VI SA/Wa 2382/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2005 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. H. S. z Kancelarii Adwokackiej [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote i 80/100) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] /dalej zwane SKO/ utrzymało w mocy decyzję wydaną w imieniu Prezydenta W. o skierowaniu M. T. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia [...] kwietnia 2005r. K. P. powiadomiła Wydział Ruchu Drogowego Komendy Policji, że M. T. ma uprawnienia do prowadzenia samochodu i jeździ samochodem mimo, że jest na rencie z powodu stwierdzenia padaczki pourazowej, co prowadzi do zagrożeń w ruchu drogowym. Do swego pisma dołączyła zdjęcie M. T. w samochodzie oraz kartę informacyjną ze Szpitala [...], z której wynika, że w styczniu 2002r. M. T. przebywała w tym szpitalu 9 dni po urazie wstrząśnienia mózgu i wymagała dalszej obserwacji neurologicznej i psychiatrycznej. Organ Policji wystąpił z wnioskiem do Prezydenta o skierowanie na badania lekarskie zgodnie z art.122 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98 z 1997r. poz.602 z późn. zmianami, dalej zwane p.r.d./. Prezydent wszczął postępowanie w trybie art.122 ust.1 p.4 p.r.d. i powiadomił stronę o prawie czynnego udziału w każdym jego stadium. M. T. wyjaśniła, że jest w konflikcie z K. P., która spowodowała wypadek będący przyczyną przebytego przez nią urazu, a złożone dokumenty medyczne są objęte ustawą o ochronie danych osobowych i tajemnicą lekarską i zostały ujawnione bezprawnie. W sprawie ujawnienia tych dokumentów wszczęte zostało przez Prokuraturę postępowanie przygotowawcze. W toku postępowania strona wyjaśniła, że posiada stosowne zaświadczenie, ale może je okazać tylko na potrzeby sądu. Organ wezwał do dostarczenia zaświadczenia i pouczył, że przedstawienie dokumentu może być podstawą do zakończenia postępowania. Strona wyjaśniła, że jest w sporze sądowym z K. P., w którym treść dokumentu ma znaczenie prawne i dlatego nie może go okazać organowi, gdyż mógłby on dotrzeć do jej przeciwniczki sądowej. Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] skierował M. T. "na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi według kategorii B prawa jazdy z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu". Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 122 ust.1 p.4 p.r.d. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wobec informacji Wydziału Ruchu Drogowego KP zachodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia M. T., zaś sposób pozyskania informacji przez Policję pozostaje poza właściwością organu. Pouczył, że na badania należy zgłosić się w ciągu 30 dni do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], Oddział w [...], a otrzymany oryginał orzeczenia przekazać organowi pod rygorem cofnięcia uprawnień. Od decyzji tej M. T. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Wskazała na toczący się spór sądowy z K. P., wyjaśniła, że ma stosowne zaświadczenie, ale może je przekazać organowi tylko, gdy będzie pewna, że nie zostanie udostępnione K. P. przed zakończeniem sporu sądowego. SKO zwróciło się do M. T. o przedstawienie organowi zaświadczenia, które posiada. Przy piśmie z dnia [...] września 2005r. M. T. przedłożyła kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] z 2005r. wydanego w trybie art.122 ust.1 p.1 p.r.d. przez lekarza uprawnionego W. L. z Zakładu Opieki Zdrowotnej Kosmetyczno-Lekarskiej Spółdzielni Pracy "[...]" w [...], z którego wynika, że lekarz uprawniony stwierdza brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawo jazdy kategorii B. W piśmie M. T. przedstawiła ponownie swój konflikt z K. P. i bezzasadność powiadomienia. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymało w mocy decyzję I instancji. Jako podstawę prawną organ wskazał art.138 § 1 p.1 KPA oraz art.122 ust.1 p.4 p.r.d. W uzasadnieniu organ opisał przebieg sprawy i przytoczył treść komentarzy do Prawa o ruchu drogowym. Wskazał, że ochrona bezpieczeństwa wymaga, aby organ kontrolował, czy osoby, które otrzymały uprawnienia do kierowania pojazdami nie utraciły koniecznych warunków do posiadania tych uprawnień. Wyjaśnił, że strona powinna przedstawić oryginał, a nie kserokopię zaświadczenia. Wyjaśnił także, że stroną postępowania jest tylko M. T. i tylko ona ma prawo wglądu do akt. Na tę decyzję M. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazała na swój konflikt z K. P. Wyjaśniła, że po przebytym urazie i intensywnym leczeniu może prowadzić auto. Podniosła, że przedłożyła stosowne zaświadczenie wydane w toku sprawy przez lekarza uprawnionego. Podkreśliła, że posiada prawo jazdy od 1985r. i od tej pory jeździ bez wypadku i bez mandatu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podnosząc, że strona powinna przedstawić oryginał zaświadczenia. Zaświadczenie stwierdza o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi i nie określa stanu zdrowia po wypadku. W piśmie procesowym skierowanym do Sądu skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ zasad postępowania administracyjnego objętych art.7, 8 i 9 kpa, polegające na nieinformowaniu jej o treści art.73 § 1 kpa i niewyjaśnienie skarżącej w toku sprawy kogo obejmuje postępowanie oraz niepouczenie jej, że niezbędne jest przedstawienie oryginału zaświadczenia, a także naruszenie art.77 § 1 i art.80 kpa i niedopuszczenie dowodu z przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia na najistotniejszą dla sprawy okoliczność. Wobec przedstawienia zaświadczenia całe postępowanie było bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc uzasadniona. W sprawie niniejszej Sąd stwierdził naruszenia przepisów postępowania przez organy obu instancji, a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.122 ust.1 p.4 p.r.d. organ decyzją kieruje na badania lekarskie kierujących pojazdami w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Rozporządzenie wykonawcze do p.r.d. wydane na podstawie art.123 p.r.d. z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami /Dz.U. nr 2 poz.15/ w § 2 ust. 5 precyzuje, że starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Badania te zgodnie z § 3 ust.1 w związku z § 14 cytowanego rozporządzenia przeprowadzane są przez lekarza uprawnionego, zaś na podstawie § 9 ust. 1 tegoż rozporządzenia przeprowadzane są w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Z takiej treści przepisów wynika zakres postępowania dowodowego, jakie powinno być przeprowadzone przed wydaniem skierowania. To postępowanie powinno wykazać, że na skutek wiarygodnej informacji istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby, mogące powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Jeżeli postępowanie dowodowe potwierdzi istnienie zastrzeżeń – organ kieruje na badania. Rzeczą organu przed skierowaniem na badania jest stwierdzić, że informacja jest wiarygodna oraz, że istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. W sprawie niniejszej informacja pochodziła od organów Policji, należy więc ją uznać za wiarygodną i zobowiązującą organ do wszczęcia postępowania. Jednak w toku tego postępowania, powziąwszy wielokrotną informację o konflikcie sądowym między stroną, a autorką zawiadomienia oraz informację o obawach strony, co do przeniknięcia informacji z postępowania administracyjnego do postępowania sądowego, obowiązkiem organu było pouczyć stronę na podstawie art. 8 i 9 kpa o zakresie podmiotowym postępowania oraz o kręgu podmiotów mających dostęp do akt. Taka informacja miałaby wpływ na tok postępowania, bowiem rozwiałaby obawy strony i skłoniła do działań wyjaśniających zastrzeżenia co do jej stanu zdrowia. Wskazać też należy, że z naruszeniem art. 9 kpa organ I instancji nie pouczył strony o skutkach nieokazania przez nią oryginału posiadanego zaświadczenia lekarskiego. Nie uczynił też tego organ II instancji, który posiadając kserokopię zaświadczenia lekarskiego nie zażądał złożenia jego oryginału, a treść przedłożonego dokumentu pominął przy wydawaniu decyzji. Zgodnie z art.7 kpa na organie ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z art.77§ 1 kpa, a także ocena całokształtu materiału dowodowego zgodnie z art.80 kpa. W ocenie Sądu organy obu instancji obowiązki te naruszyły i poprzez uchybienia procesowe polegające na braku stosownych pouczeń strony, nie doprowadziły do złożenia przez nią oryginału posiadanego zaświadczenia. Wskazać należy, że posiadane przez stronę zaświadczenie wydane w trybie art.122 ust.1 p.1 p.r.d. nie jest tym, które wydane zostaje po skierowaniu na badania lekarskie przez starostę w trybie art.122 ust.1 p.4 p.r.d., jednak jego złożenie i przedstawienie organowi może mieć istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej skierowania na badania lekarskie, może bowiem rozwiać zastrzeżenia organu co do stanu zdrowia strony i spowodować, że organ uzna skierowanie na badania w trybie art.122 ust.1 p.4 p.r.d. za zbędne. W tym stanie rzeczy bezpodstawne pominięcie przez organ przeprowadzenia dowodu z tego zaświadczenia uznać należy za uchybienie procesowe prowadzące do nienależytego wyjaśnienia stanu sprawy i mające wpływ na treść rozstrzygnięcia. Powoduje to konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego, dopuszczenia dowodu z omawianego zaświadczenia i ponownego rozważenia przez organ, czy stan zdrowia strony nadal budzi zastrzeżenia skutkujące koniecznością skierowania na badania w trybie art.122 ust.1 p.4 p.r.d. Zważywszy powyższe działając na podstawie art.145 § 1 p. 1 lit.c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O niewykonywaniu uchylonych decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a. O kosztach postępowania biorąc pod uwagę, że skarżąca była zwolniona od kosztów sądowych i miała ustanowionego adwokata z urzędu Sąd orzekł na podstawie art.250 p.p.s.a. oraz na podstawie § 18 ust. 1 p.1, lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 z 2002r. poz. 1348 z późn. zmianami/ i zasądził ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata H. S. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu wraz z 22 % podatku VAT.