VI SA/Wa 2326/13
PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę prawną, który nie został złożony na urzędowym formularzu i nie zawiera wystarczających dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę prawną, który nie został złożony na urzędowym formularzu, a następnie nie uzupełniony o wymagane dokumenty potwierdzające sytuację majątkową, pomimo wezwania sądu, podlega pozostawieniu bez rozpoznania lub odmowie przyznania prawa pomocy. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy, a ocena spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie prawnej opiera się wyłącznie na jej stanie majątkowym.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną. Wniosek początkowo nie został złożony na urzędowym formularzu, co skutkowało wezwaniem do jego uzupełnienia. Następnie, mimo wezwania, spółka nie przedstawiła dodatkowych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową, co uniemożliwiło sądowi ocenę spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania B. Sp. z o.o. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2017 roku wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2015 r. odrzucono skargę kasacyjną B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2014 r. oddalającego skargę B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Strona skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.
W myśl art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.) wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, składa się na urzędowym formularzu według wzoru ustalonego w rozporządzeniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.).
W związku z powyższym pismem z dnia 12 stycznia 2016 r. skierowano do strony skarżącej wezwanie do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) i nadesłania go w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Przedmiotowe wezwanie doręczone zostało skarżącej dnia 16 stycznia 2016 roku, zatem termin na przesłanie Formularza upłynął dnia 25 stycznia 2016 roku. Skarżąca nie przesłała natomiast do Sądu wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W związku z powyższym Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 17 czerwca 2016 roku pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wskazując, że zgodnie z art. 257 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu pozostawia się bez rozpoznania.
Na powyższe zarządzenie skarżąca wniosła sprzeciw, załączając zarazem sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową oraz brak środków finansowych.
W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za rok 2014 zamknęła się w kwocie 413.388,68 zł. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie 19 zł.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dotychczas przesłane przez stronę skarżąca dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia Sędziego referenta z dnia 11 kwietnia 2017 r. wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni:
a/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2016 r.– np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2016 roku,
b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2017 r.– np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec marca 2017 r.,
c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
Powyższe wezwanie doręczono stronie skarżącej w dniu 6 maja 2017 r. i nie zostało ono wykonane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od zarządzeń wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
W myśl art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (w na gruncie przedmiotowej sprawy przepis ten znajdzie zastosowanie w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym w zw. z art. 2 cyt. ustawy nowelizującej).
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527).
W niniejszej sprawie nienadesłanie przez stronę skarżącą na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej jest jej stan majątkowy. Wydanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy umotywowane innymi przyczynami niż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niedopuszczalne, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w art. 246 § 2 pkt 1 ww. ustawy (patrz; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 118/05 – niepubl.). W związku z powyższym Sąd musi ustalić, czy ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy osoba prawna wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego strony skarżącej.
W tym stanie rzeczy nie można uznać, że skarżąca wykazała, iż spełnia warunki wskazane w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło