VI SA/Wa 2179/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Marta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. W. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98. poz. 1071 ze zm.), art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), lp.4.1 załącznika do ww. ustawy o transporcie drogowym, art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180. poz. 1497), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. o nałożeniu na ww. przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych - utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Decyzje obydwu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: W dniu 17 stycznia 2003 r. na drodze nr [...] w miejscowości [...] przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki [...] o nr rej. [...] należącego do przedsiębiorstwa prowadzonego przez A. Z. W trakcie analizy dokumentów oraz rozmowy z kierowcą ustalono, że przedsiębiorstwo w dniu kontroli wykonywało przewóz drogowy na potrzeby własne ładunku trocin. Organ kontrolny ustalił, iż przedmiotowy pojazd nie posiadał ważnej karty opłaty drogowej uprawniającej do korzystania z sieci dróg krajowych. Naruszenie powyższe zagrożone było karą w wysokości 4000 zł. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 6000 zł. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2003r. o nałożeniu na A. Z., obecnie posługującą się nazwiskiem W., kary pieniężnej w wysokości 6000 zł i nałożył karę pieniężną w wysokości 5000 zł, w tym za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia (2000 zł) oraz za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (3000 zł). W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowił brak u prowadzącego pojazd m.in. karty opłat drogowej, za co wymierzono karę w wysokości 4000 zł. Przewóz odbywał się po drodze krajowej nr [...] w dniu 17 stycznia 2003 r. Kara w powyższej wysokości została wymierzona zgodnie z obowiązującym w dacie orzekania przez organ I instancji taryfikatorem kar określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. W toku postępowania administracyjnego strona przedstawiła siedmiodniową kartę opłaty z przejazd po drogach krajowych nr [...] ważną od 17 stycznia 2003 r. do 24 stycznia 2003 r. Zdaniem organu przedstawiona kserokopia karty nie stanowi wiarygodnego dowodu na uiszczenie w chwili kontroli opłaty za korzystanie z dróg krajowych, albowiem uregulowanie zawarte w § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych daje możliwość zakupu i wypełnienia karty z datą kontroli już po dokonaniu kontroli. Zatem przedstawienie po zakończonej kontroli karty opłaty siedmiodniowej nie stanowi dowodu uiszczenia wymaganej przepisami prawa opłaty drogowej. Nadto organ wskazał, iż zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym to przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty i wszelkie konsekwencje prawne nieokazania przez kierowcę podczas kontroli wymaganych dokumentów ponosi przedsiębiorca, a nie kontrolowany kierowca. Mając na uwadze uregulowania art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4000 zł i nałożył karę w wysokości 3000 zł z tego tytułu. W skardze do Sądu A. Z., obecnie W., zaskarżyła powyższą decyzję w części nakładającej karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zarzuciła jej naruszenie art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że przedstawiona karta opłaty drogowej nie stanowi wymaganej przepisami prawa opłaty drogowej oraz naruszenie przepisów postępowania przez niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i załatwienia sprawy mając na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli. Skarżąca wskazała, iż karta opłaty drogowej została nabyta 17 stycznia 2003 r. o godz. 1400, zaś kontrola odbyła się o godz. 1815 i niezasadne jest przyjęcie przez organ II instancji, iż mogła kartę wypełnić po kontroli. Karta została niezwłocznie wypełniona, a jedynie przez omyłkę kierowcy pojazdu nie została zabrana przez niego w trasę. Skarżąca zarzuciła, iż w toku postępowania administracyjnego nie dokonano ustaleń ile pojazdów posiada skarżąca, a także iż organ nie odniósł się do kwestii, iż karta opłaty była zakupiona kilka godzin przed przejazdem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 456/04 uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 2 w części nakładającej karę pieniężną w kwocie 3000 (trzy tysiące) złotych za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż w dacie kontroli, tj. 17 stycznia 2003r., obowiązujące wówczas przepisy wskazanej wyżej ustawy nie przewidywały kary za nieposiadanie przez kierowcę w momencie kontroli dowodu opłaty drogowej. Dopiero zmiana ustawy, tj. art. 92 dokonana art. 1 pkt 46 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 28 września 2003 r. wprowadziła penalizację naruszenia ustawy o transporcie drogowym polegającą na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej i dotyczy to jedynie karty opłaty miesięcznej, półrocznej i rocznej wykupionej najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli. Kara za tego typu naruszenie wynosi 200 zł. Odrębnie określona jest kara za wykonywanie określonego wyżej transportu bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i wynosi ona 3000 zł. Skarżąca dołączyła do odwołania 7 dniową kartę opłaty drogowej zakupioną w dniu 17 stycznia 2003 r. o godz. 1400, wypełnioną prawidłowo i podniosła, iż brak jest podstaw do wymierzenia kary wobec faktu, iż uiściła opłatę za przejazd a kierowca zapomniał zabrać kartę opłaty drogowej. Mając na uwadze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4.000 zł. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 3000 zł. Organ ustalił, iż na dzień 17 stycznia 2003 r. kontrolowane przedsiębiorstwo dysponowało trzema pojazdami: 1. Mercedes [...] nr rej. [...] zarejestrowany 17 maja 2000 r. 2. Star [...] nr rej. [...] zarejestrowany 29 sierpnia 2000 r. 3. Rheinstal - Hens:, nr rej. [...] zarejestrowany 4 kwietnia 2001 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa. Bezspornym jest fakt, iż w trakcie kontroli kierowca pojazdu nr rej. [...] nie okazał do kontroli karty opłaty drogowej, co stanowi naruszenie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. Nr 204. poz. 2088 ze zm.) Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2007 r. - utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że w dacie kontroli ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie penalizowała naruszenia polegającego na nieposiadaniu w pojeździe karty opłaty drogowej. Zarzut powyższy nie może, w świetle obowiązujących przepisów prawa, stanowić podstawy uwzględnienia odwołania. Strona nie została ukarana za nieposiadanie w pojeździe karty opłaty drogowej, ale za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z § 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych przez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie uznając, iż skarżąca nie uiściła wymaganej przepisami prawa opłaty drogowej, podczas gdy z posiadanego stempla pocztowego, jak również z wcześniejszych odwołań do organów wydających decyzje w niniejszej sprawie oraz skargi skarżącej do WSA w Warszawie jednoznacznie wynika, że kartę opłaty zakupiono w dniu 17 stycznia 2003 r. o godzinie 14.00 i niezwłocznie ją wypełniono; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez złamanie zasady praworządności oraz złamanie obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa. Organ II instancji nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz powodów dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne ograniczył do wskazania przepisów prawnych, których wykładni dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 kwietnia 2005 r. (sygn. akt VI SA/Wa 456/04), której, mając obowiązek prawny nie zastosował. Wskazując na powyższe naruszenia strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, określanej dalej skrótem p.p.s.a.) Przedmiotowa skarga analizowana według wskazanych powyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Mając na uwadze powyższy przepis podkreślić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 456/04 uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w części nakładającej karę pieniężną w kwocie 3000 (trzy tysiące) zł. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W myśl art. 42 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przedsiębiorca wykonujący transport drogowy na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych z wyłączeniem podmiotów o jakich mówi powyższy przepis. Skarżąca była więc zobowiązana do uiszczenia opłaty za przejazd w dniu przeprowadzenia kontroli. Zgodnie z treścią obowiązującego w dniu kontroli art. 92 ust. 1 ww. ustawy, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej. Wysokość kar pieniężnych wynosi od 200 do 15000 zł. Ustęp 2 wskazanego artykułu zawiera delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw wewnętrznych i do spraw finansów publicznych, wysokości kar pieniężnych za naruszenia wymienione w ust. 1 art. 92. W wykonaniu tej delegacji Minister Infrastruktury wydał dnia 3 lipca 2002 r. rozporządzenie w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. Punkt 6 załącznika do wskazanego rozporządzenia określa karę za naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie to jednak precyzuje jako "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (art. 87 ust. 1). Kara za tak określone naruszanie zgodnie z rozporządzeniem wynosi 4000 zł.. Jak wynika z porównania treści wskazanych przepisów, rozporządzenie wychodzi poza zakres delegacji ustawowej, kreuje bowiem nowy typ naruszenia prawa polegający na nieposiadaniu w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty drogowej. Ustawa przewiduje karę pieniężną tylko za nieuiszczenie opłaty drogowej, zaś rozporządzenie przewiduje karę za brak posiadania dowodu uiszczenia opłaty w pojeździe. Są to oczywiście różne sytuacje a karalność wynikająca z rozporządzenia jest znacznie zaostrzona, bowiem obejmuje również tych, którzy opłatę uiścili, ale wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 87 ust. 1 ustawy, nie posiadali w pojeździe dowodu jej uiszczenia. Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, iż w dacie kontroli, tj. 17 stycznia 2003r., obowiązujące wówczas przepisy wskazanej wyżej ustawy nie przewidywały kary za nieposiadanie przez kierowcę w momencie kontroli dowodu opłaty drogowej. Dopiero zmiana ustawy, tj. art. 92 dokonana art. 1 pkt 46 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 28 września 2003 r. wprowadziła penalizację naruszenia ustawy o transporcie drogowym polegającą na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej i dotyczy to jedynie karty opłaty miesięcznej, półrocznej i rocznej wykupionej najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli. Kara za tego typu naruszenie wynosi 200 zł. Odrębnie określona jest kara za wykonywanie określonego wyżej transportu bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i wynosi ona 3000 zł. Skarżąca dołączyła do odwołania 7 dniową kartę opłaty drogowej zakupioną w dniu 17 stycznia 2003 r. o godz. 1400, wypełnioną prawidłowo i podniosła, iż brak jest podstaw do wymierzenia kary wobec faktu, iż uiściła opłatę za przejazd a kierowca zapomniał zabrać kartę opłaty drogowej. W przedmiotowej sprawie organ rozpoznając ponownie sprawę nie zastosował się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 456/04. Mając powyższe na względzie Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w trybie art. 200 ww. ustawy.