VI SA/Wa 2299/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-10

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którego dochody są niskie i nie wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony dla niego rzecznik patentowy w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżący, którego miesięczne dochody oscylują wokół kwoty 600 zł brutto, a jego małżonka otrzymuje zasiłek chorobowy, nie dysponuje majątkiem i mieszka w lokalu należącym do brata, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. W związku z tym zasadne jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego. Wskazał na niskie dochody (ok. 500 zł miesięcznie), brak majątku, chorobę małżonki otrzymującej zasiłek chorobowy oraz wsparcie finansowe od brata. Skarżący prowadził wcześniej gospodarstwo rolne, które przekazał synowi, a obecnie jest objęty ubezpieczeniem w KRUS. Jego miesięczne wydatki obejmują opłaty za telefon, wodę, odpady i energię elektryczną.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego M. G. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego M. G. rzecznika patentowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego M. G. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego M. G. rzecznika patentowego. Skarżący M. G. we wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu w dniu [...] października 2015 r. – data stempla pocztowego) zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego. Z informacji podanych w formularzu wniosku wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, przy czym żona skarżącego nie uzyskuje żadnych dochodów. Natomiast skarżący osiąga dochody w łącznej wysokości ok. 500 zł miesięcznie z tytułu pisania wierszy i umów o dzieło (kserokopie trzech umów o dzieło zawartych ze skarżącym jako zleceniobiorcą / wykonawcą na łączną kwotę 5.946 zł brutto oraz jednej umowy o dzieło zawartej ze skarżącym jako wykonawcą w roku 2014 na kwotę 3.500 zł brutto w aktach sądowych sprawy). Dochód brutto obojga małżonków w 2014 r. zamknął się w kwocie 10.780 zł, z tym że małżonka skarżącego (tj. małżonka podatnika) nie uzyskała w roku ubiegłym żadnego dochodu (zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z [...] października 2015 r. w aktach sądowych sprawy). W piśmie z [...] października 2015 r. skarżący wyjaśnił, iż on i jego żona prowadzili gospodarstwo rolne, które w 2011 r. przekazali swojemu synowi. Małżonkowie od wielu lat są objęci ubezpieczeniem w KRUS. Żona skarżącego od wielu miesięcy choruje i przebywa na zwolnieniu lekarskim (kserokopia zwolnienia lekarskiego obejmująca okres od [...] października 2015 r. do [...] listopada 2015 r. w aktach sądowych sprawy). Małżonkowie nie dysponują żadnym majątkiem. Mieszkają w lokalu stanowiącym własność brata skarżącego, który również wspiera finansowo skarżącego. Skarżący przedłożył wydruk ze swojego jedynego rachunku bankowego za okres od [...] sierpnia 2015 r. do [...] października 2015 r., na którym saldo końcowe wynosiło 187,03 zł. Analiza operacji bankowych na przedmiotowym rachunku wskazuje, że żona skarżącego od lipca br. pobiera zasiłek chorobowy – w miesiącach sierpniu i wrześniu 2015 r. z tego tytułu KRUS wypłacił łącznie kwotę 740 zł. Skarżący przedstawił również kserokopię decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z [...] listopada 2015 r. o odmowie przyznania mu renty strukturalnej. Ponadto nadesłał kserokopie dokumentów obrazujących skalę miesięcznych wydatków małżonków takich jak: opłata za telefon – ok. 50 zł, opłata za wodę – ok. 40 zł, opłata za gospodarowanie odpadami – 26 zł, opłata za energię elektryczną – ok. 150 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r., sygn. akt II OZ 822/09, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W roku bieżącym średnie miesięczne dochody skarżącego oscylują wokół kwoty 600 zł brutto, a od sierpnia br. małżonka skarżącego otrzymuje zasiłek chorobowy – z tego tytułu w okresie od [...] sierpnia 2015 r. do [...] września 2015 r. KRUS przelał łącznie kwotę 740 zł na rachunek bankowy skarżącego (pierwsza wpłata [...] sierpnia 2015 r. w wysokości 210 zł, druga wpłata – [...] września 2015 r. w kwocie 210 zł i trzecia wpłata [...] września 2015 r. – w wysokości 320 zł). Historia transakcji dokonywanych na przedmiotowym rachunku potwierdza okoliczność, że skarżący sporadycznie uzyskuje wpływy. Oprócz ww. wpłat skarżący otrzymał w dniu [...] września 2015 r. wynagrodzenie z Gminy W. w wysokości 1.456 zł (z tytułu wykonania umowy zlecenia zawartej [...] sierpnia 2015 r.). Saldo początkowe (na dzień [...] sierpnia 2015 r.) na przedmiotowym rachunku bankowym wynosiło 544,66 zł, a saldo końcowe (na dzień [...] października 2015 r.) zamknęło się w kwocie 187,03 zł. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności uznać należy, iż skarżący nie ma możliwości pozyskania środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W konsekwencji zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie sposób bowiem oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody nie wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło