VI SA/Wa 237/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2009 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w całości w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej Komendant Wojewódzki Policji lub organ I instancji) z dnia [...] września 2008 r., którą cofnięto R. S. (dalej skarżący) pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Komendant Wojewódzki Policji, wobec uzyskania informacji o toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniu w sprawie o popełnienie czynu z art. 207 § 1 k.k., wszczął postępowanie w przedmiocie cofnięcia mu ww. pozwolenia. Jednocześnie organ wezwał skarżącego do przedłożenia orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego, z których wynikałoby, że posiada on zdolność do dysponowania bronią palną. Do organu wpłynęło postanowienie z dnia [...] stycznia 2008 r., którym umorzono ww. postępowanie w sprawie popełnienia czynu z art. 207 § 1 k.k. - skarżącemu nie postawiono żadnych zarzutów. Nadto do organu złożono żądane orzeczenia: lekarskie nr [...] oraz psychologiczne nr [...], z których wynikało, że skarżący nie należy do kręgu osób objętych dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 3-4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. 2004 r. nr 52, poz. 525 z późn. zm.), dalej jako u.b.a. Skarżący wobec pozytywnych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego oraz w sytuacji umorzenia ww. postępowania w sprawie o popełnienie czynu z art. 207 § 1 k.k., wniósł o umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia wskazanego na wstępie pozwolenia. Komendant Wojewódzki Policji w oparciu o § 8 ust. 1, 2, 3, i 4 pkt 1-2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. 2000 r., nr 79, poz. 898 ze zm.), dalej Rozporządzenie, złożył odwołania od obu ww. orzeczeń. W wyniku postępowania odwoławczego wydano: orzeczenie lekarskie nr [...], z którego wynikało, że skarżący nie należy do kręgu osób objętych dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 2-4 u.b.a. oraz orzeczenie psychologiczne nr [...], z którego wynikało, że skarżący wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 u.b.a. Skarżący nie zgodził się z wynikiem ww. orzeczenia psychologicznego i pismem z dnia [...] maja 2008 r. wniósł o ponowne jego przeprowadzenie, z uwagi na, jego zdaniem kontrowersyjne zachowanie się psychologa podczas badania. Komendant Wojewódzki Policji, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r. poinformował skarżącego o rozszerzeniu okoliczności stanowiących podstawę do wszczęcia niniejszego postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. W międzyczasie do organu wpłynęły również opinie o skarżącym: negatywna w miejscu zamieszkania oraz pozytywna w środowisku łowieckim. W oparciu o powyżej wskazany materiał dowodowy Komendant Wojewódzki Policji, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. orzekł o cofnięciu pozwolenia na posiadanie przez skarżącego ww. broni. W uzasadnieniu organ wskazał, że wobec literalnego brzmienia ww. przepisów u.b.a., zobligowany był cofnąć rzeczone pozwolenie w sytuacji, gdy z orzeczenia psychologicznego wynikało, że skarżący wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią. Jednocześnie organ I instancji podkreślił, że był związany treścią ww. orzeczenia psychologicznego, bowiem o tym czy osoba jest, czy też nie jest zdolna do dysponowania bronią może orzekać jedynie psycholog, legitymujący się stosownym zaświadczeniem, wydanym przez właściwego komendanta wojewódzkiego Policji oraz wpisany do rejestru psychologów, upoważnionych do przeprowadzania badań dla osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Odnosząc się do wniosku skarżącego o umorzenie niniejszego postępowania organ stwierdził, że nie było do tego podstaw. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą – usługi leśne i od siedmiu lat dysponuje bronią, przy czym nigdy nie dopuścił się najmniejszego przewinienia w tym zakresie. Nadto stwierdził, że nigdy nie był karany, a jego związek małżeński został rozwiązany prawomocnym orzeczeniem Sądu Okręgowego w [...]. Wnoszący odwołanie zarzucił organowi, że przy rozstrzyganiu sprawy nie wziął, a powinien, pod rozwagę pozytywnego orzeczenie lekarskiego nr [...]. Komendant Główny Policji, uzasadniając utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia Komendanta Wojewódzkiego Policji wskazał na obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynikało, że skarżący wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią. Negatywne orzeczenie psychologiczne, zdaniem organu odwoławczego ostatecznie uniemożliwiło skarżącemu dalsze posiadanie pozwolenia na broń i obligowało organy Policji do jego cofnięcia. Organ podkreślił wiążący charakter ww. orzeczenia psychologicznego i wskazał, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy fakt, że skarżący z nim się nie zgadza. Od osób posiadających broń wymaga się bowiem pełnych gwarancji bezpiecznego jej posiadania i używania, a w niniejszym przypadku - w stosunku do skarżącego, stwierdzono niezdolność psychologiczną do dysponowania nią. Jak uznał Komendant Główny Policji w powyższej kwestii nie może być żadnych wątpliwości, dlatego ustawodawca przyjął - dla ochrony interesu społecznego, że negatywne orzeczenie, czy to lekarskie, czy psychologiczne bezwzględnie wyklucza możliwość zachowania prawa do broni przez osobę, wobec której takie orzeczenie wydano. Od decyzji Komendanta Głównego Policji skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 pkr 3 u.b.a. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podtrzymując argumentację wyrażoną w odwołaniu stwierdził, że nie można uznać, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone wszechstronnie i indywidualnie. Komendant Główny Policji nie odniósł się bowiem do jego zastrzeżeń w zakresie orzeczenia psychologicznego, na którym oparte zostało ostateczne rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że ostateczne orzeczenie psychologiczne nr [...], wydane przez uprawnionego psychologa nie podlega ocenie organów Policji i wiąże je bezwzględnie. Organ raz jeszcze odwołał się do obligatoryjnego charakteru unormowań ustawowych w zakresie cofania pozwolenia na posiadanie broni osobom, które nie posiadają zdolności do posiadania i używania broni, stwierdzonej ostatecznym orzeczeniem lekarskim, bądź psychologicznym. Wskazał nadto, że organy Policji nie są upoważnione do weryfikacji takich orzeczeń i na poparcie tego przywołał stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1273/04. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Podstawą materialnoprawną decyzji organów Policji obu instancji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 u.b.a. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. dotyczy zaś osób wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wobec skarżącego zostało wydane orzeczenie psychologiczne, sporządzone przez psychologa uprawnionego do przeprowadzania badań dla osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Z tego orzeczenie bezsprzecznie wynika, że skarżący wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 u.b.a. Skarżący w skardze zarzucił organom Policji brak wszechstronności w rozpoznaniu sprawy, bowiem przy jej rozstrzygnięciu wzięły pod uwagę jedynie niekorzystne dla niego orzeczenie psychologiczne, pomijając pozytywne orzeczenie lekarskie oraz fakt, że skarżący nie zgadzał się z wynikami ww. orzeczenia psychologicznego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Komendant Wojewódzki Policji po otrzymaniu od skarżącego pozytywnych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego, złożył od nich odwołania, w wyniku czego zostało wydane m.in. orzeczenie psychologiczne, będące podstawą cofnięcia przedmiotowego pozwolenia. Orzeczenie to w świetle § 8 ust. 9 Rozporządzenia było ostateczne. Sąd w pełni podziela stanowisko Komendanta Głównego Policji, iż ostateczne orzeczenia psychologiczne miało dla organów Policji obu instancji znaczenie wiążące w sprawie, albowiem wynika to z literalnego brzmienia dyspozycji ww. przepisów u.b.a. (vide: "organ Policji cofa pozwolenie" osobom "wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego"). Są to niewątpliwie przepisy mające charakter obligatoryjny i stanowią podstawę do wydania tzw. decyzji związanej, a więc pozbawionej cechy uznaniowości. Konsekwencją stwierdzenia zaistnienia przesłanki wymienionej w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. jest cofnięcie pozwolenia na broń, bez konieczności, a nawet przy braku jakichkolwiek możliwości ze strony organów Policji do badania prawidłowości i zasadności wydania takiego orzeczenia psychologicznego. W tym miejscu należy, w ocenie Sądu podkreślić, że skarżący mając jakiekolwiek wątpliwości, co do merytorycznej prawidłowości zrealizowanego badania odwoławczego oraz wydanego w tym trybie orzeczenia psychologicznego miał możliwość skorzystania z przysługujących mu w tym względzie uprawnień, wynikających z Rozporządzenia, przewidujących