VI SA/Wa 228/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-05

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Izabela Głowacka-Klimas, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wprowadzenie do obrotu produktu rolno-spożywczego o składzie niezgodnym z deklaracją producenta, wynikające z samowolnego działania pracownika, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu zafałszowanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wprowadzenie do obrotu produktu rolno-spożywczego o składzie niezgodnym z deklaracją producenta, nawet jeśli wynikało z samowolnego działania pracownika, stanowi artykuł zafałszowany w rozumieniu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Odpowiedzialność za wprowadzenie do obrotu takiego produktu ma charakter obiektywny i nie wymaga udowodnienia winy po stronie producenta. W związku z tym, nałożenie kary pieniężnej jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Spółka Z. S.A. została ukarana karą pieniężną za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego produktu rolno-spożywczego – kiełbasy "D.", w której stwierdzono 31% mięsa drobiowego, podczas gdy producent zadeklarował mięso wieprzowe. Spółka argumentowała, że niezgodność składu wynikała z samowolnego działania pracownika, a nie ze świadomego działania zarządu. Organy administracji obu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że produkt był zafałszowany, a odpowiedzialność producenta ma charakter obiektywny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Z. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 21, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. nr 187, poz. 1577, ze zm.) w związku z art. 3 pkt 5 oraz pkt 10 lit. c, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. S.A. z siedzibą w K., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] nakładającą karę pieniężną w wysokości 28.934 zł i wymierzył karę pieniężną w wysokości 28.934 zł w związku z wprowadzeniem do obrotu zafałszowanego produktu o nazwie D. a’170 g. kiełbasa homogenizowana parzona, wielkość partii 150 kg, numer partii 10610, oznakowanej “należy spożyć do 27.10.2010 r.". Rozstrzygnięcia organu zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: W dniach [...] października 2010 r. upoważnieni inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadzili kontrolę w Z. Sp. z .o.o. z siedzibą w K., w Zakładzie Produkcyjnym w S., ul. [...] w zakresie jakości handlowej przetworów z mięsa czerwonego. W trakcie przedmiotowej kontroli do badań laboratoryjnych pobrano próbkę artykułu rolno-spożywczego o nazwie: D., kiełbasa homogenizowana parzona, wielkość partii 150 kg, numer partii 10610, oznakowanej: "należy spożyć do 27.10.2010 r." Przeprowadzone badania laboratoryjne w Laboratorium Specjalistycznym Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. wykazały, iż w składzie ww. produktu występuje mięso drobiowe, podczas gdy producent zadeklarował w oznakowaniu obecność surowców mięsno - tłuszczowych pochodzenia wieprzowego. Za pomocą badania metodą Real-Time PCR ustalono, iż zawartość mięsa drobiowego w badanym produkcie wyniosła 31 % (sprawozdanie z badań nr [...]). W związku z powyższym, w dniu 8 grudnia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, które zakończył wydając w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzję nr [...] r., którą określono stopień wad na poziomie 100 %, polegających na stwierdzeniu obecności surowca drobiowego w ilości 31% w ww.partii produktu. Nie złożono odwołania od tej decyzji. Wskazano, że przedmiotowa partia parówek nie odpowiadała wymaganiom ze względu na skład – produkt nie odpowiadał deklaracji zawartej w oznakowaniu na opakowaniach jednostkowych. Producent deklarował w oznakowaniu, że jest to wędlina w całości wieprzowa a w badaniach ustalono, że produkt ten składał się w 31% z surowca drobiowego. Pismem z dnia 18 marca 2011 r. zawiadomiono Z. Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania administracyjnego o wymierzeniu kary pieniężnej w związku z wprowadzeniem do obrotu zafałszowanej partii ww. produktu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wymierzył skarżącej spółce karę pieniężną w wysokości 28.934 zł w związku z wprowadzeniem do obrotu ww. artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego. Organ I instancji wskazał, że ustalając wysokość kary, stosownie do treści art. 40 a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych uwzględnił: - stopień szkodliwości czynu i zakres naruszenia: zdaniem organu w sposób istotny zostało naruszone prawo konsumenta do wyczerpującej i rzetelnej informacji dotyczącej nabywanych przez siebie towarów, a zbycie przedmiotowej partii wędliny mogło naruszyć interesy ekonomiczne konsumentów, którzy nabywali je w przeświadczeniu, że są bardziej dla nich atrakcyjne niż były w rzeczywistości. - stopień zawinienia - partia będąca przedmiotem niniejszej decyzji została wprowadzona na rynek jako zafałszowana, przy czym producent nie dołożył staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży tego rodzaju towaru. Wyrażało się to brakiem skutecznej kontroli nad procesem produkcji parówek o nazwie handlowej "D", będących przedmiotem obrotu handlowego, co potwierdzają wyjaśnienia producenta z dnia 22 grudnia 2010 r. znajdujące się w aktach sprawy: " W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że pracownik z powodu braku surowca samowolnie bez konsultacji z technologiem zastąpił mięso wieprzowe mięsem drobiowym". Zgodnie z obowiązującym prawem wspólnotowym, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji, w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych warunków (art. 17 ww. rozporządzenia (WE) nr 178/2002). Zdaniem organu producent artykułów rolno-spożywczych, jako profesjonalista w swojej dziedzinie jest zobowiązany tak zorganizować swoją działalność, aby wprowadzać na rynek wyroby posiadające odpowiednią jakość handlową, zgodną z obowiązującymi przepisami prawa oraz jego deklaracją. Nawet jeśli intencją przedsiębiorcy nie było w tym przypadku celowe wprowadzanie konsumentów w błąd, powinien być świadomy podstawowych obowiązków, jakie na nim spoczywają, jako wprowadzającym środki spożywcze do obrotu. - dotychasowa działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych: dotychczasowe kontrole przeprowadzone u strony skarżącej nie ujawniły przypadków istotnyh naruszeń w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. - wielkość obrotów – przychody strony skarżącej w roku 2010 wyniosły 289.346.356,43 zł. Ponadto organ wskazał, że wymierzając karę w wysokości 28.934 zł wziął pod uwagę ww. przychód osiągnięty w roku 2010 r.przez stronę skarżącą, i uznał że 28.934 zł stanowiące około 0,1 % rocznego przychodu firmy i około 0,1 % kary maksymalnej, jest karą adekwatną do popełnionego czynu. W piśmie z dnia 28 czerwca 2011 r. strona skarżąca odwołała się od ww. decyzji do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji i nałożenie kary, która będzie mniej dolegliwa dla spółki, względnie o uchylenie decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji Zarzucono naruszenie przepisu art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych oraz art. 107 § 3 w związku z art. 7 i art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez nieprawidłową oraz niepełną ocenę materiału dowodowego, a także niewłaściwą kwalifikację prawną popełnionego czynu. Podniesiono, iż skarżąca nie wiedziała o użyciu do produkcji parówek wieprzowych mięsa drobiowego, gdyż wynikało to z samowolnego działania pracownika spółki. W związku z powyższym nie miała możliwości reakcji na zachowanie pracownika, zwłaszcza, że o zaistniałym fakcie dowiedziała się dopiero z wyników badań laboratoryjnych. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wobec pracownika, który był odpowiedzialny za zaistniałą sytuację wykazało, iż nie poinformował on przełożonego o braku mięsa wieprzowego na taśmie produkcyjnej i samowolnie uzupełnił brak surowca mięsem drobiowym. Zgodnie z przesłankami zawartymi w art. 40a ust. 5 ww. ustawy organ niewłaściwie ocenił okoliczności sprawy oraz wymierzył karę pieniężną, nie dokonując oceny zaistniałej sytuacji przez pryzmat jednorazowości zaistniałej sytuacji. Skarżąca spółka nigdy wcześniej nie dopuściła się naruszenia przepisów, a w żadnym innym produkcie spośród kontrolowanych nie wykryto nieprawidłowości. Dodatkowo, w ocenie stopnia szkodliwości i zakresu naruszenia organ wziął pod uwagę, iż partia parówek obejmowała jedynie 150 kg, a jej wartość wynosiła 1581 zł, co wskazuje na znikomą szkodliwość czynu. Obrót jak i zysk ze sprzedaży zakwestionowanego produktu w spółce jest niewielki, co powinno mieć obligatoryjny wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej. Zdaniem strony skarżącej doszło do naruszenia art. 107 § 3 w związku z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., gdyż nałożenie kary w wysokości blisko 29.000 zł w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w partii o wartości około 1.000 niewielkim zakresie produkcji tego asortymentu nie jest karą współmierną do stopnia szkodliwości czynu i zakresu naruszenia i jest zbyt dolegliwa dla spółki. Strona skarżąca podniosła, iż wydając decyzję organ I instancji nie wziął pod uwagę, iż pracownik samodzielnie podjął decyzję o zastąpieniu mięsa wieprzowego drobiowym, nie konsultując się z technologiem, nie można jej zatem zarzucić świadomego działania na niekorzyść konsumenta. Dopiero działanie świadome, skierowane przeciwko dużej liczbie konsumentów, dotyczące produktu powszechnie spożywanego mogą być podstawą czynu o najwyższym stopniu szkodliwości, co poparte jest orzecznictwem. Ponadto strona skarżąca nie była wczesniej karana za niewłaściwą produkcję czy też warunki sanitarne w pomieszczeniach produkcyjnych, co zostało wzięte pod uwagę w decyzji organu I instancji w stopniu niewystarczającym. Wskazując na definicję artykułu rolno - spożywczego zafałszowanego strona skarżąca podkreśliła, iż jest to produkt, w którym wprowadzone zostały zmiany w istotny sposób naruszające interesy konsumentów. Biorąc więc pod uwagę znikomą produkcję parówek o niewłaściwym składzie oraz ich ilość, którą wprowadzono do obrotu, trudno jest więc mówić o istotnym naruszeniu praw oraz interesów ekonomicznych konsumenta. Tak wysoka kara może mieć wpływ na działalność spółki, która jest obciążona innymi zobowiązaniami finansowymi z tytułu upadłości P. Sp. z o.o. Strona skażąca wniosła również o zmianę kwalifikacji czynu. Powołując się na definicję artykułu rolno - spożywczego zafałszowanego, zawartą w art. 3 pkt 10 ww. ustawy podkreśliła, iż produkt zafałszowany to taki, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym dotyczące oznakowania mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeśli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów. Zastosowanie sankcji zawartej w art. 40a ust. 1 pkt 4 tej ustawy wymaga wykonania przez podmiot czynu zabronionego z celowym zamiarem jego popełnienia, co w niniejszej sprawie jest trudne do ustalenia. Strona skarżąca nie dopuściła się celowo wprowadzenia do obrotu produktu o niewłaściwej jakości, wynikało to natomiast z pomyłki pracownika. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie zasadne jest zastosowanie sankcji przewidzianych w art. 40a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy W piśmie z dnia 22 sierpnia 2011 r. strona skarżąca zawarła wniosek przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków, tj. M. Z. – Dyrektora ds. Zarządzania Jakością, R. N. – Głównego Technologa oraz K. W. – Prezesa Zarządu skarżącej spółki. Postanowieniem z dnia [...] wrzesnia 2011 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przychylił się do wniosku strony skarżącej. K. W. w wyjaśnieniach odniósł się do trudnej sytuacji finansowej spółki w związku ze zobowiązaniami upadłej spółki P. Sp. z o.o., która obecnie jest przedmiotem dzierżawy. Ponadto podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odwołaniu, zgodnie z którym spółka nie posiadała wiedzy na temat użycia do produkcji mięsa drobiowego. Działanie to wynikało z niedoświadczenia i samowolnego działania pracownika. Podkreślił, że zakwestionowany produkt jest “niszowy" w odniesieniu do asortymentu produkowanego przez skarżącą, a zamiana mięsa nie przyniosła spółce korzyści ekonomicznych. Podobnie R. N., główny technolog w skarżącej spółce, w zeznaniach podkreśliła, że nie miała wiedzy na temat zamiany mięsa wieprzowego na drobiowe, o czym dowiedziała się dopiero po otrzymaniu wyników badań laboratoryjnych. Powołując się również na niewielką produkcję zakwestionowanych parówek wskazała, iż niemożliwym było stwierdzenie zmiany składu parówek w zakresie partii 10610, zwłaszcza, że pracownik sam zadecydował o zamianie mięsa wieprzowego na drobiowe, nie informując nikogo o zaistniałym fakcie. Po zaistniałym incydencie przeprowadzono ponowne szkolenia pracowników, by uniknąć podobnych błędów w przyszłości. M. Z. - Dyrektor ds. Zarządzania Jakością podtrzymała stanowiska K. W. oraz R. N., dodatkowo wskazując, iż w omawianym przypadku nie doszło do naruszenia interesu konsumenta, gdyż "potencjalny konsument nie byłby w stanie stwierdzić obecności mięsa drobiowego w produkcie". Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uchylił decyzję I instancji w całości i wymierzył karę pieniężną w wysokości 28.934 zł w związku z wprowadzeniem do obrotu zafałszowanego produktu o nazwie D. Organ podtrzymał argumentację zawartą w decyzji I instancji dotyczącą zafałszowania produktu. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że zgodnie z art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości handlowej na każdym etapie procesu produkcyjnego. Fakt, iż zarząd skarżącej spółki nie posiadał wiedzy o samowolnym działaniu swojego pracownika jest wynikiem niewłaściwej kontroli wewnętrznej oraz nieodpowiedniego nadzoru w procesie produkcji przedmiotowej partii. Podobnie na uwzględnienie nie zasługuje argument dotyczący niemożności zareagowania na zachowanie pracownika, gdyż o całej sytuacji strona dowiedziała się dopiero z wyników badań laboratoryjnych. Ponadto w przedmiotowej sprawie badania laboratoryjne potwierdziły zawartość mięsa drobiowego na poziomie 31 %, co w przełożeniu na partię 150 kg parówek daje wynik 46,5 kg mięsa drobiowego. Była to taka ilość, której brak powinien wzbudzić wątpliwości pracowników, czy też właścicieli spółki. Tym samym argument strony dotyczący niemożności sprawdzenia magazynu w celu wykrycia nieprawidłowości, jest bezzasadny. Gdyby producent zadbał o właściwą kontrolę i sprawował nadzór nad ilością i rodzajem surowca wydawanym z magazynu do produkcji parówek, niewątpliwe byłby w stanie skorygować zaistniałą sytuację, wskazując inny skład na etykiecie zakwestionowanej partii. Niedopuszczalne jest usprawiedliwianie braku kontroli nad procesem produkcji niewiedzą i nieświadomością na temat tego, co dzieje się na poszczególnym etapie produkcji, gdyż obowiązujące prawo nakłada na producenta taki obowiązek. Odnosząc sie do zarzutu strony dotyczącego jednorazowości zaistniałej sytuacji oraz faktu, że skarżąca nie była wcześniej karana za nieprawidłową jakość handlową produkowanych przez siebie wyrobów, organ podniósł, iż okoliczności te zostały wzięte pod uwagę podczas wymierzania kary przez organ I instancji. Odnosząc się do zarzutu, iż przy ocenie stopnia szkodliwości oraz zakresu naruszenia nie wzięto pod uwagę, iż partia parówek obejmowała jedynie 150 kg, a jej wartość to 1.581 zł., organ podniósł, iż ten zarzut jest niezrozumiały, albowiem nałożona kara stanowi tylko 1 % przychodu całkowitego za 2010 r. i 0,1 % kary maksymalnej. Fakt, iż zafałszowanie dotyczyło partii 150 kg o wartości 1.581,00 zł nie umniejsza winy producenta w zakresie niedbałości o jakość handlową produkowanych przez siebie wyrobów, gdyż powinien być świadomy obowiązków, jakie na nim ciążą z tytułu wprowadzania do obrotu swoich produktów. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego zakwalifikowania omawianego artykułu jako artykułu zafałszowanego, organ podkreślił, że bezsporne jest, iż omawiana partia towaru była zafałszowana. Odnosząc się do zarzutu, iż tak wysoka kara jest dużym obiążeniem finansowym, zwłaszcza że podmiot posiada inne zobowiązania finansowe, organ odwoławczy podniósł, że problemy finansowe firmy nie są argumentem, który usprawiedliwiałby brak nadzoru nad jakością handlową produkowanego i wprowadzanego do obrotu asortymentu. Odnosząc sie do wysokości nałożonej kary, organ odwoławczy wskazał, że stopień szkodliwościi oceniono jako wysoki, zakres naruszenia, ze wględu na wielkośc partii oceniono na średni. Uwzględniono również fakt, że poprzednio strona skarżąca nie była karana z tytułu produkcji czy wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej. Biorąc pod uwagę powyższe oraz przychody skarżącej zdaniem organu odwoławczego wymierzona kara jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń i przesłanek wymiaru kary zawartych w art. 40a ust. 5 omawianej ustawy. Organ wskazał, że postanowiono uchylić w całości decyzje organu I instancji ze względu na brak wskazania za zafałszowanie jakiego artykułu rolno – spożywczego została nałożona kara. W skardze na ww. decyzję złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. S.A. z siedzibą w K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ewentualnie stwierdzenie jej nieważności ewentualnie stwierdzenie, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa i zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca postawiła zarzuty: - naruszenia art. 40 a ust. 1 p-kt 4 i ust. 5 wymienionej wyżej ustawy, poprzez błędną wykładnię mającą wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie jako podstawy dla nałożenia na skarżącego kary z tytułu produkcji wadliwej partii towaru ww. przepisu, zamiast art. 40a ust. 1 pkt 3, - naruszenia art. 7 i 77 k.p.a Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 pkt 10 lit. c ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, artykuł rolno-spożywczy zafałszowany jak produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności, jeżeli: w oznakowanu podano niezgodnie z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości nandlowej Zgodnie z art. 3 pkt 5 ww. ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy oznakowanie artykułu rolno-spożywczego zawiera informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego, w szczególności nazwę, pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu. Stosownie do art. 4 ust. 1 omawianej ustawy wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. W świetle powyższego należy się zgodzić z organem, iż z produktem zafałszowanym mamy do czynienia w każdym przypadku, kiedy skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, w tym z zadeklarowanym przez producenta składem. Oznacza to, że produkt, którego skład jest niezgodny z deklaracją producenta jest artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym, o którym mowa w art. 3 pkt 10 lit. c ww. ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Przyjmując nawet, iż działanie producenta było niezamierzone, to produkt, którego skład nie odpowiada deklaracji producenta, jest produktem zafałszowanym. Może to być zafałszowanie świadome bądź nie, ale sam fakt jest bezsporny. Stosownie do art. 6 ust. 2 ww. ustawy, do znakowania artykułów rolno spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171 poz, 1225 z późn. zm.). Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaku towarowego, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Natomiast zgodnie z art. 46 tejże ustawy oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, a w szczególności, co do charakteru środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Zgodnie z art. 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie oszukańczym lub podstępnym praktykom, fałszowaniu żywności oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd. Ponadto w myśl art. 8 ust. 1 ww. rozporządzenia etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 1 ww. rozporządzenia podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów. Z powyższych przepisów prawa krajowego i wspólnotowego jednoznacznie wynika, iż przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Konsument ma prawo nabywać produkty zgodne z jego własnymi oczekiwaniami, świadomie wybierając artykuły o pożądanych przez niego cechach jakościowych. Konsument ma prawo oczekiwać, że nabywany przez niego produkt spełnia wymagania jakościowe, o których został poinformowany przez producenta na oznakowaniu produktu. W przedmiotowej sprawie bezsprzeczne jest, że w oznakowaniu produktu D. (nr partii 10610) producent umieścił następujące informacje w zakresie składu: mięso wieprzowe 54 %, woda, tłuszcz wieprzowy, skórki wieprzowe, sól, skrobia ziemniaczana, błonnik pszenny, stabilizatory [E451, E331 iii], przeciwulleniacz [E300], aromaty, naturalne przyprawy, substancja konserwująca [E250]. Bezsprzeczne jest też, że przeprowadzone badania laboratoryjne w Laboratorium Specjalistycznym Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. wykazały, iż w składzie ww. produktu występuje mięso drobiowe. Za pomocą badania metodą Real-Time PCR ustalono, iż zawartość mięsa drobiowego w badanym produkcie wyniosła 31 %. Tym samym należy zgodzić się z organem, że w momencie zakupu konsument nie posiadał informacji na temat zawartości w produkcie mięsa drobiowego, gdyż w oznakowaniu nie podano takiej informacji. Z tego względu omawiany produkt jest produktem o niewłaściwej jakości handlowej, a stwierdzona nieprawidłowość wykazuje, że kontrolowany wyrób jest na podstawie definicji zawartej w art. 3 pkt 10 pkt c ustawy o jakości handlowej artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym. Tym samym bezzasadny jest zarzut, naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, w myśl którego kto wprowadza do obrotu artykuły rolno–spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1000 zł. Omawiany produkt był niewątpliwie artykułem zafałszowanym, dlatego nie miał do niego zastosowania art. 40 a ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy. Należy zgodzić się z organem, że ustawodawca w definicji artykułu rolno-spożywczego zawartej w art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych celowo wprowadził przykładowe wyliczenie działań, które naruszają interes konsumenta. Artykuł 3 pkt 10 lit. c wskazuje, które sytuacje są uszczegółowieniem normy ogólnej. Wymieniony w lit. c przypadek obejmujący oznakowanie niezgodne z prawdą w zakresie składu, jednoznacznie wskazuje jakie działanie powodują, iż określony produkt zostaje zakwalifikowany jako artykuł rolno-spożywczy zafałszowany. Bezzasadna jest także argumentacja strony skarżącej, że nie dopuściła się celowo do wprowadzenia do obrotu produktu o wadliwym składzie, a uczyniła jedynie przez omyłkowe działanie jego pracownika. Producent jest zatem zobowiązany do zapewnienia jakości handlowej na każdym etapie procesu produkcyjnego. Fakt, iż zarząd spółki nie posiadał wiedzy o samowolnym działaniu swojego pracownika jest wynikiem niewłaściwej kontroli wewnętrznej oraz nieodpowiedniego nadzoru w procesie produkcji przedmiotowej partii. Producent, jako podmiot profesjonalny działający na ryku artykułów rolno - spożywczych, zobowiązany jest nadzorować proces produkcji w sposób ciągły i nie dopuszczać do sytuacji, w której na taśmie produkcyjnej brak jest surowca i pracownik musi uzupełniać ten brak substytutem (w przedmiotowej sprawie mięso wieprzowe zastąpiono drobiowym). Podkreślić należy, iż art. 40a ust. 1 pkt omawianej ustawy nie uzależnia nałożenia kary od stwierdzenia winy po stronie producenta, we wprowadzeniu do obrotu zafałszowanego artykułu. Odpowiedzialność określona w tym przepisie ma charakter obiektywny i przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. Zatem samo stwierdzenie - udowodnienie faktu wprowadzania zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego do obrotu jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary. Nie ma przy tym znaczenia czy zafałszowanie nastąpiło z winy (umyślnej lub nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie przewiduje możliwości badania przez organy istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego wykryto zafałszowany artykuł. Zatem dowiedzenie, że jakiś podmiot – w tym przypadku skarżąca spółka, wprowadzała do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze (kiełbasa) powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Odnosząc się do zarzutów nałożenia zbyt wysokiej kary, podnieść należy, że w myśl art. 40a ust. 5 tej ustawy ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów. Organ nakładając karę pieniężną powinien uwzględnić wszystkie pięć kryterów (przesłanek) wskazanych w powyższym przepisie, jednocześnie w sposób jasny i wyczerpujący uzasadniając wysokość wymierzonej kary. Zdaniem Sądu organy obydwu instancji w sposób prawidłowy zastosowały przepis art. 40a ust. 5, a uzasadnienie wysokości kary jest jasne i obszerne. Prawidłowo określono stopień szkodliwości czynu (wysoki) i zakres naruszenia (średni). Wzięto pod uwagę dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych (brak kar) i wielkość jego obrotów (przychód spółki w 2010 r. to 289.346.356,43 zł) oraz stopień zawinienia. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej, iż zaskarżona decyzja oraz jej uzasadnienie naruszają przepisy art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., wskazać należy, iż w opinii Sądu poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów prawa nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło