VI SA/Wa 236/09

WyrokWSA w Warszawie2009-04-24

Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Ewa Frąckiewicz, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych jest zasadne, jeśli opłata została uiszczona, a jedynie winieta nie została trwale umieszczona w pojeździe?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych nie może być nałożona, gdy opłata została faktycznie uiszczona, a stwierdzone uchybienie dotyczy jedynie sposobu umieszczenia winiety w pojeździe, co nie jest penalizowane przez ustawę o transporcie drogowym. Przepisy rozporządzenia dotyczące wzoru dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty nie mogą zmieniać zasad dowodzenia określonych w k.p.a. i nie mogą stanowić podstawy do uznania, że opłata nie została uiszczona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Stwierdzono, że opłata została uiszczona, a winieta nie była trwale umieszczona w pojeździe. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejszy wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędną wykładnię przepisów dotyczących dowodzenia i penalizacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w części nakładającej na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3 000 (trzy tysiące) złotych oraz utrzymaną nią w mocy w tym samym zakresie decyzję organu I instancji. Stwierdził, że decyzje, o których mowa w pkt. 1 w uchylonej części nie podlegają wykonaniu. Zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej P. S.A. kwotę 745 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w Z na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części nakładającej na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3 000 (trzy tysiące) złotych oraz utrzymaną nią w mocy w tym samym zakresie decyzję z dnia [...] maja 2007 r.; 2. stwierdza, że decyzje, o których mowa w pkt. 1 w uchylonej części nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej P. S.A. z siedzibą w Z kwotę 745 (siedemset czterdzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 593/08 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej P. S.A. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt VI SA Wa/1949/07 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P. S.A. w Z. kwotę 400 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wspomnianym wyrokiem Sąd I instancji oddalił skargę P. S.A. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 3200 złotych za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2008 r. oddalający skargę w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych spółka zaskarżyła skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przychylił się do podniesionego zarzutu naruszenia art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym oraz § 3 ust. 3 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Sąd II instancji zwrócił uwagę, że w pkt lp. 4.1 – 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym ustawodawca wymienił trzy delikty oraz przewidział różne kary za ich popełnienie. Wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych (lp. 4.1) zagrożone jest karą w wysokości 3000 zł. Dla pozostałych deliktów, to jest wykonywania przewozu drogowego z opłatą uiszczoną w wysokości niższej niż wymagana dla danego pojazdu samochodowego i wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą za przejazd po drogach krajowych ustawodawca przewidział kary pieniężne w wysokości po 1000 zł. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie faktycznym sprawy bezsporne jest, że przedsiębiorca uiścił wymaganą opłatę za przejazd po drogach krajowych. Nie występują też wątpliwości co do sposobu wypełnienia karty za przejazd po drogach krajowych. Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat po drogach krajowych zostało wydane na postawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu w ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, upoważniony był do określenia w drodze rozporządzenia rodzaju i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz trybu wnoszenia i sposobu rozliczenia tej opłaty. W przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy a także wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Taki też zakres regulacji określa § 1 rozporządzenia wykonawczego. Upoważnienie ustawowe nie obejmowało możliwości zmian zasad dowodzenia określonych w k.p.a. Wobec tego użyte w § 3 ust. 4 rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych sformułowanie "nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty" odnoszące się do nieumieszczenia winiety w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu nie może być odczytywane inaczej jak podstawa uznania, że w opisanych okolicznościach dowód uiszczenia opłaty nie odpowiada wzorowi określonemu w omawianym rozporządzeniu. Nie stanowi natomiast przesłanki wyłączającej możność przyjęcia, że opłata w rzeczywistości została opłacona. Naczelny Sąd Administracyjny dalej w swoich rozważaniach zauważył, że ustawodawca w załączniku do ustawy o transporcie drogowym nie przewidział nakładania na przedsiębiorców sankcji za ogólnie określone niezachowanie wymogów związanych z dokumentowaniem uiszczenia opłaty, a tym bardziej za konkretnie oznaczone zaniechanie umieszczenia winiety w prawem przewidziany sposób co organy obu instancji i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postrzegają jako uchybienie przedsiębiorcy. Z tych to względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok podlega uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnił art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z Urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 190 zd. 1 p.p.s.a. "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". W niniejszej sprawie przedmiotem ponownych rozważań Sądu była skarga P. SA z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Mając na uwadze ocenę prawną, zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2009 r., II GSK 593/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Z protokołu kontroli wynika bowiem, że w czasie kontroli pojazdu skarżącego w dniu [...] marca 2007 r. kierowca okazał odcinek kontrolny wraz z kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych (opłata roczna) o Nr i serii [...], zakupioną dnia [...] marca 2007 r. Po oględzinach pojazdu stwierdzono, że winieta samoprzylepna nie jest umieszczona w sposób trwały wewnątrz pojazdu. W tym stanie rzeczy organ błędnie przyjął, iż przewóz drogowy odbywał się bez uiszczenia wymaganej opłaty, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 3000 zł na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.). W istocie bowiem opłata została uiszczona, zaś stwierdzone uchybienie polegało na braku trwałego umieszczenia winiety wewnątrz pojazdu, co nie jest penalizowane w świetle ustawy o transporcie drogowym. Załącznik do tej ustawy przewiduje trzy delikty i przewiduje różne kary za ich popełnienie, a mianowicie: wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, wykonywanie przewozu drogowego z opłatą uiszczoną w wysokości niższej niż wymagana dla danego pojazdu samochodowego, wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą za przejazd po drogach krajowych. W stanie faktycznym niniejszej sprawy żadna z powyższych sytuacji nie miała miejsca. Trafnie skarżący zarzuca, iż organ nieprawidłowo uzasadnił nałożoną karę treścią § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2006 r., Nr 151, poz. 1089), albowiem przepis ten nie może być inaczej odczytywany jako przyjęcie, że w opisanych okolicznościach dowód uiszczenia opłaty nie odpowiada wzorowi określonemu w ww. rozporządzeniu. W żadnym przypadku przepis ten nie może zmieniać reguł dowodzenia, przewidzianych przepisami k.p.a., te zaś wskazują, iż w niniejszej sprawie opłata została uiszczona, a zatem zaskarżona decyzja i decyzja II instancji nie mogą się ostać i podlegają uchyleniu odnośnie kary w wysokości 3000 zł stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. Rozstrzygnięcie, jak w pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a. W dalszym toku sprawy organ uwzględni również okoliczność, iż w niniejszej sprawie nie można również dopatrzyć się innych uchybień związanych z opłatą za przejazd po drogach krajowych, które byłyby penalizowane przez ustawę o transporcie drogowym i załącznik do tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło