VI SA/Wa 2227/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-27

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba fizyczna prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, której jedynym dochodem jest emerytura, a która ponosi wysokie koszty leczenia i utrzymania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący, osoba fizyczna prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, której jedynym dochodem jest emerytura, a która ponosi wysokie koszty leczenia i utrzymania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości poczynienia oszczędności, a rachunek bankowy wykazuje debet, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżący T. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości netto około [...] złotych miesięcznie. Stwierdzono u niego stopień naruszenia sprawności organizmu powodujący niezdolność do samodzielnej egzystencji. Ponosi znaczne koszty dojazdów do lekarza i utrzymania mieszkania, a jego rachunek bankowy wykazuje debet.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego T. F. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. F. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego T. F. od kosztów sądowych. T. F. (dalej jako skarżący) wniósł na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu oraz z nadesłanych dokumentów wynika, iż skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym dochodem skarżącego jest emerytura w wysokości netto [...] złotych miesięcznie. Z orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, iż u skarżącego stwierdzono stopień naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym powstanie niezdolności do samodzielnej egzystencji. Sam koszt dojazdów do lekarza skarżący oszacował na kwotę [...] złotych. Koszty utrzymania mieszkania sięgają [...] złotych, skutkiem czego na pozostałe bieżące wydatki skarżącemu pozostała do dyspozycji kwota w granicach [...] złotych. Z kolei wydruk z rachunku bankowego za okres od dnia 15 września do dnia 14 grudnia 2012 r. potwierdza, że jedyny wpływ to otrzymywana emerytura a na rachunku występuje debet sięgający niemalże trzech tysięcy złotych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W niniejszej sprawie uznać należy, iż dochód skarżącego z emerytury oscylujący wokół kwoty [...] złotych, przy uwzględnieniu koniecznych dla utrzymania wydatków, w tym wydatków na leczenie i mieszkanie, nie pozwala mu na poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Nie sposób bowiem oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Ponadto zgodnie z oświadczeniem skarżącego nie dysponuje on oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Również wydruk z rachunku bankowego potwierdza, że w istocie skarżący nie jest w stanie alokować środków. Z uwagi na skalę dochodu, środki te wydawane są bowiem na bieżące potrzeby skarżącego a nawet nie są one wystarczające, skoro na rachunku bankowym utrzymuje się przez dłuższy okres czasu debet. Tym samym uznać należy, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a w konsekwencji zasadnym będzie przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło