VI SA/Wa 232/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania G. K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. G. K. (dalej też jako skarżący) złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. We wniosku podniósł, iż prowadząc działalność gospodarczą znalazł się w ciężkiej sytuacji finansowej ze względu na przestój zimowy i panujący kryzys a także wysokie raty leasingowe. Skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną oraz dwoma synami (jeden z nich ma 19 lat a drugi 13). Miesięczny dochód z prowadzonej działalności gospodarczej skarżący oszacował na kwotę 2 500 złotych brutto. Z kolei miesięczny dochód netto żony skarżącego, podany w Rubryce 10 Formularza PPF, wynosi 2 400 złotych brutto. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie poprzez przedłożenie: a) odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego małżonki za rok 2010, b) dokumentu wskazującego wysokość dochodu uzyskanego przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w roku ubiegłym oraz od początku bieżącego roku (w zależności od formy opodatkowania), c) zaświadczenia pracodawcy żony skarżącego wskazującego wysokość jej miesięcznego wynagrodzenia za pracę (średnia z ostatnich trzech miesięcy), d) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz; opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon) oraz innych obciążeń (np. kredyty). W odpowiedzi skarżący przedstawił: a/ terminarz płatności rat leasingowych, b/ zeznanie o wysokości dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2010, c/ 3 wyciągi z należącego do skarżącego rachunku bankowego prowadzonego w [...] o nr. [...]. Skarżący wyjaśnił ponadto, że zeznanie podatkowe za rok 2011 jest w trakcie realizacji natomiast wszystkie obroty są wykazane w rachunkach bankowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący w odpowiedzi przedstawił między innymi wydruk obejmujący zestawienie operacji dokonywanych w miesiącach grudzień 2011 r., styczeń i luty 2012 r. w ramach rachunku [...] prowadzonym w [...] o nr. [...]. Jednakże z analizy przelewów, które miały miejsce w ramach tego rachunku wynika, iż skarżący dokonywał wpłat na ten rachunek z innego rachunku bankowego, należącego do niego o nr [...]. I tak przykładowo z tego należącego do skarżącego rachunku bankowego dokonano wpłat na rachunek bankowy prowadzony w [...] o nr. [...] w dniu 2 grudnia 2011 r. w kwocie 102 553 złotych, a w dniu 8 grudnia 2011 r. w kwocie 87 616 złotych. W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż odpowiedź skarżącego na wystosowane do niego wezwanie na podstawie art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, była niepełna. Skarżący dysponuje bowiem, jak wynika z tytułów dokonywanych przez niego przelewów, jeszcze innym rachunkiem bankowym. Nie przedstawił przy tym wyciągów z tego rachunku bankowego. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, jakie operacje były wykonywane na tym rachunku oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Co więcej skarżący nie przedstawił także wyciągu z rachunku bankowego należącego do jego żony, na który to rachunek przelał między innymi w dniu 7 lutego 2012 r. kwotę tysiąca złotych. Tym samym, skoro skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii wszystkich posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Co więcej, z samego wydruku z rachunku [...] prowadzonego w [...] o nr. [...], który to wydruk, jak wyjaśnił skarżący, ma obrazować jego obroty, wynika, iż skarżący na bieżąco otrzymuje płatności od swoich kontrahentów w wysokości od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych. Jednocześnie wbrew twierdzeniom skarżącego, sam wydruk z rachunku bankowego nie daje możliwości oceny wyników prowadzonej przez skarżącego działalności, w sytuacji, w której skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących na wysokość dochodu uzyskanego przez niego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w roku ubiegłym oraz od początku roku 2012. Nie jest więc wiadomym, jakie skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej, jaki jest koszt ich uzyskania a w rezultacie jaki jest wynik tej działalności. Sam wydruk z rachunku bankowego nie zastąpi zapisów chociażby księgi przychodów i rozchodów, nie daje on np. możliwości oceny, czy pięciokrotna wypłata gotówki dokonana przez skarżącego w dniu 31 stycznia 2012 r. na łączną kwotę 20 tysięcy złotych miała związek z prowadzoną przez niego działalnością wpływając na jej wynik, czy też przeznaczona była na inne cele. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że skarżący wykazał, iż spełnia warunki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.