VI SA/Wa 222/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w całości w mocy decyzję Komendanta Policji z dnia [...] lipca 2008 r., którą cofnięto Z. O. (skarżącemu) pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Komendant Policji w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że wobec prawomocności wyroków Sądu Okręgowego w [...], którymi skarżący został uznany winnym popełnienia czynów: z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz w świetle przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. 2004 r. nr 52, poz. 525 z późn. zm.), dalej jako u.b.a., obowiązany był cofnąć skarżącemu pozwolenie na broń myśliwską, gdyż należy on do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przepisie tym określone są wprost konkretne okoliczności, których wystąpienie uzasadnia ww. obawę. Należy do nich m.in. skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Taka regulacja wskazuje zdaniem organu, że ustawodawca z założenia uważa, że skazanie za popełnienie ww. przestępstw stanowi wystarczającą przesłankę, uzasadniającą zaistnienie rzeczonej obawy i w konsekwencji wyklucza możliwość posiadania przez skarżącego broni. Organ I instancji wskazał, że pozwolenie na broń należy od uprawnień szczególnych, ściśle reglamentowanych z uwagi na skutki – często nieodwracalne, jakie powoduje niewłaściwe jej użycie, a to ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego organy Policji oczekują od osób posiadających broń nieskazitelnej postawy, a w szczególności przestrzegania przepisów prawa. W ocenie Komendanta w niniejszej sprawie zachowanie skarżącego dowodzi szczególnego braku odpowiedzialności i lekceważącego stosunku, co prawda względem przepisów prawa karnego, ale zachowanie to może mieć przełożenie na kwestię posiadania i używania z należytą starannością przez niego broni. Organ przyjął, że skarżący jako skazany prawomocnymi wyrokami sądu utracił wiarygodność zgodnego z prawem posiadania i używania broni i dlatego też uznał, że stan faktyczny sprawy oraz cel poszanowania idei porządku publicznego, w pełni pozwalały na cofnięcie rzeczonego pozwolenia w oparciu o ww. przepisy u.b.a. W odwołaniu skarżący zarzucił rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnemu bezpodstawność. Zdaniem wnoszącego odwołanie w sprawie nie wystąpiły żadne przesłanki, dające asumpt do powzięcia uzasadnionej obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wskazał, że organ nie wyjaśnił na podstawie jakich okoliczności uznał, że wzbudza on uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Według odwołującego się rzeczona obawa w stosunku do jego osoby nie istnieje, ponieważ przestępstwa, za które został skazany miały charakter gospodarczy i w żaden sposób nie były związane z użyciem broni – przy czym organ takiego związku również nie wykazał. Podniósł nadto, że przestrzega porządku prawnego i przepisów prawa oraz wykazuje się nieskazitelną podstawą i daje rękojmię zgodne z prawem posiadania i używania broni, tym bardziej, że korzysta z niej rekreacyjnie. Jego zdaniem przepisy u.b.a. zostały zastosowane przez Komendanta zbyt rygorystycznie, gdyż organ nie wziął pod rozwagę wydając rozstrzygnie, charakteru przestępstw oraz stopnia winy skarżącego. Komendant Główny Policji w wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego uznał, że w zakresie ustalania przesłanek faktycznych i prawnych istotnych dla przyznania lub zachowania tak szczególnego uprawnienia, jakim jest prawo do posiadania broni, prawomocne wyroki sądu, potwierdzające fakt popełnienia przestępstw, wiąże organy Policji w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Powołując się na ww. przepisy u.b.a. organ wskazał, że obawa wyłączająca możliwość posiadania broni, w szczególności istnieje m.in. wobec osób skazanych za przestępstwa przeciwko mieniu, a to powoduje, że organy Policji nie mają konieczności dowodzenia jej istnienia. Przy tym Komendant Główny Policji podkreślił, że ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od powyższej reguły, w związku z czym organy obu instancji w sytuacji skazania skarżącego prawomocnymi wyrokami sądu miały obowiązek jedynie ustalić sam fakt skazania za ww. przestępstwa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono także, że gospodarczy charakter przestępstw oraz stopień winy skarżącego, nie miały wpływu na wynik sprawy, gdyż istotny był tylko fakt skazania go prawomocnymi wyrokami sądu za przestępstwa przeciwko mieniu, wskazanymi w art. 15 ust 1 pkt 6 u.b.a. Wobec powyższego, w ślad za organem I instancji Komendant Główny Policji uznał, że powołane przez skarżącego w odwołaniu okoliczności nie mogły przesądzić o odmiennym rozstrzygnięciu sprawy, tym bardziej, że decyzje te mają charakter obligatoryjny – wiążą organy Policji, co do sposobu rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu, wniósł o uchylenie w całości decyzji organów Policji obu instancji, zarzucając im naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., poprzez przyjęcie, że cofnięcie pozwolenia było obligatoryjne, bez względu na istnienie innych okoliczności, które nie pozwalają jego zdaniem zaliczyć go do kręgu osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Skarżący podniósł, że samo skazanie go za popełnienie ww. przestępstw nie może stanowić podstawy dla cofnięcia mu pozwolenia na posiadanie broni, bez indywidualnego podejścia do sprawy, tym bardziej, że organy obu instancji nie uzasadniły swoich stanowisk. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podkreślił, że fakt skazania skarżącego prawomocnymi wyrokami za przestępstwa przeciwko mieniu, obligowały ex lege do cofnięcia mu pozwolenia na posiadanie broni, jako osobie, co do której - wobec skazania - istnieje uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Powyższe czyni niezasadnym zarzut skargi, że samo skazanie wyrokami karnymi nie może stanowić podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), cytowana dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 u.b.a. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zdaniem Sądu, mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., należy przyjąć, iż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, mają w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej mimo, że należą, co do zasady do rozstrzygnięć związanych. W powołanym przepisie przy opisie stanu faktycznego, uzasadniającego cofnięcie pozwolenia na broń ustawodawca posługuje się bowiem zwrotami nieostrymi (niedookreślonymi) (vide: zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego", "w szczególności"). Takie sformułowanie przez ustawodawcę treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie oznacza jednak dowolności w działaniu organów Policji i zobowiązuje Sąd do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech owej dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych niesprecyzowanych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego. W ocenie Sądu na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Zasadne są, zatem zdaniem Sądu, poglądy według których - w warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń palną, podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego - organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawomocne skazanie ubiegającego się o pozwolenie na broń za choćby jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 u.b.a. nakazuje uznać taką osobę za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1879/04, Lex nr 168056). Powyższa reguła ma zastosowanie także w sprawach dotyczących cofnięcia pozwoleń na broń i znalazła swoje potwierdzenie w stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 30 sierpnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1166/06. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa się za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wprowadzoną z tym dniem zmianą przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. legislator stwierdził, iż taką obawę mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje, iż osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W sprawie bezsprzecznym jest, że skarżący wyrokami Sądu Okręgowego został skazany za popełnienie przestępstw: z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 294 § 1 k.k. Zdaniem Sądu Administracyjnego czyny te muszą być uznane za niewskazaną przez ustawodawcę przesłankę, o której mowa w art. 15 ust 1 pkt 6 u.b.a., ponieważ z woli legislatora wystarczające jest domniemanie takiego zachowania ("(...)może użyć(...)"), a nie udowodnienie, iż faktycznie posiadacz pozwolenia tak postąpił lub postąpi. Zachowanie więc w niniejszym przypadku prawa do broni byłoby sprzeczne z interesem społecznym, któremu ustawodawca poprzez obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. przyznał bezwzględne pierwszeństwo i prymat nad interesem indywidualnym. Ww. zachowanie skarżącego świadczy o jego nieodpowiedzialności, braku poszanowania dla przepisów prawa, które to cechy mają szczególne znaczenie u osób ubiegających się lub posiadających prawo do broni. Z pełną świadomością skarżący naruszał obowiązujący porządek prawny, czym godził się na skutki swojego zachowania, które znalazły wyraz w zaskarżonej decyzji. Sąd zauważa, że prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie podważa to, że czyny popełnione przez skarżącego, za które został skazany, nie miał bezpośredniego związku z bronią, a broń jest używana przez niego rekreacyjnie. Zdaniem skarżącego nie można uznać, że należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W ocenie Sądu wydając zaskarżone decyzje organy Policji nie naruszyły, jak to zarzucał skarżący, wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Organy Policji słusznie przyjęły, że interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. musi uwzględniać fakt, że od osób posiadających pozwolenie na broń należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje miernik najwyższej staranności. Popełnienie przez skarżącego przestępstw jest zachowaniem skierowanym wbrew obowiązującemu porządkowi prawnemu niezależnie od tego, czy przestępstwo to jest przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, czy też nie. Świadczy o tym użycie w cytowanym przepisie zwrotu "w szczególności", który pozwala na objęcie jego mocą nie tylko osoby skazanej za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu ale także osoby, wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zdaniem Sądu ustalenia dokonane przez oba organy Policji, co do istnienia powyższej przesłanki do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. są trafne. Posiadanie broni z uwagi na skutki, często nieodwracalne, jakie powoduje jej użycie, ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wszelkie działania skutkujące naruszeniem porządku prawnego wymagają zatem wnikliwej oceny z punktu widzenia art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. i takiej oceny organy dokonały zasadnie uznając, iż wobec skarżącego, zachodzi przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, o której mowa w tym przepisie prawa. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), a więc wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne, oraz cofanie pozwoleń w sytuacjach, w których powyższy interes jest zagrożony. Organy te, dokonując oceny przepisów i oceny stanu faktycznego, muszą realizować swoje zadania w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, chyba że wchodzi on w konflikt z interesem ogólnym. Z takim właśnie przypadkiem organy obu instancji miały do czynienia w niniejszej sprawie i dokonując oceny materiału dowodowego, podjęły decyzje kierując się celami wskazanymi w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., przedkładając interes społeczny nad interes skarżącego. Ponadto organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię. Ma to szczególne znaczenie w rozpatrywanej sprawie z uwagi na użyte w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. sformułowanie "w szczególności". Sprawia to, że wymienione grupy przestępstw (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu) traktowane powinny być jako wytyczne, którymi powinien kierować się organ przy ocenie, czy dana osoba daje rękojmię zgodnego z prawem posługiwania się posiadaną bronią. Jednakże wbrew zarzutom skarżącego, w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że dokonały dowolnej oceny osoby i postawy skarżącego. Sąd w pełni podziela wyrażone przez organy zarówno I jak i II instancji stanowisko, że osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem, zaś od posiadacza broni wymagać należy nieskazitelnej postawy. Bezspornym jest, że skarżący naruszając obowiązujący ład prawny takiej postawy nie okazał. Z kolei fakt popełnienia przez skarżącego czynów stwierdzonych prawomocnymi wyrokami karnymi, świadczy o braku poszanowania dla obowiązującego porządku prawnego. Charakter popełnionego przestępstwa – przeciwko mieniu, z całą pewnością uprawnia do stwierdzenia, że ma ono wpływ na ocenę, wskazanej w powołanym przepisie u.b.a., przesłanki negatywnej zezwolenia na posiadanie broni. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.