VI SA/Wa 2228/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4a, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140) oraz lp. 1.5. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania G. B. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2018 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8800 złotych. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie polegające na: - niezgłoszeniu na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie- za każdą zmianę oraz - wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b. Wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. w W. przy ul. [...][...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. Kontrolowanym pojazdem kierował G. B., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: [...]. Podczas kontroli ustalono, że kierowca zabrał dwóch pasażerów do ww. pojazdu i rozpoczął wykonywanie usługi przewozowej. Przewóz został zamówiony poprzez aplikację [...] z ul. [...][...] na [...] w W . Po wykonanym przewozie pasażer miał uiścić gotówką 9 złotych, jednak podczas zatrzymania kierujący pojazdem w obecności funkcjonariusza Policji poinformował pasażerów, że kurs był gratis i nie muszą go opłacać. Kierowca okazał do kontroli: prawo jazdy, dowód osobisty oraz wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. W pojeździe nie było taksometru ani kasy fiskalnej. Pojazd nie był oznakowany jako taksówka, był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. W toku kontroli funkcjonariusz Policji ustalił też, że kontrolowany pojazd nie został zgłoszony do posiadanej przez stronę licencji. W toku postępowania organ I instancji ustalił, na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Miasta [...], że na dzień kontroli tj. [...] sierpnia 2019 r. przedsiębiorca G. B., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: [...] z siedzibą w W. posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną dnia [...] lipca 2018 r. przez Prezydenta [...]. Pojazd marki [...] o nr rej. [...] został zgłoszony do tejże licencji w dniu [...] sierpnia 2019 r. a więc na dzień kontroli pojazd ten nie był zgłoszony, GITD przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. W dalszej części uzasadnienia odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając je za bezzasadne. Stwierdził także, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, natomiast art. 189f Kpa nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 Kpa. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, G. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania w sprawie. Podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.: 1) art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy; 2) art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...]; 3) art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego, oraz prawa procesowego które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj.: 1) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; 2) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ; sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2019 roku. braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; 3) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer; 4) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; 5) art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...]; 6) art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i uzasadnił wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego na których zostały oparte, ani też nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Transportem drogowym osób jest zaś podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdami samochodowymi, przy czym wyróżnia się transport krajowy i międzynarodowy (por. art. 4 pkt 1 i 2 utd). Przewóz okazjonalny może również być wykonywany w ramach przewozu międzynarodowego. Ustawodawca dokonał rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na trzy rodzaje licencji - na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (1), pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (2), taksówką (3). Wymogów w zakresie uzyskania licencji i wykonywania transportu drogowego taksówką dotyczy art. 6 utd., do pozostałych rodzajów przewozu osób w krajowym transporcie drogowym odnoszą się przepisy art. 18 ust. 4a, 4b i 5 utd. Stosownie do art. 14 ust. 1 utd przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił: 1)zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, 2) licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Według ust. 2 powyższego artykułu jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1. obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji. Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1 pkt 1, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować zdolność finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub z licencji (ust. 3). W myśl art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zgodnie z art. 18 ust. 4b ww. ustawy dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Według art. 87 ust. 1 ww. ustawy podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Stosownie do art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy. Zgodnie z art. 92a ust. 1 ww. ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik Ip 1-9 (art. 92a ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym). Zgodnie z Ip. 1.5 załącznika nr 3 do utd niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 800 (osiemset) złotych. Za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych (lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). W ocenie Sądu, w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym prawidłowo został ustalony podmiot wykonujący przewóz i jest nim skarżący. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu własnym i na swoją rzecz. W zatrzymanym do kontroli drogowej pojeździe znajdował się pasażer, który korzystał z usługi przewozu wykonywanej przez skarżącego na trasie ul. [...][...]–[...] w W . Pasażer oświadczył, że usługę przewozu zamówił za pośrednictwem aplikacji [...], zatem poza sporem winno pozostać, że warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy a tym samym nie został spełniony wymóg z art. 18 ust. 4b utd. Ponadto jak wynika z dowodu rejestracyjnego kontrolowany pojazd jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Za zrealizowany kurs pasażer miał uiścić opłatę w wysokości 9 złotych. Zatem, działalność skarżącego nie była przypadkowa, ale stanowiła zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności właściwy dla przewoźnika. Jednorazowemu charakterowi usług świadczonych przez skarżącego niewątpliwie przeczy korzystanie przy ich wykonywaniu z aplikacji [...], co wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Jednocześnie jest faktem powszechnie znanym, że aplikacja internetowa tego typu służy wielokrotnemu korzystaniu z niej, co stanowi jej elementarną cechę (por. wyrok WSA w Lublinie z 18 lutego 2020 r. o sygn. akt VI SA/Lu 632/19). Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. C-434/15 analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja [...]. Mianowicie Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (...). Poza sporem pozostaje, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą firmą: [...] z siedzibą w W., posiadał uprawnienie w zakresie transportu drogowego osób wynikające z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której jednakże nie zgłosił pojazdu marki [...] o nr rej. [...], którym realizowany był przewóz. Prowadzenie działalności gospodarczej w transporcie drogowym przez licencjonowanego przewoźnika drogowego łączy się z obowiązkiem informowania organu, który udzielił licencji, o wszelkich zmianach danych. Przewoźnik powinien zgłaszać wszelkie zmiany nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Zgłoszenie ma charakter czynności materialno-technicznej, której celem jest uaktualnienie akt sprawy znajdujących się u organu udzielającego licencję. Nadto zgodnie z art. 14 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca powinien zgłaszać organowi licencyjnemu na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8 ustawy, a więc także zobowiązany jest uzupełniać listę pojazdów zgłoszonych do licencji o pojazdy, którymi wykonuje transport drogowy. Zasadnym zatem było nałożenie na skarżącego kary za popełnienie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie (Ip. 1.5 załącznika nr 3 do utd). Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że nieprowadzenie zarejestrowanej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego przewóz za popełnione naruszenia. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej Wykonywanie transportu drogowego musi być bowiem traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definicji transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. wyrok NSA z 4 listopada 2009 r. sygn. II GSK 166/09, wyrok WSA w Gdańsku z 29 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 823/17; wyrok WSA w Krakowie z dnia 2kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 55/19, dostępne w CBOSA). W myśl lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł. W konsekwencji za stwierdzone w trakcie kontroli naruszenia prawidłowo została nałożona kara pieniężna w łącznej wysokości 8800 złotych W sprawie nie wystąpiły okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. Ciężar dowodu wykazania przesłanek wymienionych w tym przepisie spoczywa na stronie postępowania. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wyłączających jego odpowiedzialność. Reasumując Sąd nie znalazł podstaw aby zakwestionować czynności organów administracji podejmowane w toku sprawy, a zmierzające do jej wyjaśnienia. W szczególności zostały wyczerpująco zbadane istotne w sprawie okoliczności, przeprowadzono w tym celu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Zdaniem Sądu organy oparły się na materiale prawidłowo i wyczerpująco zebranym w toku kontroli, dokonując jego odpowiedniej oceny, a swoje stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. To, że ocenę organu skarżący interpretuje odmiennie, nie może prowadzić do wniosku o jej wadliwości. Zatem odmienna interpretacja przez skarżącego w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie, sprowadza się jedynie do polemiki z organem administracji publicznej co do jej rozumienia. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. ----------------------- 8