VI SA/Wa 2271/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka po rozpoznaniu w dniu 20 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a 1. zwolnić H. Z. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla H. Z. adwokata z urzędu. Skarżący, H. Z., złożył w dniu 7 lutego 2006 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu oraz załączonych do niego dokumentów wynikało, iż skarżący uzyskuje miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości 1075 zł netto, przy czym z dniem [...] marca 2006 r. na wniosek skarżącego Burmistrz P. wykreślił prowadzoną przez skarżącego działalność gospodarczą z ewidencji. Aktualnie ww. emerytura stanowi jedyny dochód skarżącego i pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym syna C. Z., któremu Powiatowy Urząd Pracy w P. odmówił zarejestrowania jako osoby bezrobotnej ze względu na zbyt małą sumę okresów zatrudnienia przed dniem rejestracji. Ponadto skarżący podaje, iż obecnie jest zadłużony w bankach na kwotę ponad 10 000 zł. oraz jest osobą schorowaną i z uwagi na stan zdrowia ponosi wydatki związane z koniecznością leczenia w wysokości ok. 100 zł. miesięcznie. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz odmówił ustanowienia dla skarżącego adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał na fakt, iż mając na uwadze dochód uzyskiwany przez skarżącego z tytułu emerytury, nie można przyjąć, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bowiem posiada dochód, przy czym nawet ponoszone przez niego wydatki nie skutkują powstaniem sytuacji, w której nie byłby w stanie poczynić oszczędności w celu pokrycia chociażby części kosztów postępowania sądowego. Ponadto Sąd w uzasadnieniu ww. postanowienia podnosił, iż omawiane postępowanie sądowoadministracyjne jest następstwem działalności gospodarczej skarżącego, a zgodnie z orzecznictwem obowiązkiem podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą jest gromadzenie odpowiednich środków finansowych na koszty sądowe, bowiem normalnym następstwem wykonywania takiej działalności jest prowadzenie spraw sądowych, a koszty tego typu działalności powinny być traktowane jako koszty bieżącego funkcjonowania firmy i spełnione przed innymi świadczeniami. Brak bieżących dochodów nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę zwolnienia od opłat sądowych, jeżeli nie zgromadziła ona w okresie prowadzenia działalności gospodarczej dostatecznych środków na ten cel Taki obowiązek spoczywał także na H. Z., jako na prowadzącym działalność gospodarczą. Jednakże, mimo że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno przyznanie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych, zdaniem Sądu zasadnym było zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, bowiem w sytuacji, w której znajduje się skarżący, po uwzględnieniu z jednej strony wysokości dochodu, z drugiej natomiast skali koniecznych wydatków, obciążenie skarżącego obowiązkiem poniesienia przez niego pełnych kosztów postępowania sądowego spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym syna. W dniu 14 lipca 2006 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc w jego uzasadnieniu, że jest osobą w podeszłym wieku ([...] lata), ciężko chorą, a związku z tym ma znaczne trudności z prawidłowym prowadzeniem sprawy czy nawet zrozumieniem orzeczeń i decyzji sądu. Zdaniem skarżącego sprawa jest na tyle skomplikowana, iż niezbędne jest udzielenie mu pomocy prawnej. Obecnie nie stać go na zaangażowanie prawnika, gdyż jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1075 zł netto. Ponadto – jak podnosił – z tego świadczenia spłaca kredyt bankowy na łączną kwotę 10000 zł. Na bezpośrednim utrzymaniu H. Z. znajduje się niepracujący pełnoletni syn, który nie może podjąć zatrudnienia z powodu choroby [...] (przebył [...]) lecz nie ma ustalonego świadczenia rentowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z przepisem art. 259 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. od zarządzeń wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 6 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Rozpatrując przedmiotowy sprzeciw Sąd miał na względzie przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W sytuacji, w której jedynym źródłem dochodów skarżącego jest uzyskiwane przez niego świadczenie emerytalne w wysokości 1075 zł netto miesięcznie, na jego utrzymaniu pozostaje niepracujący syn, a ponadto ciąży na nim obowiązek kredytu bankowego w wysokości 10 000 zł, nie jest możliwe poczynienie przez ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania skarżącego i jego rodziny. W związku z powyższym, uznając za zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 259 § l i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.