możliwość odwołania się do podmiotów, które w przeciwieństwie do organów Policji, posiadają w omawianym zakresie stosowne uprawnienia kontrolne. Odnosząc się do wskazanego na wstępie zarzutu skargi, dotyczącego prawidłowości orzeczenia psychologicznego Sąd stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowany pogląd, że "ostateczne orzeczenia lekarskie wydawane w trybie § 8 rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) nie podlegają weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. Związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym, wydanym na podstawie § 8 cyt. rozporządzenia wyklucza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń" (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1273/04, Lex nr 189224). Również w glosie aprobującej ten pogląd prof. Zbigniew Kmieciak wskazał, iż "wykładnia logiczno-językowa § 8 rozporządzenia [z 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń] prowadzi bezsprzecznie do wniosku, że atrybut "ostateczności" orzeczenia zapadłego w trybie odwoławczym powiązano z jego niepodważalnością. Takie orzeczenie nie może zatem być utożsamiane z opinią biegłego, podlegającą przecież ocenie organu prowadzącego postępowanie administracyjne, lecz rozstrzygnięciem cząstkowym sprawy ważącym na jej ostatecznym wyniku. W postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie okoliczności objętych treścią zapadłych orzeczeń [lekarskich i psychologicznych] jest wykluczone". (vide Przegląd Prawa Publicznego 2007/5/96). Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2132/06 "związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wydanym na podstawie § 8 rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) wyklucza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń. "(Lex nr 317511). W świetle powyższych orzeczeń, zdaniem Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącego odnośnie niewszechstronnego wyjaśnienia przez organy Policji stanu faktycznego sprawy, w tym m.in. oparcia się jedynie na niekorzystnym dla niego orzeczeniu psychologicznym, z jednoczesnym pominięciem korzystnego orzeczenia lekarskiego oraz faktu, że skarżący nie zgadzał się z wynikiem ww. orzeczenia psychologicznego. Zgodnie bowiem z wydanym orzeczeniem psychologicznym skarżący nie posiada zdolności psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. Bez względu, więc na sposób formułowania przez wnoszącego skargę wniosków w rzeczywistości zmierzały one do zakwestionowania okoliczności objętych treścią ostatecznego orzeczenia wydanego przez uprawnionego do tego psychologa. W ocenie Sądu, na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Zasadne są, zatem zdaniem Sądu, poglądy według których - w warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń palną, podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego - organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię. Organy powołane i uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela - skarżącego, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne, oraz cofanie pozwoleń w sytuacjach ściśle określonych przez postanowienia u.b.a., w których powyższy interes jest zagrożony. Zasadne w ocenie Sądu są poglądy, według których w warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń palną, podyktowanej ww. względami organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię, tj. u.b.a. oraz Rozporządzenia. Organy Policji obu instancji w sytuacji, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, były związane orzeczeniem psychologicznym wydanym przez uprawniony do tego podmiot – psychologa. Sąd w pełni zgadza się z oceną organów Policji, iż ostateczne orzeczenie psychologiczne nie podlega w świetle prawa materialnego dalszej weryfikacji przez te organy. Zdaniem Sądu organy Policji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji, nie dopuścił się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparły się na badaniu psychologicznym, otrzymanym w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania odwoławczego, wydanego przez uprawnionego psychologa, dokonując przy tym jego prawidłowej oceny. Nadto stanowiska wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu Komendant Główny Policji, wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji prawidłowo zastosował ww. przepisy u.b.a. i z tej przyczyny należało przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie co w konsekwencji powoduje jej oddalenie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).