VI SA/Wa 2266/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-27

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej w sposób wystarczający do oceny jej możliwości płatniczych. Pomimo wezwania do przedłożenia dokumentów potwierdzających zajęcie rachunków bankowych przez komornika, strona nie uzupełniła wniosku, co uniemożliwiło sądowi ustalenie, czy spełnione zostały przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie dotyczącej nałożenia kary pieniężnej. Wnioskodawczyni wskazała na trudności finansowe, straty w działalności gospodarczej, postępowania egzekucyjne oraz utrzymywanie dwóch córek. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o wyciągi z rachunków bankowych i dokument potwierdzający rozdzielność majątkową. Po przedłożeniu umowy o rozdzielności, skarżąca poinformowała o zajęciu rachunków przez komornika, ale nie przedłożyła wymaganych zawiadomień o zajęciu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania K. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji p o s t a n a w i a: odmówić przyznania K. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. K. S. (dalej też jako skarżąca) złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. W przedłożonym formularzu skarżąca podniosła, iż od dłuższego czasu boryka się z trudnościami finansowymi związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą, z której ponosi stratę. Prowadzone są również wobec niej postępowania egzekucyjne. Skarżąca ma przy tym na utrzymaniu dwie córki. Wyjaśniła, iż posiada rozdzielność majątkową z mężem. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, b/ dokumentu potwierdzającego fakt ustanowienia rozdzielności majątkowej z mężem. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżąca przedłożyła majątkową umowę małżeńską o ustanowieniu rozdzielności majątkowej. Wyjaśniła ponadto, że nie posiada wyciągów z rachunków bankowych z uwagi na ich zajęcie przez komornika sądowego. W związku z powyższym wezwano skarżącą [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 7 dni kopii przesłanych stronie skarżącej przez komornika sądowego zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnej dłużnika, wynikającej z posiadania rachunku bankowego. Skarżąca do chwili obecnej nie przedłożyła żądanych dokumentów, nie wyjaśniła także przyczyn niewykonania wezwania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącej była niepełna. Skarżąca nie przedłożyła bowiem wyciągów z rachunków bankowych, informując o fakcie ich zajęcia. Jednakże nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia przesłanych stronie skarżącej przez komornika sądowego zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnej dłużnika. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, czy skarżąca w istocie pozbawiona jest prawa dysponowania wszystkimi czterema rachunkami bankowymi, które wymieniła. Nie jest także wiadomym, jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanych rachunków bankowych, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło