VI SA/Wa 2175/10
WyrokWSA w Warszawie2011-06-07
Skład orzekający: Urszula Wilk, Ewa Frąckiewicz, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym podczas jednej kontroli drogowej, dotyczącej działalności spółki cywilnej, organ powinien wydać jedną decyzję administracyjną dotyczącą wszystkich wspólników, czy też odrębne decyzje dla każdego wspólnika, a jeśli tak, to czy suma nałożonych kar nie przekroczy limitu określonego w ustawie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym podczas jednej kontroli drogowej, dotyczącej działalności spółki cywilnej, organ powinien wydać jedną decyzję administracyjną dotyczącą wszystkich wspólników, którzy odpowiadają solidarnie. Wydanie odrębnych decyzji dla każdego wspólnika, skutkujące nałożeniem łącznej kary przekraczającej limit określony w art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowi naruszenie procedury administracyjnej.Stan faktyczny
W wyniku kontroli drogowej pojazdu należącego do firmy I. Sp. z o.o. (spółka cywilna A.W. i A.W.) stwierdzono naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym brak zgłoszenia pojazdu do licencji, zainstalowanie urządzenia przypominającego taksometr oraz umieszczenie baneru na dachu pojazdu. Komendant Rejonowy Policji wydał odrębne decyzje nakładające kary pieniężne na każdego ze wspólników, które następnie zostały utrzymane w mocy przez Komendanta Policji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje oraz utrzymane nimi w mocy decyzje organu I instancji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Komendanta Policji na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] [...] oraz ze skargi A. W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżących A. W. i A. W. kwoty po 2850 (dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] stycznia 2010 roku w W. przy ul. E. Z. kontroli drogowej został poddany pojazd marki [...] o nr rej. [...], należący do firmy I. Sp. z o.o. w K. Kierowcą pojazdu okazał się J.W., który przedstawił wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wydanej dla przedsiębiorców W. A.W., A.W. ważnej do dnia 20 grudnia 2054 roku, zaświadczenie o zatrudnieniu oraz spełnianiu wymagań określanych ustawą o transporcie drogowym, zaświadczenie o prawie dysponowania w/w pojazdem, książkę kasy rejestrującej, wydruk paragonu z kasy fiskalnej z oznaczeniem W. s. c. A.W. i A.W. Na dachu pojazdu zainstalowany był podłączony do instalacji elektrycznej samochodu baner, natomiast w środku pojazdu znajdowało się włączone, sprawnie technicznie urządzenie firmy E. Sp. z o.o. o nazwie [...].
Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole, którego podpisania odmówił kierowca, podnosząc, że samochód nie stanowi jego własności. Wykonano też dokumentację fotograficzną kontrolowanego pojazdu i kserokopię okazanych dokumentów, przesłuchano również w charakterze świadka kierowcę pojazdu na okoliczność zaistniałych naruszeń ustawy o transporcie drogowym.
Następnie Komendant Rejonowy Policji W. wszczął postępowanie administracyjne, o którym poinformował oddzielnie A.W. i A.W. po czym wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2010 roku, Nr decyzji: [...],[...], na mocy której nałożył na A.W. kwotę 23 000 złotych, którą na podstawie art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym ograniczył do kwoty 15 000 złotych za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji na wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania i używania w pojeździe taksometru, umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych, umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy. Jako podstawa prawna nałożonej kary został wskazany art. 92 ust. 1, 4, art. 14 oraz l.p. 1.2, 2.9 załącznika z dnia 29 lipca 2005 roku do ustawy o transporcie drogowym.
Analogiczna decyzja z dnia [...] czerwca 2010 roku, Nr [...],[...] została wydana przez Komendanta Rejonowego Policji W. w stosunku do A.W.
W wyniku odwołań złożonych od powyższych decyzji Komendant Policji decyzjami z dnia [...] lipca 2010 roku o nr [...],[...],[...],[...] utrzymał w mocy zaskarżone decyzje wydane w I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcia organ II instancji powołał się na art. 5, 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz na l.p. 1.2, 2.9.1, 2.9.2, 2.9.3 załącznika do w/w ustawy. Według jego oceny, Komendant Rejonowy Policji W. prawidłowo ustalił strony przedmiotowego postępowania, są nimi A.W., wspólnik spółki cywilnej A.W., A.W. oraz A.W., wspólnik tejże spółki cywilnej. W sytuacji, gdy przedsiębiorstwo zamierza wykonywać okazjonalny transport osób musi posiadać licencję przewozową, do której należy zgłosić pojazdy wykonujące usługi transportowe. Z materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że przewoźnikami było przedsiębiorstwo "W." s. c. A.W., A.W., które wykonywało przewóz osób, ewidencjonowało przychody osiągnięte z tego tytułu. Organ I instancji prawidłowo ustalił, że nie dopełniono obowiązku zgłoszenia pojazdu do posiadanej licencji. Organ wydający licencję pismem nr [...] oraz pismem nr [...] stwierdził, że w dniu kontroli przedsiębiorstwo "W." s. c. A.W., A.W. posiadało licencję na wykonywanie przewozu drogowego osób, lecz pojazd kontrolowany nie był zgłoszony do licencji wystawionej na w/w przedsiębiorcę zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Poza tym, jak podkreślił Komendant Policji, z dokumentacji zebranej w postępowaniu niezbicie wynika, że w samochodzie poddanym kontroli zainstalowane było urządzenie elektroniczne [...]. Kierowca na podstawie wskazań na wyświetlaczu tego urządzenia rozlicza się z pasażerem po wykonaniu usługi przewozowej i jednocześnie urządzenie to drukuje paragon fiskalny. Należy więc przyjąć, że w powyższej sytuacji mamy do czynienia z taksometrem. Z tych względów doszło do naruszenia art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem Komendanta Policji, naruszony też został art. 18 ust. 5 lit. b w/w ustawy. Przepis ten określa katalog elementów, które nie mogą być umieszczone na pojeździe. Istotne jest, że elementy te zostały określone alternatywnie na co wskazuje spójnik "lub". Zatem umieszczenie jednego z tych elementów skutkuje odpowiedzialnością administracyjną, o której mowa w ustawie o transporcie drogowym. Ustawodawca posłużył się określeniem "nazwa" a nie "firma" przedsiębiorcy.
Poza tym organ II instancji stwierdził, że w zakresie naruszenia zakazów umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych dokumentacja fotograficzna jest wystarczającym dowodem potwierdzającym naruszenia zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp. Ustawodawca ustanowił zakaz w art. 18 ust. 5 lit. c, gdyż upodobnianie się do taksówek i wykonywanie działalności taksówkowej samochodem osobowym, który nie jest taksówką ma na celu wzbudzenie u klientów błędnego poczucia korzystania z usług transportowych świadczonych przez licencjonowanego przedsiębiorcę w zakresie przewozu taksówkami. Z przedłożonej przez stronę opinii dr A.C. wynika, że cechą urządzenia jest wykonywanie czynności. W niniejszej sprawie wykonana dokumentacja techniczna wyraźnie wskazuje, że umocowany na dachu pojazdu baner jest nośnikiem reklamy i spełnia funkcję przekazania pewnej informacji.
W związku z powyższym Komendant Policji stanął na stanowisku, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób wystarczający pozwala stwierdzić, że przedsiębiorca A.W. jak również przedsiębiorca A.W. wykonywali krajowy transport drogowy osób z naruszeniem przepisów art. 14 ust. 1 oraz art. 18 ust. 5 lit. a, b i c ustawy o transporcie drogowym i l.p. 1.2, 2.9.1, 2.9.2 i 2.9.3 załącznika do tej ustawy. Konsekwencją naruszenia tych przepisów było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 23 000 złotych, która została ograniczona do 15 000 złotych na podstawie art. 92 ust. 2 pkt 1 powyższej ustawy. Organ podkreślił, iż wydanie dwóch decyzji na oboje wspólników w takiej samej wysokości spowodowane jest tym, że przedsiębiorstwo jest spółką cywilną, tak więc wszyscy wspólnicy muszą otrzymać decyzję, natomiast odpowiedzialność wymienionych wspólników polega na odpowiedzialności solidarnej do kwoty 15 000 złotych za popełnione naruszenia.
Na decyzje Komendanta Policji z dnia [...] lipca 2010 roku skarżący złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając im:
1) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 75 ustawy o transporcie drogowym poprzez wydanie decyzji w postępowaniu nieznanym ustawie,
2) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, poprzez nałożenie kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej podczas, gdy ustawa obliguje organ do nałożenia kary tylko podczas kontroli drogowej lub kontroli w przedsiębiorstwie,
3) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 89 w zw. z art. 87 ustawy o transporcie drogowym poprzez posłużenie się przez organy kontrolujące celem przypisania naruszenia skarżącej dokumentami, do których kontroli ani wykorzystania organy uprawnień tych nie posiadają,
4) naruszenie art. 7 i 77 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego,
5) naruszenie art. 77 § 2 kpa w zw. z art. 123 kpa poprzez odmowę dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez strony, które zostały zgłoszone w odpowiednim terminie,
6) naruszenie art. 11 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędną wykładnię lub jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że przedsiębiorca wykonywał przewóz okazjonalny osób, podczas gdy ani z udzielonej licencji, ani z zebranej dokumentacji nie wynika fakt przewozu jakiejkolwiek osoby,
7) naruszenie art. 18 ust. 5 lit. c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że plastykowa puszka zamontowana na dachu pojazdu jest lampą lub innym urządzeniem technicznym w rozumieniu niniejszego przepisu,
8) naruszenie art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że w samochodzie zainstalowany był taksometr, podczas gdy w samochodzie zainstalowany był drogomierz, tj. urządzenie nie zabronione przez ustawę oraz urządzenie to było jedynie umieszczone a nie używane,
9) naruszenie art. 8, 14 oraz 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z pkt 1.2 załącznika do w/w ustawy poprzez niesłuszne zastosowanie powyższych przepisów i nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu pojazdem niezgłoszonym do licencji
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła:
1) o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa skutkujące jej nieważnością,
ewentualnie
2) uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt naruszenia prawa materialnego, które miało wpływa na wynik sprawy,
3) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji,
4) o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie,
5) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, p. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153 z 2002 r., p. 1270 z późn. zm.).
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skargi są zasadne, aczkolwiek nie z przyczyn w nich wskazanych.
Istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy w przypadku wykonywania przewozu drogowego przez wspólników spółki cywilnej prowadzących wspólne przedsiębiorstwo gospodarcze z naruszeniem ustawy o transporcie drogowym lub przepisów wymienionych w art. 92 ust. 1 tejże ustawy organ nakładający karę pieniężną ze stwierdzeniem naruszenia załatwia w drodze decyzji jedną sprawę administracyjną czy też kilka spraw w zależności od ilości wspólników spółki cywilnej.
W niniejszej sprawie organ wydał oddzielne decyzje w stosunku do A.W. i A.W., nakładając na nich odrębne kary pieniężne za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem art. 14 i art. 18 ust. 5 lit. a, b i c ustawy o transporcie drogowym. Z powyższego wynika, że łącznie w wyniku jednej kontroli drogowej skarżący zobowiązani są do uiszczenia łącznej kwoty 30 000 złotych.
Należy przy tym podnieść, że organy nie zachowały przy tym konsekwencji w działaniu, albowiem z uzasadnień decyzji, wydanych przez Komendanta Policji wynika, że "wydanie dwóch decyzji na oboje wspólników w takiej samej wysokości spowodowane jest tym, że przedsiębiorstwo to jest spółką cywilną, tak więc wszyscy wspólnicy muszą otrzymać decyzję, natomiast odpowiedzialność wymienionych wspólników polega na odpowiedzialności solidarnej w wysokości kwoty za popełnione naruszenia".
W tym stanie rzeczy pogląd wyrażony przez organ II instancji, aczkolwiek słuszny pozostaje w sprzeczności z wydaniem decyzji w stosunku do każdego ze wspólników, tak jak byłyby to dwie sprawy administracyjne, wszczęte na skutek jednego zdarzenia, tj. kontroli drogowej pojazdu, służącego do wykonywania działalności gospodarczej przez wspólników.
W orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz wyrok NSA z 11 kwietnia 2008 roku, sygn. akt II GSK 29/08) przeważył pogląd, że na skutek jednej kontroli i stwierdzenia naruszeń wszczynana jest i prowadzona jedna sprawa administracyjna załatwiona jedną decyzją.
W niniejszej sprawie również, mimo, że działalność prowadza dwie osoby fizyczne w formie spółki cywilnej na skutek jednego zdarzenia, tj. kontroli drogowej, w czasie której stwierdzono uchybienia przepisom dotyczącym prowadzenia wspólnego przedsięwzięcia mamy do czynienia z jedną sprawą administracyjną, zaś wydane decyzje, nakładające karę pieniężną powinny być wydane na oboje wspólników.
Oczywiście ta decyzja powinna być doręczona odrębnie każdemu z nich, gdy są to dwie osoby fizyczne, ale odpowiadają oni solidarnie do wysokości kary za popełnione naruszenia. W przeciwnym razie bowiem doszłoby do naruszenia art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowiącym, że suma kar pieniężnych nałożona podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 15 000 złotych w odniesieniu do kontroli drogowej.
W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonych uchybień procedury administracyjnej, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1c) ppsa orzekł jak w wyroku.
Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 ppsa.
Na obecnym etapie sprawy w sytuacji, gdy zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu Sąd nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w skargach.
Ponownie rozpoznając sprawę organy zastosują się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło