VI SA/Wa 2305/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-07

Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Tomasz Sałek, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, utrzymująca w mocy uchwałę o negatywnym wyniku z egzaminu radcowskiego, narusza prawo, jeśli zdająca zarzuca błędy w ocenie jej pracy z zakresu prawa cywilnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że jego rolą nie jest zastępowanie komisji egzaminacyjnej w ocenie pracy, lecz badanie, czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, dysponował materiałem dowodowym i wszechstronnie ocenił okoliczności. W tej sprawie Komisja II stopnia prawidłowo odniosła się do zarzutów odwołania, szczegółowo opisała błędy w pracy skarżącej z prawa cywilnego i wykazała nietrafność podniesionych zarzutów, co uzasadniało negatywny wynik egzaminu.
Stan faktyczny
Skarżąca B. S. uzyskała negatywny wynik z egzaminu radcowskiego z powodu oceny niedostatecznej z części dotyczącej prawa cywilnego. Komisja Egzaminacyjna II stopnia utrzymała w mocy uchwałę Komisji I stopnia, uznając zarzuty odwołania za niezasadne. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędne przyjęcie, że jej projekt apelacji nie spełniał wymogów formalnych i merytorycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. spec. Patrycja Kumicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. sprawy ze skargi B. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w Z. uchwałą z dnia [...] kwietnia 2018 r., działając na podstawie art. 366 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t. j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1870 ze zm.), stwierdziła, że B. S.(skarżąca w niniejszej sprawie) uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. W uzasadnieniu uchwały Komisja wyjaśniła, że po dokonaniu oceny każdego z zadań, zainteresowana otrzymała: z zakresu prawa karnego - ocenę dostateczną, z zakresu prawa cywilnego - ocenę niedostateczną, z zakresu prawa gospodarczego - ocenę dostateczną, z zakresu prawa administracyjnego - ocenę dostateczną, z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki – ocenę dostateczną. Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 366 ust. 1 ww. ustawy o radcach prawnych, pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części tego egzaminu otrzymał ocenę pozytywną. Mając na uwadze uzyskane przez zdającą oceny, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że uzyskała ona negatywny wynik z egzaminu radcowskiego. Od powyższej uchwały zdająca złożyła odwołanie zarzucając jej naruszenie art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 366 ust. 1 pkt 1 ustawy o radcach prawnych polegające na ustaleniu negatywnego wyniku z egzaminu radcowskiego w związku z wystawieniem oceny niedostatecznej w zakresie części drugiej egzaminu, tj. z zakresu prawa cywilnego, podczas gdy sporządzona przez odwołującą apelacja w sposób adekwatny dla uzyskania, oceny pozytywnej została sporządzona z: a) zachowaniem wymogów formalnych apelacji, b) zastosowaniem właściwych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, c) zachowaniem poprawności zaproponowanego przez odwołującą sposobu rozwiązania problemu z uwzględnieniem interesu reprezentowanej strony. Mając na uwadze powyższe zdająca wniosła o podjęcie uchwały stwierdzającej pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego. Po rozpoznaniu ww. odwołania Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego, uchwałą z dnia [...] września 2018 r. nr [...], na podstawie art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1870) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia odwołania. Dokonując analizy obowiązującego stanu prawnego z punktu widzenia zakresu orzekania, Komisja stwierdziła, iż postępowanie odwoławcze przed komisją odwoławczą jest postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu. Komisja kontroluje tylko tę część egzaminu, która została zakwestionowana przez stronę. Nie jest to zatem drugoinstancyjne postępowanie administracyjne w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, tylko szczególne postępowanie odwoławcze, które ma na celu przede wszystkim rozpatrzenie zasadności zarzutów odwołania, nie zaś skontrolowanie całego przebiegu egzaminu ani też ponowne sprawdzenie wszystkich prac egzaminacyjnych. Wyjaśniła również kwestię kryteriów ocen zadań z poszczególnych części egzaminu. Komisja uznała zarzuty sformułowane w odniesieniu do oceny wystawionej przez egzaminatorów z pracy pisemnej z prawa cywilnego za niezasadne. W stanie faktycznym sprawy - zadania egzaminacyjnego - uzasadnione było wniesienie apelacji w imieniu uczestniczki. Przedmiotem sprawy stanowiącej kazus egzaminacyjny był podział majątku wspólnego małżonków L. K. (wnioskodawca) i P. K. (uczestniczka), w skład którego wchodziła nieruchomość zabudowana domem jednorodzinnym położona w O. przy ul. U. o wartości 1.200.000 zł. Sąd I instancji postanowieniem: w pkt 1 ustalił, że w skład majątku wspólnego stron wchodzi przedmiotowa nieruchomość o wartości 1.200.000 zł; w pkt 2 ustalił nierówne udziały byłych małżonków w majątku wspólnym, tj. udział wnioskodawcy w wysokości 3A i udział uczestniczki w wysokości w pkt 3 przyznał nieruchomość na wyłączną własność wnioskodawcy; w pkt 4 oddalił żądanie uczestniczki o dokonanie rozliczenia nakładów z jej majątku osobistego na majątek wspólny; w pkt 5 nakazał uczestniczce opuszczenie oraz opróżnienie nieruchomości i wydanie jej wnioskodawcy w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia; w pkt 6 zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki tytułem spłaty kwotę 300.000 zł, płatną w terminie tygodnia od dnia uprawomocnienia się postanowienia; w pkt 7 ustalił, że każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Komisja wyjaśniła, że zdający kwestionując powyższe rozstrzygnięcie powinni przede wszystkim wskazać, że Sąd Rejonowy niesłusznie zastosował art. 43 § 2 k.r.o., przyjmując, że udziały byłych małżonków w majątku wspólnym nie są równe. W stanie faktycznym sprawy (który w tym zakresie został prawidłowo ustalony) nie zachodziły przesłanki uzasadniające przyjęcie, że wnioskodawca w większym stopniu przyczynił się do powstania tego majątku. Sąd nie wskazał na żaden ważny powód, o jakim mowa w art. 43 § 2 k.r.o., uzasadniający przyjęcie nierównych udziałów. Dla zastosowania tej instytucji konieczne jest spełnienie obu przesłanek wymienionych w powołanym przepisie. W przypadku uczestniczki postępowania takie okoliczności, jak w sposób rażący lub uporczywy nie przyczynianie się do powstania dorobku stosownie do posiadanych sił i możliwości zarobkowych, nie zachodzą. Uczestniczka postępowania zajmowała się trójką dzieci i domem, a fakt, że pomagali jej rodzice, nie ma znaczenia prawnego. Nawet, gdyby uznać, że uczestniczka postępowania bezzasadnie odmówiła podjęcia zatrudnienia, to miało to miejsce, wówczas, gdy istniał już majątek stron objęty postępowaniem sądowym. Zdający powinni również zwrócić uwagę na bezzasadne oddalenie żądania uczestniczki postępowania rozliczenia nakładu poniesionego z majątku osobistego P. K. na majątek wspólny stron. W tym zakresie Sąd naruszył art. 233 § 1 k.p.c. błędnie ustalając, że rodzice P. K. przekazali kwotę 200.000 zł obojgu małżonkom, oraz że celem darowizny było wykończenie domu stron. To doprowadziło do niezastosowania art. 33 pkt 2 k.r.o. oraz art. 45 § 1 zd. 2 k.r.o. Odnosząc się zaś do kwestii sposobu rozliczenia nakładu kwota 200.000 zł powinna zostać zwaloryzowana na dzień dokonywania podziału majątku. Z opinii biegłego sądowego K. B. wynika, że w chwili, gdy strony ukończyły budowę domu, kwota 200.000 zł stanowiła 1/3 wartości nieruchomości. Skoro obecnie wartość nieruchomości wynosi 1.200.000 zł, to 1/3 tej wartości daje kwotę 400.000 zł. W konsekwencji rozliczenie nakładu poniesionego przez uczestniczkę postępowania na budowę domu powinno doprowadzić Sąd do przyznania nieruchomości na własność uczestniczce, tym bardziej, że wskazuje na to jej sytuacja rodzinna (zamieszkiwanie w domu stron wraz z dziećmi). Wnioskodawca posiada natomiast środki pozwalające mu na zakup innej nieruchomości. Zatem rozliczenia stron powinny przedstawiać się następująco. Od wartości nieruchomości (1.200.000 zł) należało odjąć wartość nakładu poniesionego przez uczestniczkę postępowania z jej majątku osobistego (400.000 zł). Pozostała kwota (800.000 zł) powinna zostać podzielona na równe udziały w majątku wspólnym. Oznacza to, że uczestniczka postępowania powinna dokonać na rzecz wnioskodawcy spłaty w kwocie 400.000 zł. Organ odwoławczy zaznaczył, że postanowienie Sądu Rejonowego powinno być zaskarżone w części odnoszącej się do punktów od 2 do 7. Ustalenie zawarte w pkt 1 postanowienia, co do składu i wartości majątku wspólnego stron, jest prawidłowe i nie powinno być zaskarżone. Rozstrzygniecie pkt 7 można uznać za prawidłowe, nawet w sytuacji zmiany orzeczenia w kierunku wskazanym w apelacji. Z tym, że niewątpliwie konstruując apelację w imieniu i w interesie uczestniczki należało zaskarżyć również pkt 7, wskazując na możliwość zastosowania art. 520 § 2 lub § 3 k.p.c. Egzaminatorzy ocenili jednolicie opracowane przez zdającą rozwiązanie z zakresu prawa cywilnego, w kontekście przesłanek przewidzianych przez art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, na ocenę niedostateczną. Egzaminatorzy wskazali przede wszystkim na niezaskarżenie rozstrzygnięcia w zakresie nierównych udziałów, wadliwy zakres zaskarżenia, wadliwy wniosek, ogólnikowość zarzutów prawa procesowego oraz niestaranność pracy. Ustosunkowując się do argumentów zdającej i ponownie oceniając jej pracę Komisja odwoławcza stwierdziła, że zdająca w ogóle nie zaskarżyła rozstrzygnięcia sądu w zakresie ustalenia nierównych udziałów (punkt 2 postanowienia) oraz w tej kwestii nie zarzuciła naruszenia prawa materialnego tj. art. 43 § 2 k.r.o. To zdyskwalifikowało pracę zdającej. W stanie faktycznym sprawy w żadnym razie nie zachodziły przesłanki uzasadniające przyjęcie, że wnioskodawca w większym stopniu przyczyni! się do powstania tego majątku. Sąd nie wskazał na żaden ważny powód, o jakim mowa w art. 43 § 2 k.r.o. uzasadniający przyjęcie nierównych udziałów. Takie zaniechanie fachowego pełnomocnika jest ewidentnym działaniem na szkodę osoby reprezentowanej. W warunkach egzaminu radcowskiego takie uchybienie w żadnym razie nie może zostać zaakceptowane. Komisja wskazała, że choć praca co do zasady zawierała wszystkie elementy formalne, to zgodzić się należy z egzaminatorami, że w tej materii pojawiły się uchybienia i nieścisłości. Mianowicie zakres zaskarżenia nie jest wskazany w sposób przejrzysty i jednoznaczny. Przede wszystkim jednak istotne wady w ocenie Komisji miał wniosek apelacji. Po pierwsze należności z punku 1 i 2 wniosku winny po kompensacji zostać objęte jednym punktem. W punkcie 2 w ogóle nie wskazano kwoty należnej uczestniczce postępowania od wnioskodawcy. Nie sposób dociec na jakiej podstawie - w punkcie 1 wniosku - zdająca przyjęła, że kwota 200.000 zł to połowa wartości nieruchomości, skoro jej wartość wynosiła 1.200.000 zł. W świetle zarzutów ewentualny wniosek kuratoryjny nie znajduje oparcia w dyspozycji art. 386 § 2 i 4 k.p.c. Ponadto zarzuty dotyczące kwestii nakładu z majątki osobistego na majątek wspólny zostały sformułowane ogólnikowo. Mylone są w nich kwestie prawa procesowego i prawa materialnego. Niezrozumiały jest zarzut; "błąd w ustaleniach stanu faktycznego polegający na przyjęciu, że uczestniczka opuściła przedmiotową nieruchomość". Sąd ustalił, że uczestniczka wraz z dziećmi zajmuje nieruchomość objętą postępowaniem. Zdająca wadliwie wskazała wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd uwzględnił interes majątkowy uczestniczki postępowania jedynie w kwocie 300 000 zł, zasądzając na jej rzecz spłatę w tej wysokości. Przy prawidłowym ustaleniu równych udziałów stron w majątku wspólnym i uwzględnieniu wartości nakładu poniesionego przez uczestniczkę postępowania, jej interes majątkowy powinien wynosić kwotę 800 000 zł (400 000 zł jako wartość nakładu i 400 000 zł jako wartość udziału). Ostatecznie zatem wartość przedmiotu zaskarżenia powinna wynosić 500 000 zł. Określając wartość przedmiotu zaskarżenia zdająca do wartości nieruchomości dodała kwotę 200.000 zł z tytułu wartości nakładów. Albo więc przyjęła ich wartość w kwocie nominalnej albo w połowę ich wartości. Jedno i drugie rozwiązanie jest błędne. Wartość nakładu z majątku osobistego uczestniczki na majątek wspólny to kwota 400.000 zł, która przez sąd pierwszej instancji nie została w ogóle uwzględniona. W ocenie Komisji analiza pracy zdającej nie spełnia kryteriów na poziomie dostatecznym, przy zastosowaniu prawem przewidzianej skali ocen. Popełnione błędy w konstruowaniu apelacji nie uprawniają wniosku o profesjonalnym reprezentowaniu strony. W konsekwencji nie jest możliwa ocena dostateczna z tej części egzaminu i ustalenie pozytywnego wyniku egzaminu radcowskiego W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o uchylenie powyższej uchwały oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła: - przepisów prawa materialnego, tj. art. 364 ust. 1 w zw. z art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych polegające na błędnym przyjęciu, że sporządzona przez skarżącą apelacja przygotowana w ramach drugiej części egzaminu radcowskiego, tj. z zakresu prawa cywilnego, nie spełnia wymagań określonych w tym przepisie podczas gdy sporządzony przez nią projekt apelacji spełniał wymogi profesjonalnego opracowania (tj. pismo procesowe spełniało wymogi formalne apelacji, wskazano zakres i kierunek zaskarżenia), zostały wychwycone przez nią podstawowe uchybienia zaskarżonego postanowienia, projekt apelacji był sporządzony czytelnie i poprawnie językowo, z zachowaniem wymogów formalnych apelacji, zastosowaniem właściwych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, zachowaniem poprawności zaproponowanego przez odwołującą sposobu rozwiązania problemu z uwzględnieniem interesu reprezentowanej strony, a zatem w sposób adekwatny dla uzyskania oceny pozytywnej w pięciostopniowej skali ocen. II. przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 368 ustawy o radcach prawnych poprzez brak podjęcia w toku postępowania odwoławczego kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału zgromadzonego w sprawie oraz zarzutów sformułowanych przez skarżącą w odwołaniu, o czym świadczy niezwykle lakoniczne odniesienie się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do merytorycznych zarzutów i argumentów wskazywanych w odwołaniu od uchwał Komisji I stopnia. W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyniku egzaminu radcowskiego wniosła o jej oddalenie, powołując się w uzasadnieniu swego stanowiska na argumenty przedstawione w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Na wstępie należy pokreślić rolę sądu administracyjnego, który nie jest trzecią komisją egzaminacyjną ani nie jest rodzajem superarbitra, gdyż nie zastępuje organów powołanych przez Ministra Sprawiedliwości w ich kompetencjach oceny zakwestionowanej pracy, lecz jedynie bada czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym, uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Szczegółowy tryb składania egzaminu radcowskiego został uregulowany w art. od 36 do 369 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2017 poz.1870 ze zm.). Zgodnie art. 36⁴ ust. 1 powołanej ustawy egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu (zdającego) do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Zasady i sposób oceny wiedzy zdającego określono w art. 36⁵ ww. ustawy. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu radcowskiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów. Pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną. (art. 36⁶ ustawy o radcach prawnych). Wynik egzaminu radcowskiego ustalany jest w drodze uchwały Komisji Egzaminacyjnej (art. 36⁶ ust. 2 ustawy), od której przysługuje zdającemu odwołanie do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości (komisji odwoławczej) w terminie 14 dnia od dnia otrzymania zaskarżonej uchwały (art. 36⁸ ust. 1 ustawy o radcach prawnych). Natomiast od uchwały komisji odwoławczej służy skarga do sądu administracyjnego (art. 368 ust. 11 ustawy o radcach prawnych). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie II GSK 392/11 oraz z dnia 14 grudnia 2011 r. w sprawie II GSK 489/11), postępowanie odwoławcze przed komisją odwoławczą jest postępowaniem szczególnym, którego zakres określa strona w odwołaniu. Komisja kontroluje tylko tę część egzaminu, która została zakwestionowana przez stronę i tylko pod kątem zarzutów podniesionych przez stronę. Nie jest to zatem drugoinstancyjne postępowanie administracyjne w rozumieniu k.p.a., tylko szczególne postępowanie odwoławcze, które ma na celu rozpatrzenie zasadności zarzutów odwołania, nie zaś skontrolowanie całego przebiegu egzaminu ani też ponowne sprawdzenie prac egzaminacyjnych. Zgodnie z art. 36⁸ ust. 14 pkt 4 ustawy o radcach prawnych Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia m.in. tryb i sposób działania komisji odwoławczej. W oparciu o tę delegację ustawową Minister Sprawiedliwości wydał Rozporządzenie z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej lI stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. U. z 2016 poz. 100 ze zm.) Zgodnie z § 5 pkt 3 tegoż rozporządzenia przewodniczący lub członek komisji odwoławczej, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, sporządza pisemną opinię dotyczącą zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu wraz ze stanowiskiem. Głosowanie jest jawne. W pierwszej kolejności komisja odwoławcza głosuje nad ostateczną oceną pracy pisemnej z tej części egzaminu radcowskiego, która została zakwestionowana w odwołaniu, następnie komisja odwoławcza głosuje w sprawie uchwały komisji egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego o wyniku egzaminu radcowskiego. Odwołanie od uchwały pierwszoinstancyjnej jest więc zawsze przedmiotem opinii dotyczącej zasadności zarzutów odwołania, którą sporządza wyznaczony członek komisji, ale jej przyjęcie jest wynikiem głosowania wszystkich członków, poprzedzonego dyskusją. Tryb ten gwarantuje pełne rozpoznanie wszystkich zarzutów odwołania i należytą ich ocenę. Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w świetle wymienionych przepisów, w tym określających charakter i warunki zdania egzaminu radcowskiego, egzaminatorzy i komisje podejmujące uchwały, w ramach posiadanej profesjonalnej wiedzy ustalają wyniki zdających przy zachowaniu pewnego luzu decyzyjnego który związany jest z oceną stanu faktycznego i tylko jawne wyjście poza jego granice może stanowić podstawę do przyjęcia, że naruszenie prawa miało charakter rażący. Sąd nie zastępuje organów powołanych przez Ministra Sprawiedliwości w ich kompetencjach oceny zakwestionowanej pracy. W niniejszej sprawie Komisja Egzaminacyjna II stopnia odniosła się w sposób pełny do zarzutów podnoszonych w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w Z., uzasadniając swoją opinię, co do poprawności oceny Komisji i wykazując nietrafność podniesionych zarzutów. Komisja II Stopnia dokładnie opisała pracę skarżącej z zakresu prawa cywilnego, wskazując na uchybienia, które w jej ocenie nie kwalifikowały tej pracy na ocenę pozytywną. Zdaniem Sądu materiał dowodowy sprawy – praca pisemna skarżącej z części egzaminu radcowskiego obejmującej zadanie z zakresu prawa cywilnego – został dokładnie i prawidłowo oceniony, zgodnie z regułami postępowania administracyjnego wyrażonymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., służąc wyjaśnieniu stanu faktycznego w zakresie uzasadniającym rozstrzygnięcie podjęte w zaskarżonej uchwale. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że o przyznaniu oceny niedostatecznej z egzaminu z zakresu prawa cywilnego przesądziła skala błędów w pracy skarżącej, które szczegółowo zostały przedstawione w zaskarżonej uchwale. W tej sytuacji nie można mówić o prawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego. Zdaniem Sądu wymaga ponownego podkreślenia, że celem egzaminu radcowskiego jest przede wszystkim sprawdzenie umiejętności stosowania przepisów prawa w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, stanowiącego zadanie egzaminacyjne. Skarżąca wykazując się wiedzą prawniczą, powinna także wykazać się właściwym przygotowaniem do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Należy w tym miejscu odnotować, że wiedza w zakresie prawidłowego i zupełnego zastosowania odpowiednich przepisów prawa jest gwarantem właściwego wykonywania zawodu. Egzamin radcowski jest dla predestynującego do zawodu radcy prawnego ostatnim sprawdzianem jego umiejętności. Zdaniem Sądu, skoro więc zdanie egzaminu ma uprawniać do wykonywania zawodu radcy prawnego, to sporządzane podczas tego egzaminu projekty winny odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mogły funkcjonować w obrocie prawnym, jako środki skuteczne oraz należycie chroniące interesy strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym osoba zdająca powinna w toku egzaminu wykazać się zdobytą wiedzą i nabytymi umiejętnościami w zakresie poprawnego formułowania pism procesowych i stosowania poszczególnych instytucji prawnych. Ocenie egzaminatorów muszą zatem podlegać wszystkie elementy projektu pisma procesowego sporządzanego przez zdającego na pisemnym egzaminie radcowskim, a stwierdzone uchybienia i błędy stanowią podstawę do obniżenia oceny w tym również do poziomu oceny negatywnej. W ocenie Sądu, sposób sprawdzenia wiedzy skarżącej został dokonany prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami, ocenę rozwiązania każdego z zadań dokonało dwóch egzaminatorów z dziedzin prawa, których dotyczyły prace. Egzaminatorzy działali niezależnie od siebie, a wynik egzaminu radcowskiego ustalony został na podstawie uzyskanych wyników cząstkowych. Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania przed organami administracji w sposób, który mógłby zaważyć w ostatecznym rachunku na wyniku tej sprawy; w szczególności nie zostały naruszone przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., gdyż organ odwoławczy prawidłowo zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w sprawie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, które odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W tej sytuacji zarzuty skargi należało uznać za chybione. Z tych wszystkich powodów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło