia 2002 r. wydał skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej, po pomyślnym zdaniu egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się nią. Sposób w jaki skarżący uzyskał pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej nie jest więc przedmiotem jakiegokolwiek postępowania karnego, co w sposób nieuprawniony sugeruje organ. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się skierowany przez obrońcę w dniu [...] listopada 2007 r. do Sądu Rejonowego dla W. wniosek o umorzenie postępowania wobec skarżącego z uwagi na oczywisty brak faktycznych podstaw oskarżenia. W art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zawarta jest wskazówka, co do charakteru przestępstw, które uzasadniają obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem i bezpieczeństwem publicznym. Wymienia się przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Zwrot "w szczególności" wskazuje, że chodzi o przestępstwa o zbliżonym charakterze i ładunku kryminalnym. Nie sposób natomiast przyjąć, że przestępstwo przekupstwa mieszczące się w Rozdziale XXIX K.k. obejmującym przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, miało charakter zbliżony do przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Tak więc, organ administracji nie mógł z samego faktu podejrzenia popełnienia przestępstwa przekupstwa wyciągać wniosków co do potencjalnych negatywnych zachowań skarżącego. Słuszność takiego stanowiska znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 863/06, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt II SA 2258/02. Pozytywne cechy osobowe skarżącego wykluczają obawę, że mógłby użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tym samym również interes społeczny, na który powołuje się organ, nie jest w żaden sposób zagrożony. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżący uzyskał pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej w dniu [...] maja 1998 r., a pozwolenie na broń palną bojową w dniu [...] sierpnia 2002 r. i od tego czasu nie dał powodu do obaw o jej niewłaściwe użycie, nie był karany, nie nadużywa alkoholu, narkotyków i innych środków odurzających, nie odnotowano skarg pisemnych i ustnych w jego miejscu zamieszkania, nie był notowany przez policję ani zatrzymany. Posiadaną broń przechowuje zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. W związku z tym, rozstrzygnięcie wydane w sprawie nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę z dnia [...] października 2008 r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r., wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny dokonuje kontroli orzeczenia administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem. W szczególności podlega ocenie, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a). Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna. Na wstępie podkreślić należy, iż decyzja wydana w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia ma cechy związania administracyjnego, co oznacza, że organ administracji w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą - ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy nie formułuje jednak stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający w dużej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy zgromadzony w sprawie materiał świadczy o spełnieniu przesłanki ustawowej cofnięcia pozwolenia na broń (art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia). Skarżący K. Z. został w postępowaniu administracyjnym uznany za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co było podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej i bojowej. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia - co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Podstawą faktyczną zastosowania powyższych przepisów prawa było bezsporne ustalenie, iż toczy się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o przestępstwo z art. 229 § 3 K.k. (przekupstwo) polegające na tym, że działając wspólnie i w porozumieniu z T. L., w celu uzyskania zezwolenia na posiadanie broni palnej sportowej udzielił korzyści majątkowej w postaci pieniędzy w kwocie [...] dolarów Prezesowi [...] Okręgowego Związku Strzeleckiego oraz nieustalonemu funkcjonariuszowi Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Policji w zamian za naruszenie przepisów związanych z uzyskaniem zezwolenia na posiadanie broni palnej w związku z przynależnością do klubu sportowego C. oraz czynnym uprawianiem strzelectwa sportowego. Następstwem podanej okoliczności było uzyskanie przez skarżącego w dniu [...] maja 1998 r. zezwolenia na posiadanie broni palnej. Według poglądu skarżącego, który stawiał zarzuty sprowadzające się do stwierdzenia braku jakiegokolwiek związku stawianych mu (bezpodstawnie) zarzutów karnych z obawą, o jakiej mowa w wyżej powołanym przepisie prawa – brak było podstaw do cofnięcia mu pozwolenia na broń. Kwestią prawną wymagającą zatem przesądzenia w niniejszej sprawie była interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Należy podkreślić, iż decyzja wydana w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia ma cechy związania administracyjnego. Ocena, czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, musi zostać wydana w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Do takich dowodów należą orzeczenia sądów karnych, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Należy uznać, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia eksponując, poprzez użycie słów "w szczególności", skazanie za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (lub toczące się postępowania w takich sprawach), a więc precyzując stan faktyczny, od którego zależy zastosowanie normy prawnej wobec posiadacza broni, którego skazanie lub postępowanie karne dotyczy, przesądził o tym, iż co do takich osób spełniona jest przesłanka uzasadnionej obawy, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co skutkować musi cofnięciem pozwolenia na broń. W rozpatrywanej sprawie skarżący został oskarżony o popełnienie przestępstwa, które do tego katalogu nie należy. Przestępstwo z art. 229 § 3 K.k. zostało bowiem przez ustawodawcę zamieszczone w rozdziale XXIX Kodeksu Karnego – "Przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego". Nie można jednak pominąć faktu, że zarzucany czyn jest ściśle związany z prawem do posiadania broni – w tym wypadku sportowej. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadkach skazania za inne przestępstwa, niż wymienione wprost w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia, niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zobiektywizowanie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. W takim przypadku organ nie może opierać się wyłącznie na fakcie skazania za takie przestępstwo, lecz ma obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe umożliwiające dokonanie oceny istnienia bądź nieistnienia "uzasadnionej obawy", o której traktuje art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Co do uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia dotyczy ona przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne). Należy pamiętać, iż pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu, czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 uobia. Cofnięcie takiego pozwolenia powinna poprzedzać również wnikliwa procedura. Przemawia za tym również ochrona nabytego uprawnienia (vide: wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II OSK 128/05 niepublikowany). Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym. W przypadkach skazania za inne przestępstwa, niż wymienione wprost w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zobiektywizowanie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. W przypadku niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organy policji w sposób właściwy przeanalizowały materiały dowodowe zgromadzone w postępowaniu administracyjnym, dochodząc do słusznego przekonania, że skarżący nie daje rękojmi, iż nie użyje broni w sposób sprzeczny z prawem. Należy w tym miejscu podkreślić, iż "uzasadniona obawa" nie jest tożsama z pewnością. "Uzasadniona" to znaczy znajdująca oparcie w całokształcie okoliczności sprawy. Należy przyznać rację organom policji co do oceny okoliczności przypisywanego skarżącemu czynu przestępnego. Fakt, iż w drodze przestępstwa miałby wejść w posiadanie broni, jest dyskwalifikujący w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na broń, chociażby innego rodzaju. Odrębną kwestią jest oparcie się organów Policji na zarzutach, co do których obrońca skarżącego w postępowaniu karnym stawiał wniosek o umorzenie postępowania z powodu oczywistego braku podstaw aktu oskarżenia. Na obecnym etapie jednak postępowanie karne przeciwko skarżącemu jest nadal w toku (vide – oświadczenie pełnomocnika skarżącego na rozprawie przed WSA). Wymaga podkreślania, iż ustawa o broni i amunicji pozwala na dokonywanie oceny przesłanek, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi. Wymaga tego wartość nadrzędna chroniona przepisami tej ustawy, jaką jest zdrowie i życie osób postronnych, narażonych na nieodpowiedzialne użycie broni przez osobę nie dającą należytej rękojmi jej posiadania. Pozostawienie organom policji swobody w ocenie zasadności wniesionego aktu oskarżenia, bo do tego sprowadza się zarzut skargi sformułowany jako obraza przepisów postępowania, jest nie tylko niedopuszczalne, ale i niemożliwe w praktyce do zrealizowania. Akt oskarżenia podlega wyłącznej ocenie niezawisłego sądu powszechnego (karnego), właściwego rzeczowo i miejscowo do rozpoznania sprawy karnej. Reasumując, w niniejszej sprawie organy policji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, przeprowadzając postępowanie dowodowe w sposób zgodny z prawidłami postępowania administracyjnego. W szczególności Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 6 i 8 k.p.a., oraz art. 80 k.p.a. Organy policji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, ani swobodnej oceny dowodów, a ponadto w sposób właściwy zinterpretowały i zastosowały odpowiednie przepisy prawa materialnego. Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.