VI SA/Wa 2234/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-23
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Zdzisław Romanowski, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów prawidłowo zakwalifikował gry prowadzone na określonych automatach jako gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych, uwzględniając wymogi dotyczące wartości jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za udział w grze?Ratio decidendi
Minister Finansów powinien ustalić wartość możliwej jednorazowej wygranej oraz maksymalną stawkę za udział w grze, aby prawidłowo zakwalifikować grę jako grę na automatach zgodnie z art. 2 ust. 2a lub 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Brak takich ustaleń i uzasadnienia decyzji stanowi naruszenie prawa procesowego i materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Urząd Celny zwrócił się do Ministra Finansów o rozstrzygnięcie, czy gry prowadzone na określonych automatach są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Minister Finansów wydał decyzję uznającą te gry za gry na automatach, opierając się na opinii technicznej i stanowisku skarżącego. Skarżący kwestionował prawidłowość decyzji, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów, naruszenia proceduralne oraz brak ustalenia wartości wygranej. WSA w Warszawie oddalił skargę, jednak NSA uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na brak ustaleń dotyczących wartości wygranej i maksymalnej stawki za udział w grze.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów z września 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z czerwca 2008 r., stwierdził, że decyzje te nie podlegają wykonaniu, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 457 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] czerwca 2008 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego K. P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 3 września 2010 r. sygn. II GSK 839/09, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2368/08.
Podstawą rozstrzygnięcia NSA były poniższe ustalenia.
Urząd Celny w G. [...] lutego 2008 r. zwrócił się do Ministra Finansów o rozstrzygnięcie w trybie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 ze zm.) – dalej jako ugzw. - charakteru gier urządzanych na automatach [...]. Wystąpienie to związane było z ustaleniami kontroli przeprowadzonej przez pracowników Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego Urzędu Celnego w G. w lokalu "[...]" w K., w którym funkcjonowały ww. automaty
Minister Finansów, po wszczęciu z urzędu i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. uznał, iż gry prowadzone na automatach "[...]" oraz "[...]" są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Organ wyjaśnił, że w oparciu o opinię [...] Katedry Technologii Maszyn oraz stanowisko skarżącego stwierdzono, że grający mógł uzyskać wygraną w postaci możliwości prowadzenia dalszych gier bez ponoszenia dodatkowych opłat. W ocenie organu, zdobywane punkty kredytowe zwiększały ich ogólną pulę, stwarzając większą szansę pełnego wykorzystania maksymalnego czasu gry. Tak więc grający miał możliwość wygrania punktów zapewniających przedłużenie gry bez konieczności dokonywania nowej opłaty; wygraną była więc możność kontynuowania gry, a ta forma wygranej spełniała wymogi art. 2 ust. 2a ugzw jak też przepisów Kodeksu cywilnego.
Od powyższej decyzji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym zarzucił:
1. rażącą obrazę art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. mającą oczywiście wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia;
2. rażącą obrazę art. 10 k.p.a. mającą oczywisty wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia;
3. rażącą obrazę art. 80 k.p.a. mającą oczywisty wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia;
4. rażącą obrazę art. 84 § 1 k.p.a. mającą oczywisty wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia;
5. rażącą obrazę art. 107 § 3 k.p.a., uniemożliwiającą kontrolę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia;
6. błędną wykładnią art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych mającą oczywiście wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji stwierdzającej, że gry prowadzone na automatach [...] nie są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
W uzasadnieniu wniosku zarzucił, że organ nie podjął czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie została przedstawiona Ministrowi Finansów przez Urząd Celny w G., który to z kolei zgromadził je w toku postępowania karno – skarbowego. Organ, właściwy w sprawie – Minister Finansów – swoimi działaniami pozbawił skarżącego czynnego udziału w postępowaniu, bowiem nie mógł on brać udziału w przesłuchaniu świadków i zadawać pytań biegłym.
Skarżący stwierdził, że prowadząc grę na przedmiotowych automatach nie można osiągnąć ani wygranej pieniężnej ani tym bardziej rzeczowej, zaś organ nie udowodnił, że gra przynosi graczowi wymierną korzyść majątkową.
Ponadto w toku postępowania skarżący uzupełnił swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o poszerzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, między innymi o:
1. przeprowadzenie rozprawy zamiejscowej celem wyjaśnienia sprawy w drodze oględzin objętych przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy urządzeń do gry, z udziałem strony na podstawie art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. w związku z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a.;
2. zwrócenie się przez organ do biegłych ze [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych w S. o wydanie opinii o objętych niniejszym postępowaniem urządzeniach do gier, na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a.;
3. wezwanie na rozprawę biegłych z Katedry Technologii Maszyn [...], których opinia stanowiła podstawę do wydania decyzji I instancji na podstawie art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a.
Minister Finansów decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. W uzasadnieniu organ podkreślił, że fakt występowania w przypadku przedmiotowych gier wygranych w postaci punktów kredytowych umożliwiających prowadzenie dalszej gry bez uiszczania nowej opłaty, znajdowało potwierdzenie w opinii wydanej przez Katedrę Maszyn [...]. Zdaniem organu bez znaczenia był fakt, czy wygraną w postaci możliwości kontynuowania gry bez dodatkowej opłaty można było skonsumować przez rozpoczęcie nowej gry, czy grając dalej w tę samą grę i przechodząc na jej dalsze etapy. Za nietrafne uznał organ twierdzenie strony, że czas trwania gry był stały i z góry określony, skoro bowiem czas ten zależał od losowo zdobywanych punktów kredytowych, tym samym nie mógł być zawsze taki sam. Minister Finansów podkreślił, iż spór pomiędzy organem, a stroną nie dotyczył samego przebiegu gier na ww. automatach, lecz dotyczył oceny ich rezultatu, a mianowicie, czy były to gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe. Zadaniem biegłego było wypowiedzenie się co do stanu faktycznego nie zaś składanie opinii co do obowiązującego prawa i jego stosowania. Nadto, przebieg gier na przedmiotowych automatach został ustalony na podstawie opinii technicznych znajdujących się w aktach sprawy.
W skardze na decyzję z dnia [...] września 2008 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił organowi:
1. rażącą obrazę art. 61 § 1 k.p.a., poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek innego podmiotu aniżeli strony - na wniosek Urzędu Celnego w G., co stanowi rażące naruszenie prawa, którego konsekwencją zgodnie z przepisami art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a., winno być stwierdzenie nieważności decyzji,
2. rażące naruszenie prawa poprzez rozstrzygnięcie w przedmiocie charakteru gier prowadzonych na urządzeniach: "[...] nr [...], nr [...], [...] , [...]" -jakie nie były przedmiotem rozpoznania przez Ministra Finansów w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], a zatem podjęcie rozstrzygnięcia bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, czego konsekwencją zgodnie z przepisami art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a., winno być stwierdzenie nieważności decyzji,
3. rażącą obrazę art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia przez organ administracji publicznej wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy;
4. rażącą obrazę art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez całkowite pozbawienie strony ustawowego prawa udziału w przeprowadzaniu dowodów, co nie tylko miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy ale również stanowi wadę kwalifikowaną, polegającą na uniemożliwieniu stronie wzięcia udziału w postępowaniu, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a.;
5. rażącą obrazę art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wyrażenia ostatecznego stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, co dowodzi, iż strona skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jakie to uchybienie stanowi podstawę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a.,
6. rażącą obrazę art. 80 k.p.a., poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy;
7. rażącą obrazę art. 84 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, mimo iż w okolicznościach niniejszej sprawy wymagane są wiadomości specjalne, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy;
8. rażącą obrazę art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie sprostanie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej i prawnej, co miało wpływ na wynik postępowania, poprzez uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia;
9. błędną wykładnię art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz nie uwzględnienie przy dokonywaniu wykładni dyspozycji przepisu art. 42 pkt 6 tej ustawy, poprzez wadliwe przyjęcie, że będące przedmiotem niniejszego postępowania urządzenia do gry, umożliwiają prowadzenie gier o wygrane rzeczowe.
Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 2008 r., z powodu rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a.
Uzasadniając pierwsze dwa zarzuty skarżący wskazał na obowiązujące przepisy k.p.a. regulujące kwestię podmiotów, które mogą zainicjować wszczęcie postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącego, Urząd Celny w G. nie mógł być inicjatorem wszczęcia postępowania administracyjnego w jego sprawie, bowiem nie przysługuje mu status strony postępowania. Odnosząc się natomiast do rozstrzygnięcia Ministra Finansów wykraczającego poza ramy prowadzonego postępowania administracyjnego, skarżący stwierdził, że stanowi to rażące naruszenie prawa.
Odnośnie zaś zarzutów dotyczących sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego, skarżący w pełni powtórzył swoje argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zarzucając przeprowadzenie postępowania wbrew regułom Kodeksu postępowania administracyjnego. W jego ocenie działania organu pozbawiły go prawa obrony jego interesów, a czynności podjęte przez organ były prowadzone w sposób arbitralny i bezpodstawny. Jednocześnie nadmienił, że nie zgadza się z przedstawioną przez organ interpretacją art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Oddalając skargę K. P., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Minister Finansów, rozstrzygając w niniejszej sprawie o charakterze gier prowadzonych na automatach "[...]" oraz "[...]", ustalił prawidłowy stan faktyczny.
Sąd powołując się na dyspozycję przepisu art. 75 § 1 k.p.a. uznał, że nie doszło do uchybień proceduralnych, wskazanych przez stronę. Wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie organ w całości oparł się na aktach sprawy karnej skarbowej, prowadzonej przez Urząd Celny w G., w tym na zeznaniach świadków przesłuchanych w tej sprawie, wyjaśnieniach strony i opinii biegłych odnośnie do charakteru gry na zakwestionowanych automatach. K. P. brał udział w postępowaniu administracyjnym, uczestniczył też w postępowaniu sądowym. Zdaniem Sądu nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego, zgłoszonych przez niego po wydaniu decyzji w I instancji nie było w świetle art. 78 § 2 k.p.a. uchybieniem proceduralnym organu, albowiem żądając ponowienia dowodów, skarżący nie wykazał, jakie ustalenia, wynikające z dowodów, przeprowadzonych przez Urząd Celny w postępowaniu karno-skarbowym kwestionował, co uzasadniałoby konieczność ponowienia lub uzupełnienia postępowania dowodowego.
Jednocześnie Sąd podzielił w całości stanowisko organu odnośnie oceny, iż będące przedmiotem niniejszego postępowania urządzenia do gry umożliwiały prowadzenie gier o wygrane rzeczowe. Podkreślił, iż wygraną w niniejszej sprawie była możliwość kontynuowania uprzednio rozpoczętej gry przy zwiększonym poziomie trudności, wymagającym większych umiejętności bez konieczności dokonywania nowej opłaty. Czas trwania gry w przypadku przedmiotowych automatów nie był stały i nie był z góry określony, albowiem wnosząc opłatę (wrzutniki o nominałach 1, 2 lub 5 zł) grający zapewniał sobie grę przez wykupiony czas tylko w przypadku korzystnego przebiegu gry. Jeżeli natomiast grający nie wykazał się zręcznością, gra kończyła się przed upływem czasu tj. po utracie wszystkich punktów kredytowych. Wnosząc więc opłatę za grę uzyskiwało się jedynie prawo do rozpoczęcia gry o czasie zależnym od umiejętności grającego. Celem i wygraną było w tym przypadku kontynuowanie gry, jednakże nie dłużej niż pozwalał na to wbudowany ogranicznik maksymalnego czasu gry. Przegraną była po prostu krótsza gra. Sąd zauważył, iż w ustawie o grach i zakładach wzajemnych brak jest definicji wygranej rzeczowej, jednak powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych, Sąd stwierdził, że wygrana polegać może na przeniesieniu na stronę wygrywającą wszelkich praw rzeczowych do określonych przedmiotów materialnych, czy też może wyrażać się w kwocie pieniężnej, a może też dotyczyć innych praw obejmujących korzystanie z wszelkich dóbr i usług.
Sąd zgodził się z poglądem organu, iż fakt ograniczenia maksymalnego czasu gry nie powodował, iż taka wygrana traciła cechy wygranej w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo zinterpretował przepisy art. 2 ust. 2a ugzw., w związku z czym zarzut naruszenia prawa materialnego uznał za chybiony.
Skargę kasacyjną złożył K. P., zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Finansów wniósł o jej oddalenie w całości, popierając stanowisko wyrażone w wyroku Sądu I instancji oraz podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonych decyzjach.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 września 2010 r. (powołanym na wstępie) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W wywodach zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do jednego z zarzutów skargi kasacyjnej. NSA przywołując definicję ustawową wskazał, iż gry na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 2a i 2b ugzw. są w obu przypadkach grami na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane rzeczowe lub pieniężne, jednakże wyróżnikiem gry na automatach o niskich wygranych jest wartość jednorazowej wygranej, która nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, zaś wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro ustalanych według ogłaszanego przez NBP kursu kupna z ostatniego dnia poprzedniego roku kalendarzowego. Zdaniem NSA dyspozycja przepisu oznacza, że Minister Finansów aby stwierdzić, iż dana gra była grą na automatach, musiał ustalić ponad wszelką wątpliwość jaka była wartość możliwej jednorazowej wygranej i jaka była maksymalna stawka za udział w jednej grze. NSA odnosząc się do zakresu kontroli sądowo administracyjnej podkreślił, iż podstawową i zasadniczą kwestią podlegającą ocenie sądu winno być właśnie ustalenie organu co do charakteru gry i poprawność przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego prowadzącego do takiego ustalenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji formułując swoje stanowisko nie zbadał jaką wartość możliwej jednorazowej wygranej ustalił organ.
NSA podkreślił, iż zgodnie z dyspozycją przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie powinno zawierać m.in. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy i podawać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd wyższej instancji zaznaczył, iż faktem jest że art. 2 ust. 2a ugzw. nie określa jaka musi być minimalna wielkość jednorazowej wygranej, niemniej jednak ze względu na treść normy art. 2 ust. 2b ugzw., ten istotny element zobowiązany był uwzględnić. Według wskazań NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę winien będzie uwzględnić obowiązek przedstawienia stanu faktycznego w jego istotnych elementach, zgodnych z art. 141 § 4 p.p.s.a. Ponadto powinien odnieść się do dokonanej przez organ oceny kwalifikującej przedmiotowe gry jako gry na automatach, biorąc pod uwagę wszystkie przesłanki decydujące o takiej kwalifikacji, wynikające z przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz mając na uwadze przepis art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należy uznać, iż jest ona zasadna, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.
Na wstępie należy zauważyć, co podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny, że zarzuty skarżącego dotyczące wadliwości postępowania administracyjnego należało uznać za chybione. Wszczęcie postępowania nastąpiło zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. z urzędu na skutek pisma Urzędu Celnego w G. zawierającego prośbę o rozstrzygnięcie o charakterze gier na podstawie art. 2 ust. 3 ugzw. Fakt więc zawiadomienia organu o sytuacji wymagającej wszczęcia postępowania w zakresie określonym art. 2 ust. 3 ugzw. stanowiło jedynie informację uprawniającą organ administracji do wszczęcia postępowania z urzędu. Równie za niezasadny należało uznać zarzut wadliwości określenia przedmiotu postępowania administracyjnego. Umieszczenie bowiem w decyzji dodatkowych automatów o innych numerach zostało sprostowane przez organ administracji postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r.
Zauważenia wymaga, że organ administracji wydając decyzję w I instancji oraz rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo wskazania jako podstawy prawnej art. 2 ust. 2a ugzw. nie uzasadnił dlaczego przyjął, że gry prowadzone na przedmiotowych automatach są grami o wygrane pieniężne lub rzeczowe na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych zakwalifikowanych przez wymieniony przepis, a nie przez art. 2 ust. 2b ugzw. jako gry na automatach o niskich wygranych, który stanowi, że grami na automatach o niskich wygranych są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. Równowartość 15 euro i 0,07 euro ustala się według kursu kupna, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, z ostatniego dnia poprzedniego roku kalendarzowego.
Ustalenie to jest o tyle istotne, gdyż określa przedmiot rozstrzygnięcia organu administracji zdefiniowany przez art. 2 ust. 3 ugzw. Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra losowa, zakład wzajemny, gra na automacie lub gra na automacie o niskich wygranych posiadająca cechy wymienione w ust. 1, 2, 2a i 2b jest grą losową, zakładem wzajemnym, grą na automacie albo grą na automacie o niskich wygranych w rozumieniu ustawy. Przepis ten nakłada na organ administracji publicznej obowiązek określenia w rozstrzygnięciu jakie cechy, wskazane w ust. 1, 2, 2a lub 2b, posiada badana gra, co z kolei pozwala organowi na jej zakwalifikowanie według jednego z wymienionych przepisów.
Minister finansów, posiłkując się opinią techniczną Katedry Technologii Maszyn [...] z dnia 5 stycznia 2008 r. stwierdził, że w przedmiotowych automatach w przeliczeniu na 1 zł otrzymuje się 4 punkty kredytowe. Automaty są zaopatrzone w urządzenie ograniczające czas gry "czasówkę", które można odłączyć lub zmienić czas gry, co w ocenie opiniującego wskazuje, że "czasówka" nie ogranicza czasu gry. Skarżący na rozprawie nie zgadzając się z takimi wyliczeniami stwierdził, że jeżeli za 1 zł otrzymuje się 4 punkty to nie oznacza, iż jeden punkt odpowiada wartości 0,25 zł.
Minister Finansów zogniskował się w swojej argumentacji na dowodzeniu pojęcia wygranej, przedstawiając w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślając, że pojęcie wygranej obejmuje każdą korzyść wynikającą z przebiegu gry, w tym możliwość jej kontynuowania, co z kolei dawało co do zasady, możliwość przyjęcia przez organ administracji, iż badane gry spełniają kryteria gier na automatach. Sąd w składzie orzekającym uznał stanowisko organu administracji w tym zakresie za zasadne, aczkolwiek z uwagami wynikającymi z treści art. 2 ust. 3 ugzw. W przypadku wygranej grający uzyskiwał dodatkowe punkty kredytowe, które były zapisywane na liczniku automatu. W sytuacji, gdy po upływie określonego czasu gracz posiadał większą od zera liczbę punktów, automat blokował dalszy proces gry, pozostawiając na liczniku liczbę zdobytych punktów. Ponowne wrzucenie monety powodowało, że gracz miał do dyspozycji nowe kredyty oraz te nie wykorzystane w poprzedniej grze. Tak więc przeniesione z poprzedniej gry wygrane punkty kredytowe dawały szansę pełnego wykorzystania opłaconego czasu gry przy następnym uruchomieniu automatu. Podobne rozumienie przebiegu gry przedstawił na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. skarżący.
Należy w związku z powyższymi ustaleniami organu administracji ponownie zwrócić uwagę na treść i podstawę rozstrzygnięcia wymaganą przez przepis art. 2 ust. 3 ugzw. Organ administracji stwierdził, że gry na przedmiotowych automatach są grami w rozumieniu art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Podejmując takie rozstrzygnięcie organ powinien wykazać, czy i dlaczego oceniane gry na tych automatach należy zakwalifikować jako gry na automatach określone przez ust. 2a art. 2 ugzw., a nie jako gry na automatach o niskich wygranych w rozumieniu art. 2 ust. 2b tej ustawy. Dla przeprowadzenia takiej oceny koniecznym było ustalenie równowartości 15 euro i 0,07 euro według kursu kupna ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, z ostatniego dnia poprzedniego roku kalendarzowego, jak stanowi art. 2 ust. 2b w związku z art. 2 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Organ administracji, z naruszeniem art. 7 k.p.a. takich ustaleń nie przeprowadził, co także doprowadziło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. przez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, a tym samym dokonanie oceny tego materiału dowodowego z naruszeniem art. 80 k.p.a. W ocenie składu orzekającego Sądu naruszenie wymienionych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło także do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. przez nie wykazanie na jakich podstawach organ administracji zastosował przepis art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a nie przepis art. 2 ust. 2b tej ustawy, podejmując rozstrzygnięcie według zasad wskazanych w art. 2 ust. 3 ustawy.
W związku z powyższym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Finansów powinien dokonać ustaleń, mając na uwadze wymagania art. 2 ust. 3 ugzw., w celu określenia, czy charakter gier na przedmiotowych automatach spełnia kryteria z art. 2 ust. 2a, czy z ust. 2b ustawy, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie z uwzględnieniem zasad z przepisu art. 107 § 3 k.p.a. z odniesieniem się do stanowiska skarżącego i jego zarzutów.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło