VI SA/Wa 2167/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "K" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie postanowienia odmawiającego podjęcia zawieszonego postępowania postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić na rzecz skarżącej "K" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu. M.W. wystąpił do Marszałka Województwa [...] z wnioskiem o udzielenie koncesji na wydobywanie dolomitów dewońskich ze wschodniej części złoża "[...]" położonego w granicach działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i [...] w miejscowości [...], gminie [...], powiecie [...], województwie [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze wniosek o udzielenie koncesji powinien zawierać określenie prawa wnioskodawcy do terenu (przestrzeni), w ramach, którego projektowana działalność ma być wykonywana, lub prawa o ustanowienie którego ubiega się wnioskodawca. Natomiast z art. 20 ust. 2 pkt 3 tej ustawy wynika, że do wniosku o udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin wnioskodawca zobowiązany jest dołączyć dowód istnienia prawa przysługującego mu do nieruchomości gruntowej, w granicach której ma być wykonywana zamierzona działalność w zakresie wydobywania kopaliny metodą odkrywkową, lub dowód przyrzeczenia jego ustanowienia. W przedmiotowej sprawie, Pan M.W. we wniosku wskazał, że do działek ew. nr [...], [...], [...] i [...], położonych w obrębie złoża "[...]" przewidzianego do zagospodarowania w ramach koncesji, przysługuje mu (wspólnie z żoną na zasadach ustawowej wspólności majątkowej) prawo własności i udokumentował to załączonym do niego skróconym wypisem ze skorowidza działek z dnia 21.10.2009 r. W toku postępowania wpłynął wniosek Spółki z o.o. K. [...] z [...], która prowadzi działalność wydobywczą na złożu "[...]", położonym w sąsiedztwie złoża "[...]", o zawieszenie postępowania w przedmiocie udzielenia koncesji na eksploatację złoża "[...]" w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z uzasadnienia tego wniosku wynika, że K. [...] Sp. z o.o. w dniu 05.02.20lOr. złożyły do Sądu Okręgowego w [...] pozew o ustalenie nieważności umów sprzedaży nieruchomości zawartych przez Pana M.W. i Panią M.W. (w tym działek nr [...], [...], [...] i [...], które objęte są postępowaniem w sprawie udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny z części złoża "[...]") wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia. Na dowód zawartych we wniosku stwierdzeń ww. Spółka przedłożyła kserokopię odpisu pozwu skierowanego do Sądu, potwierdzoną za zgodność z oryginałem. Organ powołując art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazał, iż w tej sytuacji zasadne jest zawieszenie postępowania, bowiem skierowanie przez K. [...] Sp. z o.o. z [...] do I Wydziału [...] Sądu Okręgowego w [...] pozwu o stwierdzenie nieważności umów sprzedaży nieruchomości w tym objętych wnioskiem koncesyjnym, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Od rozstrzygnięcia ww. Sądu zależy bowiem ustalenie, czy Panu M.W. w dniu złożenia wniosku o udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny z części złoża "[...]", w granicach działek ew. nr [...], [...], [...] i [...] przysługiwał tytuł prawny do wymienionych działek. Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2010 r. M.W. zwrócił się o podjęcie zawieszonego postępowania wskazując, że wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Sygn. akt [...] powództwo K. [...] Spółki z o.o. zostało oddalone. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Marszałek Województwa [...] odmówił podjęcia zawieszonego postępowania wskazując, że wyrok Sądu Okręgowego w [...] nie jest prawomocny. M.W. wniósł zażalenie na to postanowienie, podnosząc brak interesu prawnego K. [...] w toczącym się z jego wniosku postępowaniu koncesyjnym. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Minister Środowiska uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, że spór sądowy dotyczący prawa własności nieruchomości objętych wnioskiem o udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny nie stanowi kwestii wstępnej w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przed zakończeniem tego sporu możliwe jest bowiem wydanie decyzji rozstrzygającej o zasadności żądań wnioskodawcy. Gdyby natomiast okazało się, że po (ewentualnym) wydaniu koncesji przesłanki na których ją oparto okazały się nieprawdziwe bądź uległy zmianie, istniałaby możliwość eliminacji takiej decyzji w drodze tzw. nadzwyczajnych środków prawnych (wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności). Wobec powyższego organ wskazywał, że organ administracji ma obowiązek podjąć zawieszone postępowanie, gdy wystąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie, a tym bardziej na taki obowiązek, gdy w rzeczywistości nie było powodów do zawieszenia. Skargę na to postanowienie Ministra Środowiska wywiodły K. [...] Spółka z o.o. żądając jego uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Ministra Środowiska podnosząc, że w jej ocenie sprawa sądowa o ustalenie nieważności umów sprzedaży nieruchomości zawartych przez Pana M.W. i jego małżonkę z innymi osobami fizycznym, w tym objętych wnioskiem o udzielenie koncesji, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W związku z tym podnosi, że nadal istnieje podstawa do zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego, aż do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu cywilnego. Skarżąca wskazywała też, że w niniejszej sprawie kwestia przysługiwania wnioskodawcy prawa do terenu objętego wnioskiem koncesyjnym jest ważniejsza niż realizacja zasady szybkości postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, względnie oddalenie jako nieuzasadnionej. W ocenie Ministra Środowiska przedmiotowa skarga została złożona przez podmiot, któremu nie przysługuje interes prawny, z którego wynikałoby, że może występować jako strona w tym konkretnym postępowaniu. Organ wskazał, że skarżąca spółka jest właścicielem jedynie nieruchomości położonych w granicach projektowanego terenu górniczego "[...]", a więc w przestrzeni objętej przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych. Powołując się na utrwaloną linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Minister Środowiska wskazywał, że właściciel nieruchomości położonej w terenie górniczym nie posiada interesu prawnego w sprawach dotyczących koncesji na wydobywanie kopalin. Organ wskazał też, iż Marszałek Województwa [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r. podjął zawieszone postępowanie w sprawie udzielenia koncesji. Organ przedstawił też argumentację wskazującą na bezzasadność skargi. Pismem z dnia 25 stycznia 2011 r. uczestnik postępowania M.W. poparł stanowisko prezentowane przez Ministra Środowiska, ponadto poinformował, że Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia [...].10.2010r. sygn. akt [...] utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 roku /sygn. akt [...] oddalający powództwo K. [...] o ustalenie nieważności umów sprzedaży nieruchomości zawartych przeze niego i jego małżonkę z innymi osobami fizycznymi (w tym działek nr [...], [...], [...], [...] objętych wnioskiem koncesyjnym ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W przedmiotowej sprawie K. [...] Spółka z o.o. wniosła skargę na postanowienie Ministra Środowiska o uchylające postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania o udzielenie koncesji innemu podmiotowi tj. M.W. i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania. Jak wynika z akt sprawy (m.in. pismo Ministra Środowiska z dnia 13 grudnia 2010 r. k. 32 akt sądowych) skarżąca jest właścicielem nieruchomości położonych w granicach terenu górniczego, nadto wystąpiła przeciwko M.W. z powództwem o ustalenie nieważności zawartych przez niego umów kupna nieruchomości położonych w obszarze górniczym. Zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wspomniany interes prawny musi znajdować swą podstawę w przepisach prawa, być konkretny i realny. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (Wyrok NSA w Warszawie z dnia 10.08.2001 r. sygn. akt I SA 72/00, LEX nr 54200). Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny. Podmiot posiadający interes faktyczny jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, ale nie może swego interesu poprzeć żadnym przepisem prawa powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę żądania w zakresie stosownych czynności przez organ administracji. Stosownie do art. 6 pkt 8 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, obszarem górniczym jest przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót górniczych związanych z wykonywaniem koncesji. Terenem górniczym w myśl art. 6 pkt 9 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, jest zaś przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego. Regulacja wyżej powołanych przepisów nie stanowi władczej podstawy do określenia uprawnień do udziału w postępowaniu koncesyjnym innego podmiotu, aniżeli adresata koncesji. Nie można zatem uznać interesu prawnego, właściciela nieruchomości położonej w terenie górniczym na której nie będzie prowadzona działalność koncesyjna. Interes prawny przysługuje podmiotowi tylko w jego "własnej" sprawie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, właściciel nieruchomości położonej w terenie górniczym nie jest stroną postępowania koncesyjnego (wyrok WSA z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt VI S.A./Wa 728/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 74/09), nie ma też interesu prawnego w kwestionowaniu rozstrzygnięć zapadłych w tym postępowaniu. Również spór cywilnoprawny toczony z podmiotem ubiegającym się o koncesję nie statuuje interesu prawnego skarżącej w przedmiotowym postępowaniu koncesyjnym. Sąd w niniejszym składzie orzekającym podziela pogląd, że interesu prawnego nie można wywieść z prawa własności do gruntów objętych terenem górniczym, ponieważ uprawnienia właścicielskie są w istocie wyrazem interesu faktycznego (gospodarczo-ekonomicznego), który nie jest tożsamy z interesem prawnym. Stroną postępowania koncesyjnego jest jedynie podmiot, który ubiega się o koncesję (por. wyrok NSA z 14 listopada 2001 r., II SA 1230/01, Wokanda 2002, nr 4 s. 39, wyroki WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 970/04; z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 74/09 ). Sąd aprobuje zatem stanowisko organu, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca nie jest stroną postępowania koncesyjnego, nie ma bowiem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., skarżąca nie ma też interesu prawnego uprawniającego ją do wnoszenia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcia organu zapadające w tym postępowaniu. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane również w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2003 r. sygn. akt II S.A. 3532/01, z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt II GSK 139/05 i z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. akt II GSK 504/08). Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1pkt 6 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała odrzuceniu. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.