VI SA/Wa 2218/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-24
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Ewa Frąckiewicz, Jolanta Królikowska-Przewłoka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykreślenie przedsiębiorcy z rejestru działalności kantorowej jest uzasadnione w sytuacji, gdy okres zawieszenia działalności przypadał na czas przed wejściem w życie przepisów ograniczających czas zawieszenia do 2 lat, a przedsiębiorca nie wznowił działalności z powodu przewlekłej choroby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykreślenie z rejestru działalności kantorowej jest uzasadnione, nawet jeśli pierwotne zawieszenie nastąpiło przed zmianą przepisów ograniczającą czas zawieszenia do 2 lat. Zmiana przepisów prawa dewizowego z 2007 r. spowodowała, że okres zawieszenia działalności kantorowej jest liczony od nowa od daty wejścia w życie tych przepisów, z maksymalnym limitem 2 lat. Niewznowienie działalności po upływie tego terminu, niezależnie od przyczyn leżących po stronie przedsiębiorcy (w tym stanu zdrowia), stanowi podstawę do wykreślenia z rejestru na mocy art. 17c ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo dewizowe.Stan faktyczny
Skarżąca B. R. prowadziła działalność kantorową na podstawie decyzji z 1997 r. W 2001 r. zawiesiła działalność. W 2004 r. została wpisana do rejestru działalności kantorowej. W 2010 r. NBP wszczął postępowanie o wykreślenie z rejestru z powodu niewznowienia działalności po upływie okresu zawieszenia. Skarżąca podnosiła problemy zdrowotne jako przyczynę niewznowienia działalności. Po stwierdzeniu nieważności pierwszej decyzji o wykreśleniu, Prezes NBP ponownie wydał decyzję o wykreśleniu, którą utrzymał w mocy decyzją z września 2011 r. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zastosowanie przepisów wprowadzonych w 2007 r. do sytuacji z 2001 r. oraz podnosząc swoje problemy zdrowotne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2012 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia wpisu przedsiębiorcy z rejestru działalności kantorowej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Prezes Narodowego Banku Polskiego utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lipca 2011 r. Nr [...] o wykreśleniu B. R., skarżącej w niniejszej sprawie z rejestru działalności kantorowej.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca wykonywała działalność kantorową w zakresie ograniczonym tj. kupna i sprzedaży walut obcych na podstawie decyzji dewizowej wydanej, z upoważnienia Prezesa NBP przez Dyrektora Oddziału Okręgowego NBP w P. z dnia [...] maja 1997 r. Nr [...] na podstawie art. 19 ust. 2 i 3 w związku z art. 11 ustawy z dnia 2 grudnia 1994 r. - Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 136, poz. 703 z późn. zm.).
Pismem z dnia [...] września 2001 r. B. R. powiadomiła NBP o zawieszeniu działalności kantorowej do odwołania. Możliwość zawieszenia wykonywania działalności kantorowej wynikała z § 7 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 lutego 1999 r. w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia działalności kantorowej oraz rodzaju fachowego przygotowania do jej wykonywania i sposobu jego udokumentowania (Dz. U. Nr 13, poz. 116).
Z dniem 21 sierpnia 2004 r. zmieniły się zasady uzyskiwania uprawnień do wykonywania działalności kantorowej, wynikające ze zmian wprowadzonych przepisami ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807) oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173 poz. 1808). Przedsiębiorcy, którzy w dniu wejścia w życie przedmiotowych ustaw posiadali ważne zezwolenia na wykonywanie działalności kantorowej zostali wpisani z urzędu do rejestru działalności kantorowej prowadzonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
Na podstawie zmian ww. ustaw skarżąca w dniu [...] listopada 2004 r. została z urzędu wpisana do rejestru działalności kantorowej, pod nr [...].
Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] skarżącą została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru działalności kantorowej w związku z niewznowieniem wykonywania działalności kantorowej po upływie przewidzianego w art. 17 c ust. 1 ustawy Prawo dewizowe okresu zawieszenia wykonywania tej działalności.
W treści zawiadomienia skarżąca została pouczona, że zgodnie z art. 17 c ust. 1 ustawy - Prawo dewizowe, przedsiębiorca może zawiesić, na okres nie dłuższy niż 2 lata, wykonywanie działalności kantorowej. Zgodnie z ust. 4 ww. przepisu - w przypadku niewznowienia przez przedsiębiorcę wykonywania działalności kantorowej lub niewznowienia jej wykonywania w poszczególnych jednostkach organ prowadzący rejestr, po upływie okresu zawieszenia, odpowiednio z urzędu wykreśla, w drodze decyzji, wpis przedsiębiorcy w rejestrze, albo dokonuje zmiany wpisu w zakresie określenia jednostek, w których jest wykonywana działalność kantorowa.
Ww. przepisy zostały wprowadzone ustawą o zmianie ustawy - Prawo dewizowe oraz innych ustaw, opublikowaną 6 kwietnia 2007 r. (Dz. U. Nr 61, poz. 410), która weszła w życie 21 kwietnia 2007 r. Tym samym, wszystkie zawieszenia działalności kantorowej dokonane przed tą datą są liczone tak samo, jakby zawieszenie nastąpiło od dnia 21 kwietnia 2007 r.
Strona została pouczona, że od daty [...] września 2001 roku biegł okres zawieszenia wykonywanej działalności. Jednakże, na skutek zmiany przepisów prawa, termin do którego przedsiębiorca powinien był wznowić prowadzenie działalności kantorowej upłynął 21 kwietnia 2009 r.
Skarżąca pismem z dnia [...] marca 2010 r. złożyła wyjaśnienia i oświadczyła, że "popadła w stan długotrwałej, przewlekłej choroby, nadal pozostaje w leczeniu i pod stałą i ciągłą kontrolą lekarską". Jednocześnie wyjaśniła, że z powodu jej choroby prowadzone są dwa równoległe postępowania o zasiłek chorobowy i o rentę. Wskazała, iż podjęte czynności przez NBP mogłyby narazić ją na szkodę i wnosi o zaniechanie podjęcia czynności przez NBP do czasu zakończenia sprawy przez ZUS.
Organ uwzględniając powyższe okoliczności postanowieniem Nr [...] z [...] marca 2010 r. przedłużył postępowanie do dnia [...] maja 2010 r. Na to postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2010 r. (Sygn. akt VI SA/Wa 1101/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucił przedmiotową skargę.
W dniu [...] sierpnia 2010 r. organ, wydał decyzję Nr [...] o wykreśleniu B. R. z rejestru działalności kantorowej.
W dniu [...] września 2010 r. do Prezesa NBP wpłynął wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Z uwagi na fakt, iż z pisma skarżącej wynikały alternatywne żądania, skarżąca została wezwana o sprecyzowanie żądania zawartego we wniosku. Skarżąca doprecyzowała wniosek wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r.
Z uwagi na fakt, iż organ wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...] nie wydał postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, co w istocie doprowadziło do pozbawienia strony możliwości realizacji przysługujących jej praw, Prezes NBP decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Nr [...] z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. skarżącą została zawiadomiona o podjęciu zawieszonego postępowania.
Pismem z [...] czerwca 2011 r. skarżąca wskazała na swoje problemy zdrowotne i wskazała, że nie ustały przyczyny zawieszenia prowadzonej działalności.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Prezes NBP na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 17c ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe, wykreślił wpis B. R. z rejestru działalności kantorowej w związku z niewznowieniem wykonywania tej działalności po upływie przewidzianego w art. 17c ust. 1 ustawy 2 letniego okresu zawieszenia jej wykonywania.
Organ w uzasadnieniu decyzji podniósł, że w związku ze zmianą ustawy Prawo dewizowe i innych ustaw, opublikowaną 6 kwietnia 2007 r., która weszła w życie z dniem 21 kwietnia 2007 r. wszystkie zawieszenia działalności kantorowej dokonane przed tą datą są liczone tak, jakby zawieszenie (którego okres nie może być dłuższy niż 2 lata) nastąpiło od powyższej daty, a skarżąca do dnia wydania decyzji nie podjęła zawieszonej działalności.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji podnosząc, że zmiana prawa, do której organ się odwołał nie dotyczy w jej ocenie zdarzeń sprzed ich wejścia w życie i nie ma zastosowania w tej sprawie. Wykreślenie z rejestru pozbawia ją nabytych praw i pomija przyczyny nieprowadzenia działalności w postaci licznych traumatycznych zdarzeń, które wpłynęły na pogorszenie jej stanu zdrowia.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Prezes NBP na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 141, poz. 1178 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazano, że działania organu oparte są na bezwzględnie obowiązujących przepisach powołanej ustawy tj. art. 17c, który dotyczy przedsiębiorców zawieszających wykonywanie działalności kantorowej i stanowi normę prawną dotyczącą tych, którzy po upływie 2-letniego okresu zawieszenia nie wznowili działalności kantorowej.
Także w przypadku dorozumianego przedłużenia zawieszenia następuje ono na maksymalny określony ustawowo okres tj. na czas pozostały do wyczerpania dwuletniego limitu. Skarżąca została zatem prawidłowo pouczona, że od [...] września 2001 r. biegł okres zawieszenia wykonywanej działalności, ale na skutek zmiany przepisów prawa termin, do którego przedsiębiorca powinien wznowić działalność kantorową upłynął [...] kwietnia 2009 r., a skarżąca do daty decyzji działalności nie wznowiła. Natomiast informacje dotyczące złego stanu zdrowia pozostają bez związku z przedmiotowym postępowaniem.
Skarżąca pismem z [...] października 2011 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] września 2011 r. wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że podstawą nie wznowienia działalności kantorowej są okoliczności na które nie ma wpływu, związane ze stanem długotrwałej, przewlekłej i postępującej choroby oraz pozostawania pod stałą i ciągłą kontrolą lekarską. Wskazała, że w toku są postępowania w sprawie niezdolności do pracy z powodu choroby od dnia [...] lipca 2001 r. i wiążącą się z tym wypłatą zaległych świadczeń od ZUS.
Podniosła, że w trakcie trwania niezdolności do pracy spowodowanej chorobą. wykreślenie z rejestru działalności kantorowej - jest pozbawieniem możliwości wykonywania pracy zarobkowej i powrotu do zawodu, co rażąco narusza jej prawa.
Skarżąca wskazała również, że zmiany wprowadzone w przepisach dokonane ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy Prawo Dewizowe nie dotyczą sytuacji zaistniałej w roku 2001 r. - tj. sprzed wprowadzenia w życie tych przepisów oraz również nie dotyczą wprowadzonych w tym zakresie zmian.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie nosi bowiem znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 17c ust. 4 pkt 1 powołanej ustawy stanowiącym podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji - w przypadku niewznowienia przez przedsiębiorcę wykonywania działalności kantorowej lub niewznowienia jej wykonywania w poszczególnych jednostkach, organ prowadzący rejestr, po upływie okresu zawieszenia, z urzędu wykreśla w drodze decyzji, wpis przedsiębiorcy w rejestrze.
Skarżąca pismem z dnia [...] września 2001 r. powiadomiła organ o zawieszeniu działalności kantorowej do odwołania. Taka możliwość wynikała wówczas z obowiązujących w tym czasie przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 lutego 1999 r. w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia działalności kantorowej oraz rodzaju fachowego przygotowania do jej wykonywania i sposobu jego udokumentowania (Dz. U. Nr 13, poz. 116).
Ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo dewizowe oraz innych ustaw, opublikowaną w dniu 6 kwietnia 2007 r., która weszła w życie 21 kwietnia 2007 r. w ustawie Prawo dewizowe wprowadzono jednak zmianę dotyczącą brzmienia art. 17 c. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 17 c (dotyczącym zawieszenia wykonywania działalności kantorowej) możliwość zawieszenia działalności kantorowej została ograniczona do okresu 2 lat.
Bezspornym jest, że w przypadku skarżącej nastąpił upływ okresu możliwości zawieszenia działalności kantorowej, o którym mowa w art. 17 c ust. 1 tj. łączny okres 2 lat. W przedmiotowej sprawie działania Organu tj. Prezesa NBP oparte były na bezwzględnie obowiązujących przepisach ustawy Prawo dewizowe tj. art. 17 c, który dotyczy sytuacji przedsiębiorców zawieszających wykonywanie działalności kantorowej i który stanowi jednoznaczną normę prawną dotyczącą przedsiębiorców, którzy po upływie 2 letniego okresu zawieszenia nie wznowili wykonywania działalności kantorowej.
Tym samym, skarżąca została pouczona prawidłowo przez organ, że od [...] września 2001 r. biegł okres zawieszenia wykonywanej przez nią działalności, jednakże na skutek zmiany przepisów prawa, termin do którego przedsiębiorca powinien był wznowić prowadzenie działalności kantorowej upłynął [...] kwietnia 2009 r.
Za nieuzasadniony zatem, należy uznać zarzut skarżącej, że dla zdarzeń powstałych w danym czasie tj. w 2001 r. - zastosowanie mają przepisy obowiązujące w okresie zaistnienia zdarzenia. Bez związku także z przedmiotową sprawą, pozostają okoliczności podnoszone przez skarżącą w pismach kierowanych do organu oraz w skardze tj. uporczywa i długotrwała choroba uniemożliwiająca dalsze wykonywanie działalności kantorowej, a także toczące się postępowania sądowe wszczęte przez skarżącą przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Nie można również utożsamiać instytucji wykreślenia z rejestru z instytucją prawa pracy, jaką jest rozwiązanie z pracownikiem stosunku pracy. W sprawie nie mają zatem zastosowania przepisy kodeksu pracy i przewidziana w jego przepisach ochrona pracownika przed wypowiedzeniem w czasie niezdolności do pracy.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło