VI SA/Wa 2246/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku X. S.A. z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi X. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z [...] października 2018 r. skarżąca spółka X. S.A. z siedzibą w [...] wniosła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: KNF) z dnia [...] września 2018 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Pismem z [...] listopada 2018 r. pełnomocnik spółki złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że zaskarżoną decyzją KNF nałożyła na nią drugą co do wysokości karę pieniężną w historii nadzoru nad rynkiem finansowym, zatem wykonanie tej decyzji może wywołać istotne zakłócenia płynności finansowej spółki i spowodować trudną do oszacowania szkodę w jej majątku. Pełnomocnik zwrócił także uwagę, iż przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu są szkoda i skutki kwalifikowane, czyli przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Wskazał na sporne - w jego ocenie - regulacje ustawowe w zakresie zastosowania do kary pieniężnej przepisów Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 – dalej: O.p.) podnosząc, że wyłączenie stosowania przepisów art. 68 § 1 w zw. z art. 21 § 2 pkt 2 i art. 2 § 2 O.p. musi skutkować zanegowaniem pozostałych przepisów Działu III ww. ustawy, a przyjmując takie stanowisko należy skonstatować, że sytuacja skarżącej spółki uległa poważnemu pogorszeniu w wyniku nowelizacji ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej: k.p.a.) z dniem 1 czerwca 2017 r. Ww. nowelizacja wprowadziła art. 189i § 2 k.p.a., zgodnie z którym od zaległej administracyjnej kary pieniężnej nalicza się odsetki za zwłokę w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, do czasu ww. nowelizacji nie było wątpliwości, że odsetki od niezapłaconych kar pieniężnych naliczano na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, natomiast obecnie można twierdzić, że art. 189i § 2 k.p.a. zawiera kompleksową regulację dotyczącą odsetek za zwłokę, z czym pełnomocnik się nie zgadza, zwłaszcza w odniesieniu do kar odnoszących się do czynów (zaniechań), które miały miejsce przed wskazaną nowelizacją k.p.a. Istnieje jednak ryzyko uznania, że ww. nowelizacja skutkuje niemożnością dochodzenia od organów administracji odsetek od kar nienależnie pobranych, a następnie zwróconych na skutek uchylenia/stwierdzenia nieważności decyzji. Zatem w praktyce nałożona na skarżącą spółkę kara może zostać "ściągnięta" w trybie egzekucji administracyjnej wraz z odsetkami, ale nie będzie ona podlegała oprocentowaniu w przypadku konieczności jej zwrotu przez organ. Pełnomocnik wskazał również, że zwrot kary (i naliczonych odsetek) w kwocie nominalnej będzie równoznaczny z poniesieniem przez spółkę znacznej szkody. W ocenie pełnomocnika, można zastanawiać się czy w takiej sytuacji istnieje możliwość dochodzenia roszczeń na drodze cywilnej, ale sama konieczność wszczynania procesu przed sądem cywilnym powinna skutkować wstrzymaniem wykonania skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z regulacji powyższej wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważone z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie – w tym przypadku decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznaczenia przy tym wymaga fakt, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Skoro ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznaje stronie prawo do wystąpienia do Sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek, a korelatem tego obowiązku po stronie Sądu jest powinność zbadania, czy powołane przez wnioskodawcę okoliczności można zakwalifikować jako niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest więc wykazanie we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie to winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Nadto warto podnieść, że w przypadku wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Oznacza to, że Sąd nie ma obowiązku wzywać wnioskodawcy, a tym bardziej profesjonalnego pełnomocnika, do przedłożenia dokumentów uprawdopodabniających zaistnienie okoliczności wskazanych we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. Sąd nie może działać za stronę w zakresie uprawdopodobnienia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak już wskazano, to na stronie ciąży ów obowiązek. Nadto należy podnieść, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu ma jedynie obowiązek wziąć pod uwagę całość zgromadzonej w danej sprawie dokumentacji, która może przysłużyć się do weryfikacji twierdzeń zawartych we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji KNF, pełnomocnik skarżącej spółki powołał się na okoliczność w postaci istotnego zakłócenia płynności finansowej i spowodowania trudnej do oszacowania szkody w jej majątku, jednakże nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających ryzyko wystąpienia ww. okoliczności. Należy podkreślić, że okoliczności uzasadniające wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany tak, aby możliwe było ustalenie, iż przyznanie ochrony tymczasowej jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Nie wystarczy zatem jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (vide: postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), gdyż twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej (vide: postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II GSK 2045/14 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu warto również zauważyć, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (vide: postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, świadczenie pieniężne ma charakter odwracalny i w przypadku zwrotu zapłaconej kary zostanie przywrócony stan sprzed wydania ostatecznej decyzji. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej spółki odwołał się również do regulacji zawartej w art. 189i § 2 k.p.a., upatrując powstania znacznej szkody w konieczności zapłaty nałożonej kary pieniężnej wraz z odsetkami za zwłokę, a następnie otrzymania zwrotu zapłaconej kary bez odsetek za zwłokę po upływie dłuższego czasu, jaki zajmie przeprowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd na obecnym etapie postępowania uznał powyższy argument za bezzasadny, bez wpływu na ocenę złożonego wniosku, bowiem są to rozważania czysto teoretyczne, wobec precyzyjnej regulacji ustawowej w tym zakresie. Reasumując, Sąd stwierdza, że złożony wniosek nie ma usprawiedliwionych podstaw. Należy przypomnieć, że pełnomocnik skarżącej spółki, żądając zastosowania instytucji wstrzymania podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wywołać istotne zakłócenia płynności finansowej spółki i spowodować trudną do oszacowania szkodę w jej majątku. Jednakże wniosek nie został poparty argumentami zasługującymi na akceptację Sądu, jak również nie dołączono do niego dokumentów obrazujących sytuację finansową skarżącej spółki. Tym samym brak podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej, o której mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle powyższego, Sąd - na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.