VI SA/Wa 216/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. S. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Krajowej Rady Doradców Podatkowych z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doradców podatkowych p o s t a n a w i a: odmówić radcy prawnemu M. S. przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Wyrokiem z dnia 29 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. P. na decyzję Krajowej Rady Doradców Podatkowych z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doradców podatkowych. W dniu [...] maja 2007 r. doręczono skarżącemu odpis wyroku z uzasadnieniem, sporządzonym na jego wniosek zgłoszony [...] marca 2007 r. [...]. W dniu doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem, tj. [...] maja 2007 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Składając w dniu [...] maja 2007 r., na wezwanie Sądu, wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF), skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego). Po rozpoznaniu powyższego wniosku, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 6 września 2007 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego adwokata z urzędu. W piśmie z dnia [...] października 2007 r. (przesłanym Sądowi do wiadomości) Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała o wyznaczeniu adwokat A. D. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. W dniu [...] listopada 2007 r. do Sądu wpłynął wniosek ww. pełnomocnika z urzędu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 29 marca 2007 r. wraz ze skargą kasacyjną (sporządzoną przez pełnomocnika z urzędu) oraz pełnomocnictwem procesowym (udzielonym adw. A. D. przez skarżącego w dniu [...] października 2007 r. do reprezentowania przed sądami administracyjnymi). Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2007 r. Sąd przywrócił termin do wniesienia ww. skargi kasacyjnej. Natomiast postanowieniem Sądu z dnia 16 stycznia 2008 r. została odrzucona skarga kasacyjna z dnia [...] maja 2007 r., którą skarżący sporządził osobiście. Wyrokiem z dnia 11 września 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesioną przez pełnomocnika z urzędu skargę kasacyjną (II GSK 330/08). Przy piśmie z dnia [...] listopada 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał Sądowi I instancji wniosek z dnia [...] września 2008 r. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przedmiotowy wniosek został złożony przez radcę prawnego M. S. działającego z substytucji adwokat A. D. Z dokumentu substytucji (nadesłanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu [...] grudnia 2008 r. faksem do akt niniejszej sprawy) wynika, że w dniu [...] września 2008 r. pełnomocnik z urzędu upoważnił radcę prawnego M. S. do zastępowania go przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II GSK 330/08. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zatem wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony pełnomocnik (adwokat, radca, prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy), tj. pełnomocnik wskazany przez właściwy organ samorządu zawodowego. W niniejszej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego adwokat A. D. W świetle cytowanego wyżej przepisu, stwierdzić należy, iż przyznanie - wyznaczonemu adwokatowi - kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - może nastąpić wyłącznie na wniosek tego adwokata. Pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika (substytuta) o przyznanie ww. kosztów. Do udzielenia pomocy prawnej z urzędu została bowiem wyznaczona adwokat A. D. i to jej, a nie substytutowi, przysługuje żądanie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje zwolnienia wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w W. adwokata od udzielenia skarżącemu pomocy prawnej urzędu. Nie oznacza też, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w imieniu wyznaczonego pełnomocnika. W tym miejscu podnieść należy, iż udzielenie substytucji powoduje powstanie pomiędzy substytutem i stroną takiego samego stosunku prawnego, jaki łączy stronę i pełnomocnika. Strona ma zatem dwóch równorzędnych pełnomocników procesowych uprawnionych do działania w jej imieniu. Powyższe implikuje dalsze skutki prawne zarówno procesowe, jak i materialne, np. w zakresie odpowiedzialności obligacyjnej wobec mocodawcy (vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt III CZP 27/06; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2004 r., sygn. akt IV CK 269/02, Lex nr 151640). Natomiast w wyniku udzielenia substytucji nie dokonuje się zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wyznaczonego przez właściwą okręgową radę adwokacką. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.