VI SA/Wa 2231/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie czasowej rejestracji pojazdu samochodowego oddala skargę M. D. złożyła pismem z dnia [...] lipca 2008 r. wniosek o czasową rejestrację samochodu osobowego [...], dołączając do wniosku fakturę VAT, wyciąg ze świadectwa homologacji, kartę pojazdu, oświadczenie [...] Sp. z o.o. z dnia [...] lutego 2008 r. o obowiązku recyklingu pojazdów. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., Prezydent Miasta P., działając na podstawie art. 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r., Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), dokonał czasowej rejestracji pojazdu [...], wydając tymczasowe tablice rejestracyjne numer [...]. Informację o powyższej decyzji, skarżąca otrzymała telefonicznie w dniu [...] lipca 2008 r., zaś decyzję odebrała [...] lipca 2008 r. W wyniku uzyskanej informacji, w dniu [...] lipca 2008 r. M. D. wniosła skargę do Kierownika Oddziału Komunikacji Urzędu Miasta P., domagając się zmiany daty wydania ww. decyzji. Zdaniem skarżącej organ administracji powinien opatrzyć decyzję o czasowej rejestracji jej pojazdu datą [...] lipca 2008 r., czyli dniem, w którym M. D. zgłosiła się po odbiór decyzji, a nie datą jej wydania. W związku z tym zwróciła się z prośbą do pracownika o zmianę daty wystawienia decyzji, lecz spotkała się z odmową. Dodatkowo, podniosła, iż organ dokonując wydania decyzji w dniu wolnym od pracy - w sobotę - pozbawił ją możliwości faktycznego odbioru decyzji w tej dacie, co według skarżącej, zamknęło jej możliwość zawarcia ubezpieczenia zgodnie z przepisami, czyli najpóźniej w dniu rejestracji, a w konsekwencji byłaby narażona na mandaty karne oraz zapłacenie odsetek za opóźnienie uiszczenia składki ubezpieczeniowej. Ponieważ, jak nadmieniono pracownik organu odmówił zmiany daty wydania decyzji, M. D. w dniu [...] lipca 2008 r. odmówiła jej odebrania, odbierając decyzję w dniu [...] lipca 2008 r. W odpowiedzi na skargę, pismem z dnia [...] lipca 2008 r., kierownik Oddziału Komunikacji Wydziału Spraw Administracyjnych, Urząd Miasta P., poinformował skarżącą, iż pracownik rejestrujący pojazd, nie miał możliwości dokonywania zmian w dacie wystawienia dokumentu, gdyż datę generuje system elektroniczny stosowany w urzędzie, zaś zadośćuczynienie prośbie skarżącej byłoby złamaniem prawa. Pismem z dnia [...] lipca 2008 r., na podstawie art. 127 k.p.a., skarżąca odwołała się od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2008 r., wnosząc o jej zmianę, w trybie art. 154 k.p.a., przez określenie daty wydania decyzji na dzień umożliwiający fizyczny odbiór decyzji. W uzasadnieniu odwołania skarżąca, powołując się na argumentację zamieszczoną piśmie z dnia [...] lipca 2008 r., dodała ponadto, iż nie mogła zawrzeć umowy ubezpieczeniowej przed dokonaniem rejestracji, z uwagi na fakt, iż ubezpieczyciel żądał od niej numeru rejestracyjnego pojazdu do dokonania tej czynności. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ, przytaczając treść art. 74 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wyjaśnił procedurę czasowej rejestracji pojazdu, która dokonywana jest w systemie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK). System ten działa automatycznie, bez ingerencji pracowników, zatem wydruk decyzji zawiera realną datę jej sporządzenia. Organ wyjaśnił ponadto, iż końcowa sekwencja kwestionowanej decyzji zawierała klauzulę potwierdzającą rzeczywisty odbiór przedmiotowego pozwolenia czasowego, gdzie obok daty [...] lipca 2008 r., widnieje podpis M. D. Dodatkowo, organ wyjaśnił, iż chybionym był zarzut skarżącej jakoby nie mogła skorzystać z dyspozycji art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, gdyż ust. 2 tegoż artykułu określił, wymogi niezbędne do zawarcia umowy ubezpieczenia OC jeszcze przed rejestracją pojazdu. Na powyższą decyzję M. D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając zaskarżonej decyzji niezgodność z obowiązującym prawem. Przytaczając argumentację zawartą w odwołaniu strona dodatkowo podniosła, iż organ winien dokonać wnikliwej analizy stanu faktycznego, zbadać zasady funkcjonowania programu komputerowego, a nie opierać się na jednostronnych i błędnych wyjaśnieniach organu I instancji. Organ odwoławczy powinien, według skarżącej, mieć na uwadze fakt, iż z powodu niemożności odbioru decyzji w dniu jej wydania, strona poniosła dodatkowe koszty. Wyjaśnienie organu, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazujące na możliwość ubezpieczenia przed rejestracją, powoduje że strona, musi płacić za okres, w którym nie ma możliwości korzystać z pojazdu. Według skarżącej takie działanie organu, stanowi naruszenie słusznego interesu strony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Ponadto, odpierając zarzut braku bezstronności, organ uznał go za bezpodstawny. Jednocześnie pouczył stronę o możliwości dochodzenia swych praw w zakresie zawartej umowy ubezpieczenia przed sądem powszechnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Skarżąca postawiła organowi administracji zarzut nierozpoznania jej wniosku, w trybie art. 154 k.p.a., o zmianę decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2007 r. udzielającej rejestracji czasowej pojazdu. Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Skarżąca wymienioną decyzją nabyła prawo czasowej rejestracji zakupionego pojazdu, zatem w takim przypadku właściwym byłby przepis art. 155 k.p.a., według którego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Zauważenia jednak wymaga, iż oba cytowane przepisy nie mogły mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Podstawowym warunkiem wydania decyzji na podstawie tych przepisów jest to, by decyzja stała się ostateczna w rozumieniu art. 16 k.p.a., tj. by nie służyło od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji. Zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta P. została wydana przez ten organ w dniu [...] lipca 2008 r. Skarżąca odebrała decyzję w dniu [...] lipca 2008 r. i zgodnie z zawartym w niej pouczeniem przysługiwało jej prawo do złożenia odwołania do Samorządowego kolegium Odwoławczego w P. w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, czyli od dnia [...] lipca 2008 r. Odwołanie zostało złożone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w terminie. Zatem zaskarżona decyzja nie stała się ostateczna, a organ odwoławczy procedował w ramach postępowania odwoławczego, a nie w trybie szczególnym określonym przepisami Działu II Rozdziału 13 k.p.a. Z tych względów żądanie skarżącej oparte na przepisie art. 154 k.p.a. nie mogło być uwzględnione. Sąd w składzie orzekającym nie podziela zarzutu skarżącej o "stronniczości" organu administracji, przez co należałaby rozumieć, na gruncie przepisów prawa administracyjnego, dowolności w prowadzonym przez ten organ postępowania administracyjnego. M. D. zakupując samochód w dniu [...] lipca 2008 r. faktycznie już w tej dacie miała możliwość zarówno jego ubezpieczenia w zakresie pakietowym, jak i zarejestrowania pojazdu. Mając więc na względzie własny słuszny interes, nie była pozbawiona, działaniem organu administracji możliwości takiego zachowania. Z wnioskiem o rejestrację pojazdu wystąpiła jednak po dwóch dniach ([...] lipca 2008 r.) i następnego dnia (pomimo, że była to wolna sobota) organ administracji wydał decyzję o rejestracji, którą to decyzję M. D., będąc w urzędzie, na skutek powiadomienia w dniu [...] lipca 2008 r. telefonicznie przez urzędnika o wydaniu decyzji, mogła odebrać decyzję już tego samego dnia, lecz z możliwości tej nie skorzystała, odbierając decyzję dopiero w dniu [...] lipca 2008 r. W świetle takiego zachowania się skarżącej trudno uznać za uzasadniony jej zarzut o naruszeniu przepisów przez organ administracji skutkującym powstania dla niej niemożliwości korzystania z pojazdu. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152) posiadacz pojazdu jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przed wprowadzeniem do ruchu pojazdów samochodowych (art. 2 pkt 10 lit. a), które nie zostały zarejestrowane. Natomiast ten obowiązek ubezpieczenia powstaje najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu (art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy). Z przytoczonych przepisów należy wyprowadzić wniosek, iż do ubezpieczenia pojazdu nie jest wymagana decyzja o jego rejestracji, jednakże ubezpieczenia należy dokonać nie później niż w dniu rejestracji. Rejestracja pojazdu następuje na skutek wydania decyzji administracyjnej przez organ rejestrujący. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie siedmiu sędziów z dnia 4 grudnia 2000 r. (sygn. akt FPS 16/00) wyraził pogląd, iż pojęcie "wydanie decyzji" obejmuje doręczenie (ogłoszenie) decyzji stronie (...). W motywach tej uchwały NSA, w powołaniu na poglądy doktryny i orzecznictwa wskazywał, że decyzja administracyjna jest aktem zewnętrznym będącym oświadczeniem władczej woli organu administracji co uzasadnia jej wydanie z chwilą ujawnienia tej woli na zewnątrz i stworzenia adresatowi decyzji możliwości zapoznania się z treścią tego oświadczenia woli. W uchwale podkreślono, że oświadczenie woli, które ma być złożone adresatowi decyzji, złożone jest z chwilą, gdy doszło do adresata w taki sposób, że mógł on zapoznać się z jego treścią. Decyzja sporządzona, czyli spełniająca wymogi formalne, ale nie doręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu ani strony, co uzasadnia przyjęcie, iż decyzja administracyjna jest wydana z chwilą jej doręczenia (ogłoszenia). Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 26 marca 2001 r. (sygn. akt V SA 90/00) stwierdzając, iż decyzja sporządzona (a więc spełniająca wymogi formalne), ale nie doręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu ani strony w rozumieniu art. 110 k.p.a, co uzasadnia przyjęcie, iż decyzja administracyjna jest wydana z chwilą jej doręczenia lub ogłoszenia (por. również wyroki WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2005 r. – sygn. akt VII SA/Wa 335/04 – oraz z dnia 22 listopada 2005 r. – sygn. akt II SA/Wa 1591/05). Sąd orzekający w sprawie poglądy te podziela, co daje podstawę do stwierdzenia, że skarżąca mogła dokonać ubezpieczenia pojazdu, także według konfiguracji ubezpieczenia przez nią wybranej, w dniu [...] lipca 2008 r. powołując się na tę datę, jako na datę rejestracji pojazdu, tj. wydania decyzji administracyjnej. Ubocznie można zauważyć, że decyzja dotyczyła rejestracji czasowej, czyli w rozumieniu art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) na okres nieprzekraczający 30 dni. Dokonując rejestracji czasowej organ rejestrujący wydaje pozwolenie czasowe i tablice rejestracyjne właściwe tylko dla tej rejestracji, które to dokumenty i tablice podlegają zwrotowi po upływie okresu rejestracji czasowej (art. 74 ust. 5 ww. ustawy). Ponowna rejestracja, tym razem już stała, wiąże się z wydanie drugiego dokumentu i drugich tablic rejestracyjnych o innych numerach, co wiąże się z tym, że dokumenty rejestracji czasowej i numery tablic rejestracji czasowej podane do ubezpieczenia przestają być aktualne, a więc należy dokumenty ubezpieczeniowe uaktualnić. Sąd zwrócił uwagę na te okoliczności wyłącznie w aspekcie zarzutów skarżącej dotyczących możliwości korzystania z pojazdu. W tych warunkach nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.