VI SA/Wa 2333/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. S.A. z siedzibą w D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. S.A. z siedzibą w D. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wykluczenia papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym i nałożenia kary pieniężnej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji C. S.A. z siedzibą w D. (dalej: "skarżąca", "spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wykluczenia papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym i nałożenia kary pieniężnej. W zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spółka powołała się na prawdopodobieństwo uchylenia wadliwej decyzji KNF oraz wskazała na spodziewane negatywne skutki wykluczenia emitowanych przez nią papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym polegające na uniemożliwieniu przeprowadzenia działań uzdrawiających spółkę, która zamierza skorzystać z instytucji przewidzianych przez prawo restrukturyzacyjne, aktywnie poszukuje nowych inwestorów oraz podejmuje działania w celu wyegzekwowania swoich należności. W części, w jakiej zaskarżona decyzja nakłada na skarżącą karę pieniężną, spółka podniosła swoją bardzo złą sytuację finansową, wskazując przy tym, że egzekucja nałożonej kary finansowej spowoduje całkowitą utratę płynności finansowej oraz zakończenie działalności spółki. W wyniku rozpoznania wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2333/17, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji KNF z dnia 29 sierpnia 2017 r. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spółka powołała się na wadliwość zaskarżonej decyzji i uprawdopodobniła swoją bardzo złą sytuację finansową. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że konieczność zapłacenia dodatkowych 150.000 zł może narazić spółkę na ryzyko powstania szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, jak również brak możliwości skorzystania z ustawy prawo restrukturyzacyjne. Na koniec Sąd zauważył, że podnoszona we wniosku kwestia prawidłowości nałożenia kary oraz ustalenia jej wysokości i wykluczenia z obrotu papierów wartościowych będzie badana na etapie rozpoznania skargi. Komisja Nadzoru Finansowego złożyła zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zdaniem organu, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie wykluczenia z obrotu papierów wartościowych skarżącej spółki nie jest możliwe, ponieważ skutek tej decyzji nastąpił po upływie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, czyli od 4 października 2017 r. Powyższe oznacza, że od 5 października 2017 r. akcje skarżącej nie są już przedmiotem obrotu regulowanego (uchwała Rady Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 29 września 2017 r. k. 403 akt administracyjnych). Komisja nie zgodziła się także z oceną Sądu co do tego, że zapłata przez spółkę nałożonej kary rodzi ryzyko powstania szkody i trudne do odwrócenia skutki. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2018 r. sygn. akt II GZ 453/18 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd I instancji rozpoznając wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie ocenił wniosku w całości. NSA podniósł, że objęta wnioskiem decyzja KNF z dnia [...] sierpnia 2017 r. zawiera wieloelementowe rozstrzygnięcie, ujęte w punktach od I do III. W punkcie II zaskarżonej decyzji Komisja zawarła przy tym dwa osobne rozstrzygnięcia – w punkcie II.1 wykluczyła bezterminowe papiery wartościowe spółki z obrotu na rynku regulowanym, natomiast w punkcie II.2 nałożyła na spółkę karę pieniężną w wysokości 150.000 zł. Skoro zatem wniosek spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dotyczył rozstrzygnięcia z pkt II.1 i pkt II.2, to Sąd powinien poddać wnikliwej analizie obydwa ww. rozstrzygnięcia pod kątem tego, czy spółka uprawdopodobniła ryzyko ziszczenia się przesłanki znacznej szkody i/lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z wykonaniem obydwu tych rozstrzygnięć. Sąd dokona zatem ponownej oceny całości wniosku skarżącej i da jej stosowny wyraz zarówno w sentencji postanowienia, które podejmie, jak również w pisemnych motywach orzeczenia, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja w pkt II.1 została już wykonana, natomiast w zakresie rozstrzygnięcia z pkt II.2 zaskarżonej decyzji Sąd jednoznacznie uzasadni, czy ryzyko ziszczenia się przesłanki znacznej szkody i/lub trudnych do odwrócenia skutków z art. 61 § 3 p.p.s.a. z powodu obowiązku uiszczenia przez skarżącą kary pieniężnej 150.000 zł może rzeczywiście zagrozić bytowi skarżącej i uniemożliwić jej realizację uprawnień przyznanych określonymi przepisami prawa. Po ponownym rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 190 p.p.s.a. Sąd związany jest oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II GZ 453/18. W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Treść normatywna powyższych przepisów wskazuje, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt GZ 138/04, dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi jego merytoryczną ocenę. Sąd administracyjny wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., a nie w oparciu o subiektywnie sformułowane przez stronę przesłanki, które nie znajdują oparcia w przepisach ustawy. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (v.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 września 2015 r. II GZ 653/15 dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy odnieść się należy – zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w postanowieniu z dnia 28 grudnia 2018 r. – do obu rozstrzygnięć dotyczących zawartych w pkt II zaskarżonej decyzji, tj. pkt II.1 w którym Komisja wykluczyła bezterminowo papiery wartościowe spółki z obrotu na rynku regulowanym oraz pkt II.2 w którym nałożyła na spółkę karę pieniężną w wysokości 150.000 złotych. Odnosząc się do pkt II.1 wskazać należy, że wniosek o wstrzymanie w zakresie w jakim odnosi się on do bezterminowego wykluczenia papierów wartościowych spółki z obrotu na rynku regulowanym nie może zostać uwzględniony, ponieważ skutek powyższej decyzji w postaci wykluczenia papierów wartościowych spółki nastąpił po upływie 30 dni od doręczenia zaskarżonej decyzji (co nastąpiło w dniu 4 września 2017 r.), tj. w dniu 4 października 2017 r. Powyższe oznacza, że od dnia 5 października 2017 r. akcje skarżącej nie są już przedmiotem obrotu regulowanego. Odnosząc się natomiast do nałożenia na spółkę kary pieniężnej (pkt II.2 zaskarżonej decyzji) wskazać należy, że skarżąca w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie podała żadnych faktów i okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W ocenie Sądu ogólnikowe stwierdzenia skarżącej dotyczące jej bardzo złej sytuacji finansowej oraz wskazanie, że egzekucja nałożonej kary finansowej spowoduje całkowitą utratę płynności finansowej oraz zakończenie działalności spółki nie pozwalają uznać, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy bowiem, że zła sytuacja finansowa skarżącej nie stanowi jednak okoliczności z którą wiąże się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem nałożonego na spółkę obowiązku jest bowiem spełnienie świadczenia pieniężnego, które nie wywołuje stanu nieodwracalnego zaś jego wykonanie jest z natury odwracalne. W przypadku nałożenia na spółkę kary pieniężnej, a następnie uchylenia wydanego przez organ rozstrzygnięcia, uiszczona kwota podlega zwrotowi wraz z należnymi odsetkami. W przypadku zwrotu zapłaconej kary zostanie przywrócony stan sprzed wydania ostatecznej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe, za znaczną szkodę nie może być uznane nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 150.000 zł. Samo bowiem pogorszenie sytuacji finansowej skarżącej nie może stanowić przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji (vide: postanowienie NSA z 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 643/12). Odnosząc się natomiast do konsekwencji zapłaty ww. kary pieniężnej jaką miała być – wskazana przez skarżącą - utrata płynności finansowej i zakończenia działalności przez spółkę, Sąd stwierdził, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca nie przedstawiła żadnych szczegółowych twierdzeń bądź dokumentów, które wskazywałyby na realne ryzyko zaistnienia ww. skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Z załączonego do akt sprawy raportu bieżącego skarżącej nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. wynika, że spółka nie posiada wolnych środków pieniężnych. Na powyższe wskazuje również strona w uzasadnieniu swojego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazane jednak przez skarżącą okoliczności i dokumenty - w ocenie Sądu – w żaden sposób nie uprawdopodobniają, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w jakikolwiek sposób pogorszyłby sytuację ekonomiczną skarżącej w stopniu istotnym dla jej funkcjonowania jako podmiotu gospodarczego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu