VI SA/Wa 2296/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Z. B. na uchwałę Krajowej Rady Rzeczników Patentowych z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu kwalifikacyjnego na rzecznika patentowego 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Rady Rzeczników Patentowych na rzecz skarżącego Z. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest skarga Z. B. (dalej też jako: "zdający", "strona", "skarżący") na uchwałę Krajowej Rady Rzeczników Patentowych z dnia [...] września 2012 r. nr [...], która uwzględniła odwołanie strony od Uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie ustalenia negatywnego wyniku egzaminu kwalifikacyjnego na rzecznika patentowego i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania przez Komisję Egzaminacyjną. Zaskarżona uchwała Krajowej Rady Rzeczników Patentowych z dnia [...] września 2012 r. zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniach [...] lipca 2012 r. skarżący przystąpił do pisemnego egzaminu kwalifikacyjnego na rzecznika patentowego. Po przeprowadzeniu egzaminu, Komisja Egzaminacyjna w uchwale z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], na podstawie art. 32 ust. 2 i art. 33 ust. 6 ustawy z 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. z 2011 r. Nr 155, poz. 925) - dalej też jako "u.rz.p." oraz § 21 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 8 września 2011 r. w sprawie przedmiotu szkolenia aplikantów rzecznikowskich, szczegółowego trybu I sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego (Dz. U. Nr 189, poz. 1124) - dalej jako "rozporządzenie z 8 września 2011 r.", stwierdziła na podstawie uzyskanych wyników egzaminu ustalonych: a) w dniu [...] listopada 2011 roku przez Zespół Egzaminacyjny w składzie: Przewodniczący T. K.; członkowie: M. C., M.C., L. H., M. S., M. W., P. W., w odniesieniu do części ustnej oraz b) w dniu [...] lipca 2012 roku przez Zespół Egzaminacyjny w składzie: Przewodniczący: A. C.; członkowie: J. B., M. C., P. K., H. S., D. R., D. W., w odniesieniu do części pisemnych, że: - Pan Z. B. złożył egzamin kwalifikacyjny na rzecznika patentowego z wynikiem negatywnym. Komisja powołała się na wyniki egzaminu ustalone przez Zespoły Egzaminacyjne i stwierdziła, że zdający nie otrzymał pozytywnego wyniku egzaminu kwalifikacyjnego, ponieważ nie uzyskał pozytywnej oceny z części pisemnych: technicznej oraz prawnej egzaminu. Od powyższej uchwały Z. B. na podstawie art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (tj.: Dz. U. z 2011 r., Nr 155, poz. 925) - dalej też jako "u.rz.p." - złożył odwołanie do Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Wnosił o stwierdzenie nieważności uchwały Komisji Egzaminacyjnej odnoszącej się do wyniku egzaminu pisemnego z części prawnej oraz technicznej i postępowania egzaminacyjnego w tym zakresie oraz domagał się zwrotu opłaty egzaminacyjnej w całości. Zarzucił, że ocena prac nastąpiła z naruszeniem § 16 ust. 1 rozporządzenia z 8 września 2011 r., który stanowi, że sprawdzenia opracowań każdego z tematów części pisemnych egzaminu kwalifikacyjnego dokonują, niezależnie od siebie, dwaj członkowie zespołu egzaminacyjnego. Jego zdaniem, w przypadku oceny zadania z zakresu technicznego w aktach sprawy brakuje całkowicie karty oceny jednego sprawdzającego, co oznacza, że "w ogóle nie została wykonana", ponieważ sekretariat Polskiej Izby Rzeczników Patentowych pomimo jego prośby nie był w stanie przedstawić mu tej karty oceny do wglądu, ani przesłać stosownej kopii. Podniósł także, że w przypadku oceny opinii prawnej w karcie oceny sporządzonej przez Panią D. W. brak jest jakiejkolwiek oceny - sprawdzający jej nie wystawił. Zatem członek zespołu egzaminacyjnego nie mógł się zapoznać z propozycją sprawdzających i obiektywnie dokonać oceny opracowanego przez niego zadania egzaminacyjnego. Zarzucił, że nie zostały zachowane wymogi niezależności, o których mowa w rozporządzeniu. W kwestii dwóch kart ocen w zakresie opinii prawnej oraz przygotowania pisma Pani D. R. w zakresie oceny opracowanego przeze niego zadania egzaminacyjnego brakuje w ogóle jakiejkolwiek oceny i podpisu oraz daty wykonania - co powoduje, że dokument nie ma żadnej wartości dowodowej, ponieważ wstawiono jedynie ocenę na kartce papieru in blanco w jednym przypadku tylko z podpisem i bez daty oraz bez zawartości merytorycznej oceny opisowej, w drugim przypadku nawet bez podpisu, daty i zawartości jakiejkolwiek merytorycznej oceny opisowej. Na karcie oceny widnieje tylko stopień oceny bez innych istotnych elementów. Wskazywał, że w aktach sprawy można odnaleźć załączniki, z których próbowano dokonać w sposób "niechlujny"' i pośpieszny opisowej oceny - ale bez samej oceny w postaci wystawionego stopnia. Nie wiadomo kiedy dokument został sporządzony. Brak jest powiązania kluczowej wadliwej zresztą oceny z załącznikami, które mogły być sporządzone w innym czasie np. po podjętej uchwale o wyniku egzaminu. Okoliczności te, zdaniem odwołującego, są podstawą do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej wobec nie zachowania § 16 ust. 2 i 4 rozporządzenia z 8 września 2011 r., które stanowią, że każdy ze sprawdzających proponuje ocenę opracowania każdego z tematów części pisemnej egzaminu kwalifikacyjnego; każdy członek zespołu egzaminacyjnego, biorąc pod uwagę propozycje sprawdzających, może przyznać maksymalnie 5 punktów za każdą część pisemną egzaminu kwalifikacyjnego. Zarzucił, że otrzymane przez niego dwie oceny niedostateczne wynikły z istotnych błędów dokonanych przez osoby sprawdzające pracę oraz przez zespół egzaminacyjny, który miał brać pod uwagę ocenę sprawdzających, co w rezultacie doprowadziło do obniżenia punktacji i podjęcia negatywnej uchwały. Podniesione błędy, zdaniem strony, uzasadniają zwrot opłaty egzaminacyjnej w całości. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych uchwałą z dnia [...] września 2012 r. nr [...] uchyliła zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Powołując się na wyniki egzaminu ustalone w dniu [...] listopada 2011 roku w odniesieniu do części ustnej przez Zespół Egzaminacyjny w składzie: Przewodniczący T. K.; członkowie: M. C., M. C., L. H., M. S., M. W., P. W. oraz ustalone w dniu [...] lipca 2012 roku w odniesieniu do części pisemnej przez Zespół Egzaminacyjny w składzie: Przewodniczący: A. C.; członkowie: J. B., M. C., P.K., H. S., D. R., D. W. i treść § 16 rozporządzenia z 8 września 2011 r. organ odwoławczy wskazał, że ani treść odwołania, ani też analiza akt przedmiotowej sprawy nie uzasadniają trafności zarzutów odwołania. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych ustaliła i stwierdziła, że sprawdzenia opracowań każdego z tematów części pisemnej egzaminu kwalifikacyjnego dokonali niezależnie od siebie dwaj członkowie zespołu egzaminacyjnego. W odniesieniu do części pisemnej technicznej, tj. opracowania dokumentacji zgłoszenia wynalazku do ochrony sprawdzenia dokonali P. K. i J. B., natomiast w odniesieniu do części pisemnej prawnej, tj. opracowania pisma procesowego oraz opinii dokonały D. R. i D. W. Każda z wymienionych osób zaproponowała ocenę opracowania każdego z tematów, co zostało uwidocznione w zbiorczych kartach Zespołu Egzaminacyjnego w karcie C1 i karcie C2 Zespołu Egzaminacyjnego. Zespól egzaminacyjny ustalił ostateczną ocenę wyników części pisemnych egzaminu kwalifikacyjnego. Krajowa Rada ustaliła jednak nieścisłości w dochowaniu pełni wymogów określonych w Regulaminie Egzaminu Kwalifikacyjnego (Załącznik do uchwały Nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Prezydium Krajowej Rady Rzeczników Patentowych podjętej na podstawie upoważnienia Krajowej Rady) w zakresie dotyczącym sporządzenia pomocniczych kart indywidualnych. Z tego względu zobowiązała Komisję Egzaminacyjną do wyjaśnienia i odpowiedniego udokumentowania stanowiska w celu zapewnienia pełnej zgodności kart indywidualnych poszczególnych sprawdzających z kartami zbiorczymi zespołu egzaminacyjnego w sposób wskazany w § 20 i przy zachowaniu spójności z treścią wpisów na kartach Zespołu Egzaminacyjnego sporządzonych zgodnie z § 21 ww. Regulaminu. Z. B. wniósł skargę na uchwałę Krajowej Rady Rzeczników Patentowych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o: 1. uchylenie w całości uchwały nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Krajowej Rady Rzeczników Patentowych i utrzymanej nią w mocy uchwały nr [...] Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. stwierdzającej negatywny wynik egzaminu kwalifikacyjnego na rzecznika patentowego i w zakresie egzaminu części pisemnej prawnej oraz technicznej oraz ustnej i stwierdzenie nieważności przeprowadzonego egzaminu w stosunku do zdającego, 2. zasądzenie zwrotu kosztów opłaty egzaminacyjnej w całości w kwocie 1019,95 złotych, 3. zasądzenie od Krajowej Rady Rzeczników Patentowych na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonym uchwałom zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz jego interesu prawnego poprzez: a) naruszenie art. 27 § 1 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. poprzez uczestnictwo osób będących członkami Krajowej Rady Rzeczników Patentowych jako rozpatrującej odwołanie w II instancji w rozpatrzeniu odwołania i ich jednoczesne uczestnictwo w zespole oraz Komisji Egzaminacyjnej pierwszej instancji przez co podjęte uchwały obarczone są wadą będącą podstawą wznowienia postępowania i podważenie zaufania, b) naruszenie § 16 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 września 2011 r. w sprawie przedmiotu szkolenia aplikantów rzecznikowskich, szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego poprzez brak zachowania niezależności członków zespołu egzaminacyjnego, c) naruszenie art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a. o braku pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia do sądu administracyjnego i czasie ich wniesienia oraz charakterze uchwały oraz braku w uzasadnieniu faktycznym wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - poprzez nie ustosunkowanie się do przedstawionych przez niego powodów w podjętej uchwale nr [...] dnia [...] stycznia 2012 r. Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, d) naruszenie art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych poprzez opublikowanie do wiadomości publicznej na stronie internetowej Polskiej Izby Rzeczników Patentowych jego imienia i nazwiska w uchwale Krajowej Rady Rzeczników Patentowych oraz opublikowanie karty oceny egzaminacyjnej bez jego zgody, co przybrało charakter piętnowania publicznego - a tym samym wymierzenie skarżącemu tą drogą swoistej kary lub środka dyscyplinarnego, które nie zostały przewidziane w żadnej z ustaw ani innych przepisów wykonawczych i działania te mają charakter szykanowania publicznego. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zgodnie z uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Komisji Egzaminacyjnej otrzymał ocenę dobrą z części ustnej oraz ocenę niedostateczną z części pisemnej prawnej oraz technicznej. Wniósł odwołanie do Krajowej Rady Rzeczników Patentowych od uchwały Komisji Egzaminacyjnej stwierdzającej wynik negatywny egzaminu kwalifikacyjnego na rzecznika patentowego, w którym na podstawie art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. z 2011 r. Nr 155, poz. 925) domagał się unieważnienia egzaminu w stosunku do jego osoby. Podjętym rozstrzygnięciom zarzucił naruszenie art. 27 § 1 k.p.a. poprzez uczestnictwo osób będących członkami Krajowej Rady Rzeczników Patentowych jako rozpatrującej odwołanie II instancji w rozpatrzeniu odwołania i ich jednoczesne uczestnictwo w zespole oraz Komisji Egzaminacyjnej pierwszej instancji przez co podjęte uchwały obarczone są wadą będącą podstawą wznowienia postępowania. Jego zdaniem uchwała zarówno Komisji Egzaminacyjnej jaki i Krajowej Rady Rzeczników Patentowych obarczona jest wadą stanowiącą podstawę wznowienia postępowania, ponieważ kilka osób rozpatrujących jego sprawę brało udział jako egzaminatorzy zarówno w rozpatrzeniu jego sprawy w zespole egzaminacyjnym - w I instancji w Komisji Egzaminacyjnej oraz w II instancji w Krajowej Radzie Rzeczników Patentowych. Powoduje to, że rozpatrzone odwołanie nie mieści się w kategorii demokratycznego państwa prawa. Zarzucił, uczestnictwo następujących osób przy rozpatrzeniu sprawy w I jak i II instancji: 1. Pani A. C. widnieje jako podpisana zarówno na karcie egzaminacyjnej jak i na uchwale Komisji Egzaminacyjnej oraz podpisana jest jako sekretarz na uchwale podjętej przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych. Osoba ta pełni funkcję [...] Krajowej Rady Rzeczników Patentowych i nie daje podstaw do obiektywizmu w rozpatrzeniu sprawy. 2. Panowie M. B. – [...] Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, który występuje jako osoba będąca członkiem Komisji Egzaminacyjnej oraz jako członek Krajowej Rady Rzeczników Patentowych oraz T. K. – [...] Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, który występuje jako członek Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. 3. Pan M. K. egzaminator – [...] Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, który co prawda nie występuje w jego sprawie – ale wskazuje, że zdecydowana większość członków Krajowej Rady Rzeczników Patentowych nie była uprawniona do rozpatrywania odwołań z powodu przesłanki wyłączenia. Takie osoby, które zdaniem skarżącego pobierają wynagrodzenie za bycie członkiem Komisji Egzaminacyjnej, a nadto rozpatrują odwołania nie są obiektywne. Nie mogą być uznane za dające rękojmię należytego rozpatrzenia odwołania. Polska Izba Rzeczników Patentowych liczy ok. 1000 osób. Oczywistym jest, że nie powinno się łączyć tych dwóch funkcji, by zachować obiektywizm przy rozpatrywaniu sprawy przez Komisję Egzaminacyjną i Krajową Radę Rzeczników Patentowych. Zdaniem skarżącego uchylenie uchwały Komisji Egzaminacyjnej jest parodią i groteską. Już w wyniku uchylenia uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] sierpnia przez KRRP uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2012 r. już na drugi dzień została podjęta uchwała Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2012 r. w której Pani A. C. i P. M. B. znowu zajęli się jego sprawą mimo, że rozpatrywali jego sprawę w ramach odwołania (uchwała nr [...] z dnia [...] września 2012 r. nie może być przedmiotem zaskarżenia w niniejszej skardze). Uchwała KRRP i Komisji Egzaminacyjnej podjęta jeden dzień po drugim zostały mu doręczone tego samego dnia tj. [...] października 2012 r. w tej samej kopercie. Podniósł, że wiele osób boi się wnoszenia środków zaskarżenia ze względu na konsekwencje w środowisku. Odnosząc się do zarzutów naruszenia § 16 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 września 2011 r. w sprawie przedmiotu szkolenia aplikantów rzeczniowskich, szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego poprzez brak zachowania niezależności członków zespołu egzaminacyjnego skarżący wskazał, że w przypadku oceny zadania w zakresu technicznego w aktach sprawy brakowało całkowicie karty oceny jednego sprawdzającego. Oznacza to, że taka ocena w ogóle nie została wykonana, a co za tym idzie nie w wiadomo kto miał ją wykonać. Podniósł, że sekretariat Polskiej Izby Rzeczników Patentowych pomimo jego prośby nie był w stanie przedstawić mu do wglądu tej karty oceny, ani sporządzić stosownej kopii, nie przekazał jej także elektronicznie. Zarzucił, że ta karta została dopiero uzupełniona pod wpływem jego odwołania wniesionego do Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Wskazał, że w przypadku oceny opinii prawnej w karcie oceny sporządzonej przez Panią D. W. brak jest jakiejkolwiek oceny – sprawdzający jej nie wystawił, Zatem członek zespołu egzaminacyjnego nie mógł się zapoznać z propozycją sprawdzających i obiektywnie dokonać oceny opracowanego zadania egzaminacyjnego. Nie zostały zachowane wymogi niezależności, o których mowa w rozporządzeniu. W kwestii dwóch kart ocen w zakresie opinii prawnej oraz przygotowania pisma Pani D. R. w zakresie oceny opracowanego zadania egzaminacyjnego brakuje w ogóle jakiejkolwiek oceny i podpisu oraz daty wykonania - co powoduje, że dokument nie ma żadnej wartości dowodowej. Wstawiono jedynie ocenę na kartce papieru in blanco w jednym przypadku tylko z podpisem i bez daty oraz bez zawartości merytorycznej oceny opisowej. W drugim przypadku nawet bez podpisu, daty i zawartości jakiejkolwiek merytorycznej oceny opisowej. Na karcie oceny widnieje tylko stopień oceny bez innych istotnych elementów. W aktach sprawy można odnaleźć załączniki, z których próbowano dokonać w sposób "niechlujny" i pośpieszny opisowej oceny - ale bez samej oceny w postaci wystawionego stopnia. Zarzucił też, że nie wiadomo kiedy dokument został sporządzony. Brak jest powiązania kluczowej wadliwej zresztą oceny z załącznikami, które mogły być sporządzone w innym czasie np. po podjętej uchwale o wyniku egzaminu. Skarżący stwierdził, że oceniający nie posiadali podstawowej wiedzy o zakresie swoich obowiązków wynikających z ustawy o rzecznikach patentowych jak i ww. rozporządzenia jako osób uczestniczących w zespole egzaminacyjnym. Nie zostały zachowane przepisy ust. 2 ww. rozporządzenia w myśl którego każdy ze sprawdzających proponuje ocenę opracowania każdego z tematów części pisemnej egzaminu kwalifikacyjnego oraz ust. 4 iż każdy członek zespołu egzaminacyjnego, biorąc pod uwagę propozycje sprawdzających, może przyznać maksymalnie 5 punktów za każdą część pisemną egzaminu kwalifikacyjnego. Powyższe powoduje, że winna być stwierdzona nieważność uchwały Komisji Egzaminacyjnej i egzaminu rzecznikowskiego, który odbył się w dniach [...] i [...] lipca 2012 r. w stosunku do jego osoby, ponieważ nie ma możliwości obiektywnego i niezależnego sprawdzenia pracy egzaminacyjnej w chwili obecnej. Tym samym nie było już możliwości uzupełnienia tych czynności po podjęciu uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Wątpliwości tych nie można usunąć poprzez uzupełnienie tych czynności po przeprowadzonym egzaminie czy też w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy jak to stwierdziła Krajowa Rada Rzeczników Patentowych. Ponadto karty oceniające sporządzone przez sprawdzających zawierają mnóstwo błędów merytorycznych i naruszeń ww. przepisów, są sporządzone w sposób niechlujny, dyskwalifikujący przeprowadzony egzamin w szczególności pod względem formalnym. Zdaniem skarżącego, dwie oceny niedostateczne wynikły z istotnych błędów dokonanych przez osoby sprawdzające pracę oraz przez zespół egzaminacyjny, który miał brać pod uwagę ocenę sprawdzających, co w rezultacie doprowadziło do istotnego obniżenia punktacji i oceny zespołu egzaminacyjnego, a w konsekwencji podjęcia negatywnej uchwały Komisji Egzaminacyjnej. W zakresie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a., braku pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia do sądu administracyjnego i czasie ich wniesienia, charakterze uchwały oraz braku w uzasadnieniu faktycznym elementów wymaganych w tej normie, skarżący takie podniósł pominięcie przez Krajowa Radę Rzeczników Patentowych przedstawionych dowodów tj. nie ustosunkowanie się do karty oceny innego zdającego oraz wynikających z polecenia opracowania zadania egzaminacyjnego. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych poprzez opublikowanie na stornie internetowej Polskiej Izby Rzeczników Patentowych imienia i nazwiska skarżącego bez jego zgody wskazał, że wyniki egzaminu powinny być podane do wiadomości publicznej w sposób kodowany. Opublikowana uchwała ma na celu ośmieszenie w oczach środowiska rzeczników patentowych oraz podważenie jego wizerunku jako osoby, która w przyszłości przystępując do egzaminu poprawkowego i jego zdaniu mogłaby swobodnie świadczyć usługi. Opublikowanie tej uchwały nabiera charakteru szykanującego tym bardziej, że KRRP nie dochowała należytej staranności w rozpatrzeniu odwołania. Jego zdaniem ustawa o rzecznikach patentowych oraz inne akty nie przewidują udostępniania publicznego uchwały w sprawie odwołania od wyników egzaminu z danymi osobowymi. Powołując się na powyższe błędy skarżący uznał, że stanowią podstawę do domagania się zwrotu opłaty egzaminacyjnej w całości. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych wniosła o odrzucenie skargi z uwagi na niezachowanie terminu do jej wniesienia oraz z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), postanowieniem z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2697/12 skargę tę odrzucił uznając, że zaskarżona uchwała Krajowej Rady Rzeczników Patentowych nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 8 p.p.s.a. podlegających kognicji sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną strony i postanowieniem z dnia 9 lipca 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II GSK 1232/13 uchylił zaskarżone postanowienie tut. Sądu z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2697/12 o odrzuceniu skargi Z. B. na uchwałę Krajowej Rady Rzeczników Patentowych z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu kwalifikacyjnego na rzecznika patentowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że uchwała Krajowej Rady Rzeczników Patentowych nie mieści się w kategorii aktów administracyjnych podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a KRRP nie jest organem władzy publicznej lub innym podmiotem powołanym z mocy ustawy, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Stwierdził, poprzez analizę przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 roku o rzecznikach patentowych (Dz. U. z 2011 r. Nr 155, poz. 925), że postępowanie egzaminacyjne dotyczące egzaminu kwalifikacyjnego jest odrębnym postępowaniem od postępowania w sprawie wpisu na listę rzeczników patentowych. Uznał za zasadny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nie dokonanie przez Sąd pierwszej instancji w analizowanej sprawie prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych, co w konsekwencji prowadzi do pozbawienia skarżącego prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny dodał, że przewidziana w art. 56 ust. 1 u.rz.p. możliwość zaskarżenia przez Prezesa UP RP do Sądu Najwyższego sprzecznej z prawem uchwały organu samorządu rzeczników patentowych, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, nie realizuje prawa wynikającego ze wskazanego art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ prawo skargi wynikające z unormowań zawartych w tym przepisie nie przysługuje każdemu kto ma w tym interes prawny (art. 50 § 1 p.p.s.a.), a tylko centralnemu organowi administracji rządowej w sprawach własności przemysłowej jakim jest Prezes UP RP, a ponadto jak wskazano wyżej Prezes UP RP nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji egzaminacyjnej do spraw egzaminu kwalifikacyjnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny i związanie to ma szeroki zasięg. Nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej - od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy - na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Badając zatem ponownie sprawę według powyższego kryterium i w ramach kontroli zaskarżonej uchwały należy uznać, że skarga jest uzasadniona. W sytuacji, kiedy skarga zarzuca istnienie podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały, należy podnieść, że organ II instancji prawidłowo działał jako organ odwoławczy, bowiem przy zachowaniu przez stronę terminu do złożenia odwołania Krajowa Rada Rzeczników Patentowych miała możliwość merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W tym zakresie, badając legalność zaskarżonej uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II GSK 1232/13, w którego ocenie "komisje egzaminacyjne należy uznać za podmiot, który jest powołany z mocy prawa do wykonywania czynności związanych z ustaleniem wyniku egzaminu kwalifikacyjnego". Postępowanie w sprawie egzaminu kwalifikacyjnego kończy w istocie protokół z przebiegu egzaminu kwalifikacyjnego, który podpisują przewodniczący zespołu egzaminacyjnego i wszyscy jego członkowie (§ 20 rozporządzenia Prezesa RM z dnia 8 września 2011 r. w sprawie przedmiotu szkolenia aplikantów rzecznikowskich, szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego - Dz. U. Nr 189, poz. 1124). Ustalenie wyniku egzaminu następuje w formie uchwały, która może być uznana za mającą cechy decyzji administracyjnej, albowiem jest aktem o charakterze indywidualnym (ustalenie wyniku egzaminu), charakteryzuje się podwójną konkretnością, tzn. dotyczy konkretnego podmiotu (skarżącego) oraz jego konkretnych praw (od ustalonego wyniku egzaminu zależy jego pozycja jako osoby mającej prawo ubiegania się o wpis na listę rzeczników patentowych)."(...). "Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1576/12 zgodnie z którym, odwołanie to jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a. Zaakcentował, iż w przypadku gdy przepisy określające szczególny tryb postępowania nie zawierają (w zakresie nieuregulowanym) odesłania do kodeksu postępowania administracyjnego, właściwy organ administracji publicznej lub inny podmiot wydający akt z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, powinien zastosować uzupełniająco przepisy k.p.a. Stwierdził, że egzamin kwalifikacyjny, o którym mowa w art. 31 u.rz.p., jest formą zapewnienia osobom korzystającym z pełni praw publicznych konstytucyjnego prawa wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy statuowanego w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP. Od sposobu przeprowadzenia tego egzaminu, w tym - od zakresu, zasad przeprowadzenia, oceny wyników egzaminu kwalifikacyjnego i jego wpływu na wpis lub odmowę wpisu na listę rzeczników patentowych, zależy możliwość skorzystania przez kandydata na rzecznika patentowego (który ukończył aplikację rzecznikowską lub został zwolniony z obowiązku jej odbycia - art. 32 ust. 1 u.rz.p. i art. 30 ust. 2 u.rz.p.) z wolności wyboru zawodu rzecznika patentowego i uzyskania dostępu do tego zawodu. Istnieje zatem merytoryczny (przyczynowo-skutkowy) rodzaj powiązania między zasadami przeprowadzenia egzaminu kwalifikacyjnego, selekcjonującego potencjalnych kandydatów na rzeczników patentowych, a możliwością zrealizowania przez nich konstytucyjnej wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz wolności wyboru miejsca pracy (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r., sygn. akt P21/02, OTK-A, 2005, nr 2, poz. 9 - odnośnie możliwości zaskarżenia uchwały dot. wyniku egzaminu na aplikację radcowska i adwokacką)". (...)"Komisja egzaminacyjna do spraw egzaminu kwalifikacyjnego jest powoływana przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych będącą organem samorządu rzeczników patentowych, tj. Polskiej Izby Rzeczników Patentowych. Od uchwały komisji egzaminacyjnej przysługuje uczestnikowi egzaminu odwołanie do Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, które to odwołanie można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia wyników egzaminu. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych jest zatem organem odwoławczym (organem wyższego stopnia) w stosunku do komisji egzaminacyjnej, który po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego na uchwałę komisji egzaminacyjnej, wydaje uchwałę utrzymującą w mocy uchwałę komisji egzaminacyjnej lub ją uchyla. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak już wskazano wyżej, uchwała komisji egzaminacyjnej poza oświadczeniem wiedzy na temat kwalifikacji kandydata na rzecznika patentowego zawiera oświadczenie woli organu, jednostronnie i władczo decydującego o prawie złożenia wniosku o wpis na listę rzeczników patentowych. Wynik egzaminu jest zaś prawnie wiążący dla Prezesa UP RP. Jak podkreśla się w doktrynie i judykaturze aktualnie zaznacza się tendencja "do zlecania organom samorządu zawodowego funkcji administracji publicznej, a to odnośnie do dostępu do niektórych zawodów. Decyzje takie podejmują m. in. organy samorządu adwokackiego, radców prawnych, lekarzy, lekarzy weterynarii." (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 7). Zatem zarówno komisja egzaminacyjna, jak i Krajowa Rada Rzeczników Patentowych (w zakresie rozpatrywania odwołania od uchwały komisji w sprawie wyniku egzaminu kwalifikacyjnego) są podmiotami, o jakich mowa jest w art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., gdyż przepisy ustawy o rzecznikach patentowych uprawniają je do przeprowadzenia egzaminu kwalifikacyjnego i wyposażają w uprawnienia władcze w postaci uchwały ustalającej wynik egzaminu. Jak podkreśla się w judykaturze organy samorządu zawodowego są organami administracji publicznej w ujęciu funkcjonalnym (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 11 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 333/06 odnośnie organów samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl)." W powyższych wywodów, mając na uwadze zarzuty skargi, należy podkreślić, że konsekwencje związania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez uznanie odwołania skarżącego jako odwołania w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a. i wyraźnego (w zakresie nieuregulowanym) odesłania do kodeksu postępowania administracyjnego - powodują istotne skutki w zakresie oceny zarzutu naruszenia art. 27 § 1 k.p.a. W przypadku bowiem, "gdy przepisy określające szczególny tryb postępowania nie zawierają (w zakresie nieuregulowanym) odesłania do kodeksu postępowania administracyjnego, właściwy organ administracji publicznej lub inny podmiot wydający akt z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, powinien zastosować uzupełniająco przepisy k.p.a." Przepis art. 27 § 1 k.p.a. stanowi, że członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 o wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 24 § 3 postanawia przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu. Art. 24 § 1 k.p.a. stanowi m in. w pkt 5, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że przepisów k.p.a. o wyłączeniu członków organu kolegialnego nie można interpretować w taki sposób, który uniemożliwiałby w istocie rozpoznanie środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Co do zasady zatem, norma zawarta w art. 24 w zw. z art. 27 k.p.a. ma na celu zagwarantowanie stronie obiektywne rozstrzygnięcie sprawy przez poddanie jej instancyjnej kontroli w postępowaniu administracyjnym, a następnie kontroli sądowej. Niewątpliwie norma zawarta w art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. ma brzmienie jasne i dotyczy sytuacji związanej z tokiem instancji, jaki został zachowany na skutek złożonego "odwołania". W ocenie Sądu, przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. i powinna zostać ponownie rozpoznana zgodnie z wartościami i zasadami konstytucyjnymi (np. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07), poprzez niepowoływanie do składu orzekającego osób, które wcześniej orzekały już w tej sprawie, dając tym samym możliwość pełnego, obiektywnego rozpatrzenia sprawy. Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, jako organ odwoławczy i Komisja Egzaminacyjna jako organ I instancji są organami kolegialnymi. W ustawie o rzecznikach patentowych ustawodawca miał na względzie gwarancję zapewnienia bezstronności pracy członków Komisji Egzaminacyjnej w art. 39 u.rz.p., bowiem Prezes Rady Ministrów otrzymał ustawowe upoważnienie, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, do określenia w rozporządzeniu m.in. szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu kwalifikacyjnego. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 września 2011 r. w sprawie przedmiotu szkolenia aplikantów rzecznikowskich, szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego - nie reguluje przeprowadzenia procedury odwoławczej, którą co do zasady określa art. 33 ust.6 u.rz.p. Przepis ten gwarantuje bowiem, że od uchwały Komisji Egzaminacyjnej stwierdzającej wynik egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego przysługuje odwołanie do Krajowej Rady Rzeczników Patentowych w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia wyników egzaminu. Pozostaje zatem odwołać się do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i gwarancji jakie daje stronie art. 27 § 1 k.p.a. Wskazać należy, że zagadnienie wyłączenia pracownika, bądź członka organu kolegialnego od udziału w sprawie na podstawie art. 24 §1 pkt 5 k.p.a., w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 127 § 3 k.p.a., było przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego: Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że przepisy o wyłączeniu pracownika odgrywają istotną rolę i mają na celu zapewnienie stronom obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy (wyrok TK z dnia 7 marca 2005 r., sygn. akt P 8/03 - Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 400). Tego rodzaju gwarancje powinny być zapewnione w najwyższym możliwym do osiągnięcia stopniu, także w odniesieniu do strony postępowania prowadzonego przez ten sam organ, z uwagi na zawarte w art. 127 § 3 k.p.a. odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołania. Powyższe stanowisko znalazło swoje potwierdzenie w uchwale z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, w której Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że artykuł 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. W wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 57/07 (sentencja opubl. w Dz. U. z 2009 r. Nr 229, poz. 1539) Trybunał Konstytucyjny uwzględniając rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych orzekł, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. (...) w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał w sposób jednoznaczny "w pełni" podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w cytowanej uchwale z dnia 22 lutego 2007 r. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 13/09 stwierdził, iż jedynie piastun funkcji ministra, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt.4 k.p.a. nie podlega wyłączeniu, gdy - na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. - wydaje decyzję w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. A contrario zatem, przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Także w świetle aktualnego stanowiska orzecznictwa, zawartego w Uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie 7 sędziów NSA z dnia 18 lutego 2013 r. sygn. akt II GPS 4/12, który stwierdził, że "Artykuł 24 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym przed jego zmianą dokonaną przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 z późn. zm.) miał zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem, o którym mowa w art. 127 § 3 tego Kodeksu". (LEX nr 1271759). Należy wskazać, na co zwróciła uwagę ww. Uchwała, że aktualnie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. zmieniony z dniem 11 kwietnia 2011 r. przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Natomiast w poprzednim natomiast stanie prawnym wyłączeniu podlegał pracownik biorący udział "w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji". W wyniku wspomnianej nowelizacji usunięto zwrot "w niższej instancji", podkreślając w ten sposób sam "udział" pracownika organu "w wydaniu zaskarżonej decyzji". Pogląd co do wydania decyzji przez pracownika organu jednoosobowego prezentowany w cytowanej wyżej Uchwale jest dalej idący niż ten, na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy. Wiąże on sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (wyrok NSA z dnia 7 maja 2009 r. syn, II FSK 99/08 LEX nr 549413). Moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy bowiem nie tylko danej sprawy (art. 187 § 2 p.p.s.a.), ale również spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Dopóki nie nastąpi zmiana stanowiska zawartego w uchwale, dopóty sądy administracyjne stanowisko to powinny respektować. Wydanie decyzji przez pracownika, który podlega wyłączeniu na mocy art. 24 k.p.a. stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Jeżeli wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. ma obowiązek uwzględniając skargę na decyzję (uchwałę), uchylić ją w całości albo w części (NSA w uzasadnieniu wyroku z 16 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 196/10). Nie ma zatem znaczenia okoliczność, czy uchylenie to ma wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższego, zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 127 § 3 k.p.a. należało uznać za usprawiedliwiony. Wydanie uchwały przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych po rozpoznaniu odwołania przez osoby, które rozpoznawały sprawę w pierwszej instancji stanowi istotne naruszanie przepisów postępowania, tj. art. 24 § 1 ust. 5 k.p.a. uzasadnia zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego zakwestionowanej decyzji. Jak zasadnie podniósł skarżący, Pani A. C. widnieje jako podpisana na karcie egzaminacyjnej i na uchwale Komisji Egzaminacyjnej oraz brała udział podjęciu uchwały przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych, którą podpisała jako sekretarz. Pan M. B., [...] Polskiej Izby Rzeczników Patentowych występuje jako członek Komisji Egzaminacyjnej oraz jako członek Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Podobna sytuacja dotyczy Pana T. K., [...] Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, który występuje jako egzaminator oraz jako członek Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Z dokumentów złożonych przed Sądem na rozprawie wynika, że okoliczności te znajdują potwierdzenie i także Pani A. K. głosowała przy podjęciu uchwał organu I jak i II instancji. Oznacza to, że Krajowa Rada Rzeczników Patentowych ponownie - co do istoty rozpozna odwołanie i rozważy zarzuty w nim zawarte - bez udziału osób podlegających wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. – korzystając z możliwości jakie daje organowi odwoławczemu Kodeks postępowania administracyjnego. Z powyższego wynika, że nie zachodzi możliwość ustosunkowania się przez Sąd do pozostałych, merytorycznych zarzutów skargi w zakresie obrazy przepisów prawa procesowego i materialnego, bowiem byłoby to przedwczesne. Nie mniej jednak to organ odwoławczy obowiązany jest pochylić się nad zasadnością zarzutów podniesionych przez stronę przy rozpatrzeniu odwołania. Dodać należy, że nie zachodziła podstawa do odrzucenia skargi z powodu złożenia skargi po terminie. Pomijając już fakt, że w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. skarżący usprawiedliwił okoliczności nie podjęcia przez organ odwoławczy pierwotnie złożonej skargi, to istotne jest, że nie został pouczony o sposobie i terminie złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Okoliczność ta uniemożliwia uznanie, że uchybienie terminu skutkuje niedopuszczalnością skargi. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, Sąd orzekł jak w wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.