VI SA/Wa 2237/24

WyrokWSA w Warszawie2024-09-26

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Agnieszka Dauter-Kozłowska, Barbara Kołodziejczak-Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wspólnik spółki jawnej, w stosunku do której ogłoszono upadłość, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu posiadania statusu wspólnika, mimo braku faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę i braku uzyskiwania przychodów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadanie statusu wspólnika spółki jawnej jest wystarczającą przesłanką do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę czy uzyskiwania przez wspólnika przychodów. Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 2021 r. potwierdziła tę wykładnię, ujednolicając zasady dotyczące objęcia ubezpieczeniem wspólników spółek jawnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która ustaliła, że skarżący M. F. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu bycia wspólnikiem spółki jawnej od maja 2020 r. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że od momentu ogłoszenia upadłości spółki nie prowadził faktycznie działalności ani nie uzyskiwał przychodów. Spółka została zarejestrowana w KRS, a skarżący figurował w niej jako wspólnik. Postanowieniem z czerwca 2020 r. ogłoszono upadłość spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Dauter-Kozłowska (spr.) Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Protokolant starszy referent Magdalena Antys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "organ"), na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 102 ust. 7 oraz art. 109 w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2561, dalej: "ustawa o świadczeniach") orzekł, że M. F. (dalej: "skarżący") objęty jest obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki jawnej: "Agencja [...]" Spółka Jawna (dalej: "spółka") w okresie od [...] maja 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z [...] października 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wystąpił z wnioskiem o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnika spółki w okresie od [...] maja 2020 r. We wniosku wskazano, że skarżący jest od [...] lutego 2012 r. (wpis nr [...] do KRS) wspólnikiem spółki. Od [...] stycznia 2012 r. zgłosił się wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik spółki z uwagi na fakt, iż posiada tytuł wyłączający obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności (ustalone prawo do renty i następnie do emerytury). W dniu [...] marca 2022 r. wyrejestrował się z ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik spółki wstecznie od [...] maja 2020 r. Organ ustalił, że spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym Rejestrze Przedsiębiorców (dalej: "KRS") [...] grudnia 2001 r., skarżący figuruje jako jej wspólnik od [...] marca 2003 r. (wpis nr [...] do KRS) do [...] lutego 2010 r. (wpis nr [...] do KRS) oraz od [...] lutego 2012 r. (wpis nr [...] do KRS). Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w O. Wydział [...] ogłosił upadłość spółki. Powołując się na art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1009, dalej: "ustawa systemowa"), organ uznał, że osoby prowadzące działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36a oraz przepisów ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Dodał, że obowiązujący od 18 września 2021 r. art. 13 pkt 4b ustawy systemowej doprecyzował wątpliwości interpretacyjne co do osób prowadzących działalność, będących wspólnikiem spółki jawnej, określając że podleganie takie istnieje od dnia wpisania takiej spółki do KRS albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z KRS albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców. W ocenie organu, dla kwestii objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym nie ma znaczenia okoliczność związana z ogłoszeniem upadłości spółki, bowiem takie ustalenia należałoby czynić wyłącznie, gdyby chodziło o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym osoby prowadzącej działalność gospodarczą, natomiast skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik spółki jawnej. Skarżący wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym, będące osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą, podczas gdy skarżący nie prowadził działalności gospodarczej, a także nie miał wpływu na sprawy spółki od dnia ogłoszenia upadłości, co spowodowało nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji błędne uznanie, iż skarżący jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą spełnia warunek podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu; - art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba uzyskująca przychody z działalności spółki jawnej, a więc z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, w sytuacji gdy faktycznie skarżący od momentu ogłoszenia upadłości nie osiąga żadnych przychodów z działalności spółki, bowiem w stosunku do spółki toczy się postępowanie upadłościowe, co spowodowało nieprawidłowe ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji błędne uznanie, iż skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu; - art. 13 pkt 4b ustawy systemowej przez błędną wykładnię ww. przepisu, polegającą na uznaniu, iż wykonywanie przez skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej wiąże się z wyłącznym posiadaniem statusu wspólnika spółki jawnej oraz iż powyższy status jest równoznaczny z prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej, a także jednocześnie konstruuje on obowiązek podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, podczas gdy ustawodawca na podstawie art. 13 ust. 4 cytowanej ustawy z kręgu osób prowadzących działalność gospodarczą wyłączył wspólników spółki jawnej; - art. 13 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej przez niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że skarżący od momentu wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości nadal prowadzi działalność gospodarczą, podczas, gdy art. 75 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze wyraźnie stanowi, iż upadły od tego momentu traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości, a jednocześnie na podstawie art. 51 ust. 2 powyższej ustawy postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest skuteczne i wykonalne co do zasady z dniem jego wydania, co oznacza, iż ubezpieczony nie spełniał przesłanki w postaci faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej od momentu ogłoszenia jego upadłości; - art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż samo posiadanie statusu wspólnika spółki jawnej rodzi obowiązek ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, podczas, gdy domniemanie dotyczące prowadzonej działalności gospodarczej może być obalone poprzez udowodnienie, iż działalność ta nie była wykonywana, co skarżący uczynił poprzez przedstawienie postanowienia o ogłoszeniu upadłości, na które wielokrotnie się powoływał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 360/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej organu od ww. wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1794/23 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W ocenie NSA, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest odniesienia się do powoływanego zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i we wniesionej skardze art. 13 pkt 4b ustawy systemowej, także w kontekście zmiany prawa i wprowadzenia tego przepisu oraz oceny skutków, jakie na tle niniejszej sprawy regulacja ta mogła za sobą pociągać w sferze ubezpieczeń wspólników spółek jawnych. Brak jest także oceny, czy w dacie orzekania organ mógł ten przepis zastosować z perspektywy intertemporalnej. W świetle powyższego, NSA wskazał, że szczególnego wyjaśnienia i stanowiska Sądu pierwszej instancji wymagać będzie kwestia ram czasowych obowiązywania art. 13 pkt 4b ustawy systemowej z punktu widzenia regulacji intertemporalnych wprowadzających zmianę do ustawy systemowej. Organ wprost bowiem stosuje ten przepis, obowiązujący od 18 września 2021 r., stwierdzając obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego już od [...] maja 2020 r., a więc wstecznie. Wyjaśnić zatem należy, czy była do tego wystarczająca podstawa prawna, czy też obowiązywały w tym zakresie jednak "stare zasady", a jeżeli tak to w jakim aspekcie czasowym. Ponadto Sąd pierwszej instancji będzie musiał ustalić, jaki jest cel wprowadzonej w art. 13 pkt 4b ustawy systemowej regulacji, przy zastosowaniu wykładni celowościowej i systemowej tego przepisu, uwzględniającej przede wszystkim sens ubezpieczeń zdrowotnych, w tym to, że jakkolwiek są one obowiązkowe, to jednak strona ubezpieczona może je do pewnego stopnia kreować własnymi działaniami, np. przystępując lub występując ze spółki jawnej, zawieszając jej działalność, itp. Jest to więc istotne z punktu widzenia słusznie podkreślanego w zaskarżonym wyroku faktu ogłoszenia upadłości spółki i co najmniej ograniczenia możliwości prowadzenia przez wspólników spraw spółki, co nasuwa pytanie o status wspólników, a przez to rzeczywisty cel regulacji art. 13 pkt 4b ustawy systemowej, na który powołuje się organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę, nie może nie dostosować się do zapatrywania prawnego wyrażonego przez NSA. Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji, stosownie do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanych w wyroku z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1794/23, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organ właściwie przyjął, że skarżący, z tytułu bycia wspólnikiem spółki jawnej "Agencja [...]" w okresie od [...] maja 2020 r. do nadal – powinien być objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi, współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Stosownie do definicji osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, ujętej w art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, jest nią osoba, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. Jak natomiast wynika z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Z treści tych przepisów wynika zatem, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, m.in. wspólnicy spółki jawnej. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił, że skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, będąca wspólnikiem spółki jawnej. Prawidłowo przyjął także, że podstawą podlegania skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest sam fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej. Taka wykładnia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w zw. z art. 5 pkt 21 tej ustawy i w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej jest prezentowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego, jak i Trybunału Konstytucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 187/17 stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę nie jest przesłanką ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik tej spółki, a także wskazał, że w orzecznictwie ugruntowana jest wykładnia art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, zgodnie z którą wspólnik spółki jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na to, czy spółka prowadzi działalność gospodarczą, gdyż wspomniany obowiązek powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego określonego statusu prawnego. Z kolei w wyroku Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II UK 227/12, stwierdzono, że komandytariusz przystępujący w formie aktu notarialnego do zarejestrowanej spółki komandytowej, która prowadzi działalność pozarolniczą, podlega od dnia tego przystąpienia obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej przez spółkę działalności pozarolniczej, chyba że podlega już innemu obligatoryjnemu tytułowi ubezpieczeń społecznych. Także Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12 wskazał, że z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej, podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Obowiązek ubezpieczeniowy prawodawca powiązał zatem z określoną normatywnie sytuacją wspólnika, która polega na istnieniu po jego stronie wiązki przyznanych przez normę prawną lub wynikających ze złożonego stosunku spółki, powiązanych funkcjonalnie oraz prawnie chronionych wolności, uprawnień i kompetencji (prawo podmiotowe wspólnika). Zaprezentowane powyżej stanowisko znalazło także odzwierciedlenie w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (por. wyroki z: 21 czerwca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 140/22; 26 maja 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 204/22; 30 marca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2530/21; 7 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1413/21). Poglądy te odnosiły się do wskazanej w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej kategorii podmiotów prowadzących pozarolniczą działalność, obejmującej: wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Zgodnie natomiast z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Jak wynika z art. 13 pkt 4 ustawy systemowej (w brzmieniu obowiązującym sprzed 18 września 2021 r.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Zdaniem Sądu, w odniesieniu do osób, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, stanowiących tylko jedną z kategorii podmiotów objętych wspólnym określeniem "osoby prowadzące pozarolniczą działalność", art. 13 pkt 4 ustawy systemowej (w brzmieniu sprzed 18 września 2021 r.) należy interpretować analogicznie do wykładni przyjmowanej w przywołanym wyżej orzecznictwie na tle art. 8 ust. 6 pkt 4 tej ustawy. Ta grupa osób podlega zatem ubezpieczeniom w okresie, w którym ma status wspólnika spółki, z wyłączeniem okresów, w których spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Powołany art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, na mocy art. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1621, dalej : "ustawa nowelizująca"), od 18 września 2021 r. (zgodnie z regulacją intertemporalną zawartą w art. 23 ustawy nowelizującej), otrzymał brzmienie: obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące pozarolniczą działalność, z wyłączeniem osób, o których mowa w pkt 4a i 4b - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W dodanych pkt 4b unormowano, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej (od 1 stycznia 2023 r. - oraz komplementariusze w spółce komandytowo-akcyjnej) - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej (druk sejmowy nr 1188, Sejm IX kadencji) wskazano, że proponuje się objęcie ubezpieczeniami wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej, niezależnie od istnienia okoliczności leżących po stronie spółki, np. nieistotne jest czy spółka prowadzi działalność, uzyskuje przychody, zatrudnia pracowników itd. Proponuje się uzależnienie obowiązku ubezpieczeń od statusu wspólnika, co pozwoli zniwelować ewentualne próby obejścia obowiązku ubezpieczeń społecznych i stosować jednakowe regulacje w stosunku do wszystkich ww. wspólników. Obowiązek ubezpieczeń społecznych w przypadku wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej będzie istnieć od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu zawieszenia działalności spółki. Podkreślono także, że powyższa propozycja jest zgodna z linią orzeczniczą Sądu Najwyższego oraz z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12. Powyższe oznacza, że opisana na wstępie rozważań wykładnia sprowadzająca się do uzależnienia obowiązku ubezpieczeń społecznych od statusu wspólnika, która obowiązywała przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, została potwierdzona przez ustawodawcę przez dodanie, z dniem 18 września 2021 r., art. 13 pkt 4b ustawy systemowej, na który to przepis powołał się organ w zaskarżonej decyzji. Przepis ten, mimo że jeszcze nie obowiązywał w dacie stwierdzenia przez organ obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego, tj. od [...] maja 2020 r. (tj. w dacie kiedy skarżący wyrejestrował się z ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik spółki jawnej), to w istocie jego wejście w życie po tej dacie nie zmieniło ani statusu prawnego skarżącego jako wspólnika spółki jawnej, ani wykładni prawa w tym zakresie, a jedynie ujednoliciło, czy też uściśliło zasady dotyczące objęcia ubezpieczeniem wspólników, m.in. spółki jawnej. Odnosząc się zatem, zgodnie z zaleceniami NSA, do ustalenia celu wprowadzonej w art. 13 pkt 4b ustawy systemowej regulacji, należy wskazać, że ustawodawca, wprowadzając ten przepis chciał usystematyzować moment rozpoczęcia i zakończenia okresu ubezpieczenia m.in. wspólników spółki jawnej, odchodząc od dotychczasowego jego niejasnego określenia wskazanego w art. 13 pkt 4 ustawy systemowej (w brzmieniu sprzed 18 września 2021 r.), że okres ubezpieczenia trwa "od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności". Tym samym brzmienie znowelizowanego przepisu potwierdziło zaprezentowane w orzecznictwie stanowisko, że podleganie wspólnika takiej spółki obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zależy wyłącznie od posiadania tego statusu, przy czym wspólnik nie podlega ubezpieczeniu tylko w czasie zawieszenia przez spółkę działalności gospodarczej. Natomiast dla stwierdzenia, że dana osoba podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik tej spółki nie ma znaczenia okoliczność, czy spółka faktycznie prowadziła działalność, czy też była w upadłości, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że organ nie naruszył art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, jak również art. 13 pkt 4 i pkt 4b w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 82 ust. 1 ustawy systemowej, bowiem zastosował te przepisy w niniejszej sprawie w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Z Rejestru Przedsiębiorców KRS jednoznacznie wynika, że skarżący figuruje jako wspólnik, wpisanej do KRS w dniu [...] grudnia 2001 r., spółki jawnej. Wpisu do KRS w zakresie ogłoszenia upadłości spółki dokonano [...] czerwca 2020 r. W historii wpisu brak jest informacji o zawieszeniu działalności spółki lub jej wykreśleniu z KRS. Organ prawidłowo zatem uznał, że skarżący podlega od [...] maja 2020 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, będąca wspólnikiem tej spółki. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło