VI SA/Wa 2198/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi U. z/s w W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego – U. z/s w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na przewoźnika U. z siedzibą w W. kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł. Powyższą decyzję doręczono stronie w dniu 13 marca 2019 r. Pismem z dnia 10 kwietnia 2019 r. strona wniosła o potraktowanie jako odwołania jej pisma z dnia 26 marca 2019 r. Obydwa pisma zostały nadane w litewskim urzędzie pocztowym. Pismo z dnia 10 kwietnia 2019 r. zatytułowane "odwołanie" od ww. decyzji polskiej placówce operatora publicznego zostało przekazane w dniu 16 kwietnia 2019 r. Natomiast pismo z dnia 26 marca 2019 r., zatytułowane "wyjaśnienia" polskiej placówce operatora publicznego zostało przekazane w dniu 30 marca 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 i art. 57 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), art. 2 ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1133), po wstępnym rozpoznaniu odwołania złożonego przez stronę – U. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 129 § 2 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie, które należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie lub jej ogłoszenia stronie. Organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł została dręczona stronie w dniu 13 marca 2019r. wraz z pouczeniem o terminie i miejscu do złożenia odwołania. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu [...] marca 2019 r. Termin ten biegł od dnia następującego po dniu doręczenia stronie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, a więc od dnia [...] marca 2019 r. Odwołanie strony zatytułowane "wyjaśnienia" polskiej placówce operatora publicznego zostało przekazane w dniu 30 marca 2019 r. Strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że zgodnie z przepisem przejściowym zawartym w art. 2 ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1133) do pism pozostawionych w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia albo nadanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy - kodeks postępowania administracyjnego w brzmieniu dotychczasowym. Przepisy ten tej ustawy weszły w życie w dniu 03 lipca 2019 r. Zatem w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 02 lipca 2019 r., zgodnie z którym termin do wniesienia odwołania uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W przypadku odwołania nadanego u zagranicznego operatora pocztowego termin ten uznaje się za zachowany, jeżeli przed upływem terminu do wniesienia odwołania pismo zostanie przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Organ zauważył, że w piśmie z dnia 10 kwietnia 2019r., w którym strona domagała się uznania pisma z dnia 26 marca 2019r., strona wskazała, że w jej ocenie odwołanie zostało wniesione w terminie, ponieważ zostało nadane w urzędzie pocztowym przed upływem 14 dni od dnia doręczenia jej skarżonej decyzji. Organ wskazał, że pismo to rzeczywiście zostało nadane przed upływem 14 dni od dnia otrzymania przez stronę decyzji organu I instancji, ale pismo zostało nadane w litewskim urzędzie pocztowym. Natomiast polskiej placówce pocztowej operatora publicznego zostało przekazane w dniu 30 marca 2019 r., co wynika z wydruku e-monitoring Poczty Polskiej i pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]. Zatem odwołanie strony zostało wniesione kilka dni po upływie terminu do jego wniesienia. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 23 września 2019r. U. Z siedzibą w W. wniosła do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Zaskarżając powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Alternatywnie strona wniosła o stwierdzenie nieważności wspomnianego postanowienia. Postanowieniu zarzucono brak prawidłowo sporządzonego uzasadnienia prawnego, uzasadnienia faktycznego a także prowadzenie postępowania wyjaśniającego, co w sposób wyraźny uniemożliwia odwołującemu się w skutecznym skorzystaniu z uprawnień do wniesienia odwołania jakie daje mu art. 127 k.p.a. i następne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Podkreślić należy, że sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Oceniając zaskarżone postanowienie w oparciu o powołane kryteria sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt sprawy czternastodniowy termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie upływał w dniu 27 marca 2019r. Termin ten biegł od dnia następującego po dniu doręczenia stronie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, a więc od dnia 14 marca 2019r. Odwołanie wprawdzie nadane zostało przed upływem 14 dni od dnia otrzymania przez stronę decyzji organu I instancji, ale pismo zostało nadane w litewskim urzędzie pocztowym. Natomiast polskiej placówce pocztowej operatora publicznego zostało przekazane w dniu 30 marca 2019 r. Organ stwierdziła zatem, że odwołanie strony zostało wniesione kilka dni po upływie terminu do jego wniesienia. Zgodnie bowiem z przepisem przejściowym zawartym w art. 2 ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1133) do pism pozostawionych w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia albo nadanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy - kodeks postępowania administracyjnego w brzmieniu dotychczasowym. Przepisy ten tej ustawy weszły w życie w dniu 03 lipca 2019 r. Zatem w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 02 lipca 2019 r., zgodnie z którym termin do wniesienia odwołania uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W przypadku odwołania nadanego u zagranicznego operatora pocztowego termin ten uznaje się za zachowany, jeżeli przed upływem terminu do wniesienia odwołania pismo zostanie przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W ocenie sądu interpretując powołane przez organ przepisy uwzględnić należy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2019r. sygn. akt P 1/18 opubl. OTK-A 2019/61, w którym stwierdzono, że art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133), w brzmieniu obowiązującym do 2 lipca 2019 r., w zakresie, w jakim różnicuje skutki nadania pisma procesowego w zależności od miejsca położenia operatora pocztowego na obszarze Unii Europejskiej, uzależniając skuteczność zachowania terminu wykonania czynności od nadania pisma wyłącznie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051), jest niezgodny z art. 32 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 21 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864)2). W orzeczeniu tym stwierdzono, że nie jest możliwe jednoczesne przebywanie na terytorium państwa członkowskiego UE innego niż Polska i skorzystanie z polskiej placówki pocztowej operatora wyznaczonego zgodnie z prawem pocztowym. Operatorem wyznaczonym w rozumieniu przepisów prawa pocztowego jest Poczta Polska, za pośrednictwem której można nadać pismo jedynie na terytorium Polski. W ocenie TK zawężenie skutecznego nadawania pisma do przymiotu "polskiej" placówki zawiera w sobie znamiona dyskryminacji ze względu na przynależność państwową. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że nie ma żadnego racjonalnego powodu, by operatorów spełniających takie same wymogi na rynku europejskim w zestawieniu z placówkami krajowymi traktować jako placówki nieodpowiedzialne i niewiarygodne, a tym samym wyłączać możliwość nadawania pism za granicą, nawet za pośrednictwem placówek świadczących powszechne usługi pocztowe, a przez to nieproporcjonalnie różnicować uprawnienia stron postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny uznał, że stanowisko przyjęte na gruncie ocenianego brzmienia art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w orzecznictwie, zgodnie z którym: "jeśli pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego" (wyrok NSA z 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1101/07), pogłębiało wątpliwości co do konstytucyjności art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Zarówno brzmienie tego przepisu, jak i jego wykładnia dokonywana w procesie stosowania prawa sprawiały, że strona nie miała rzeczywistego wpływu na czynność przekazania pisma pomiędzy placówkami pocztowymi. A więc, uprawnienia stron zależały od aktualnych działań operatora pocztowego. Dodatkowo formalności związane z potwierdzeniem daty przekazania pisma, na które uczestnik postępowania administracyjnego nie miał wpływu, uniemożliwiały mu samodzielne obliczenie terminu wniesienia pisma, a przez to zapobiegnięcie uchybieniom. Budziło to wątpliwość co do pewności i przewidywalności ocenianej regulacji. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, wskazana w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. przesłanka nadmiernie ograniczyła możliwość skutecznego nadania pisma w postępowaniu administracyjnym. Ma to związek z tym, że dany podmiot może nadać przesyłkę jedynie za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej, co w wypadku postępujących zmian społecznych i wzrostu emigracji stanowi ponadprzeciętne ograniczenie prawa do zaskarżenia aktów stosowania prawa. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że sposób nadania pisma określony w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. nieproporcjonalnie ograniczył prawa procesowe uczestników postępowania administracyjnego. Wobec powyższego, orzekający w niniejszej sprawie sąd doszedł do przekonania, że pismo strony skarżącej z dnia 10 kwietnia 2019r., w którym strona domagała się uznania pisma z dnia 26 marca 2019r., które zostało nadane w litewskim urzędzie pocztowym przed upływem 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożone zostało z zachowaniem ustawowego terminu. Bez wpływu na zachowanie termin pozostaje okoliczność, że w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego zostało przekazane w dniu 30 marca 2019 r. Mając na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a orzekł jak w sentencji. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.