VI SA/Wa 2268/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. T. na uchwałę [...] Towarzystwa Wioślarskiego z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie zawieszenia w prawach zawodnika p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej A. T. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca A. T. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że uzyskiwane przez nią dochody są zbyt niskie, aby pokryć koszty sądowe oraz koszty utrzymania, tj. opłacanie rachunków, koszty związane z nauką (pomoce naukowe, obozy programowe, specjalizacje). Skarżąca studiuje w trybie stacjonarnym i plan zajęć uniemożliwia jej podjęcie pracy na cały etat. Obecnie wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia, lecz umowa ta nie gwarantuje jej stałego zatrudnienia ani stałych dochodów. Skarżąca podała, iż średnia jej zarobków z trzech miesięcy (listopad 2010 r. – styczeń 2011 r.) wynosi 2.106 zł. Natomiast w rubryce 10 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) zatytułowanej Dochody wskazała, że dochód miesięczny brutto z tytułu umowy zlecenia wynosi 702 zł. Ponadto z informacji zawartych we wniosku wynika, iż skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe oraz nie posiada żadnego majątku. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni następujących dokumentów: a) informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za rok 2010 (PIT-11), b) wyjaśnienia rozbieżności odnośnie wysokości miesięcznego wynagrodzenia skarżącej uzyskiwanego z tytułu umowy zlecenia poprzez wskazanie czy skarżąca otrzymuje miesięcznie 702 zł brutto (jak podała w rubryce 10 formularza wniosku) czy 2.106 zł brutto (jak wskazała w rubryce 5 formularza wniosku, podając średnią swoich zarobków z okresu trzech miesięcy, a która to kwota, tj. 2.106 zł, stanowi trzykrotność kwoty 702 zł), c) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (w tym kosztów zakupu pomocy naukowych). Powyższe wezwanie doręczono skarżącej [...] kwietnia 2011 r. (odbiór korespondencji kwitowała osobiście skarżąca [...]). Dotychczas nie zostało ono wykonane. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżąca, pomimo wezwania Sądu, nie wyjaśniła i nie udokumentowała swojej sytuacji majątkowej. W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Skoro instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania, Sąd (referendarz sądowy) musi ustalić, czy skarżąca wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa. Tymczasem brak dokumentów, w oparciu o które można by ustalić, jakimi środkami dysponuje miesięcznie i na jakim poziomie kształtują się koszty utrzymania skarżącej, uniemożliwia ustalenie, czy poniesienie przez nią kosztów sądowych mogłoby się wiązać z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 967/06). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.