VI SA/Wa 2390/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę radców prawnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] pażdziernika 2018 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i 3 kpa w związku z art. 31: ust. 1 i art. 24 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku - Ustawa o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 ze zm.) sprzeciwił się wpisowi M. K. na listę radców prawnych Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L., dokonanemu uchwalą Okręgowej Izby Radców Prawnych w L. z dnia [...] września 2018 r., Nr [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister wyjaśnił, iż M. K. w dniu [...] września 2018 r. złożyła w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w L. wniosek o wpis na listę radców prawnych w trybie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych w związku z uzyskaniem stopnia doktora nauk prawnych w zakresie prawa - specjalność prawo administracyjne i wykonywaniem na podstawie umów zlecenia oraz umów o pracę wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego w kancelarii. Okręgowa Izba Radców Prawnych w: L. uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2018 r. wpisała wnioskującą na listę o radcach prawnych. Uchwałę z aktami osobowymi doręczono Ministrowi Sprawiedliwości w: dniu 27 września 2018 r. Minister przytoczył treść art. 312 ust. 1, art. 24 ust. 1, art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b, art. 24 ust.2a pkt 3 ustawy o radcach prawnych i dokonał oceny sytuacji prawnej M.K. Wyjaśnił, że zainteresowana w latach 2005 - 2008 studiowała i ukończyła kierunek administracja, studia stacjonarne I stopnia, na Uniwersytecie [...] na Wydziale Prawa i Administracji. Następnie w latach 2008 - 2010 zrealizowała studia stacjonarne II stopnia na kierunku administracja. Podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164. poz. 1365 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie ukończenia studiów magisterskich przez wnioskodaw czynię, tj. w 2010 r. kierunek studiów oznaczał wyodrębniony obszar kształcenia. W wydanym na podstawie art. 9 ust. 2 wymienionej ustawy rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz. U. Nr 164, poz. 1166) w § 1 ust. 1 określono standardy kształcenia dla następujących kierunków studiów, m.in,: administracji (pkt 1), jak i prawa (pkt 85). Obecnie również według § 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U., poz. 1861) kierunki studiów lekarski, lekarsko dentystyczny, analityka medyczna, farmacja, fizjoterapia, weterynaria, prawo i prawo kanoniczne są prowadzone jako jednolite studia magisterskie (ust. 1). Zatem administracja i prawo stanowią odrębne kierunki studiów, zaś wyższe studia w zakresie nauk administracyjnych i uzyskanie dyplomu magistra administracji nie jest tożsame z ukończeniem wyższych studiów prawniczych. Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2018 r. Rada Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] nadała M. K. stopień naukowy doktora nauk prawnych w zakresie prawa, specjalność prawo administracyjne. Z kolei w latach 2015-2018 wnioskująca studiowała kierunek prawo i jak wynika z zaświadczenia z dnia 10 września 2018 r., dnia 23 sierpnia 2018 r. złożyła egzamin magisterski i uzyskała tym samym stopień magistra prawa. Ustawa o radcach prawnych w art. 33 ust. 2 stanowi, że o wpis na listę aplikantów radcowskich może ubiegać się osoba, która ukończyła wyższe studia prawnicze i uzyskała tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 25 ust, 1 pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych nie przewiduje możliwości wydania decyzji w oparciu o kryterium uznaniowe, gdyż stanowi zamknięty katalog wymogów, których spełnienie zwalnia od wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego. Zatem odpowiednia praktyka wymagana do wpisu na listę radców prawnych zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b winna zostać odbyta po ukończeniu wyższych studiów prawniczych. Doktorzy nauk prawnych, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, aby spełnić warunki dopuszczalności do zawodów prawniczych, muszą legitymować się praktycznym doświadczeniem prawniczym sprofilowanym tak, aby odpowiadało ono umiejętnościom praktycznym nabytym podczas aplikacji. Aplikujący do zawodu radcy prawnego doktor nauk prawnych musi legitymować się trzyletnim doświadczeniem prawniczym. W wypadku gdy doświadczenia takiego nie ma, musi złożyć stosowny egzamin. Stanowi to gwarancję, że każdy doktor nauk prawnych, który chce wpisać się na listę radców prawnych zostanie zweryfikowany przez samorząd zawodowy, (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt K 3/10). Zarówno literalna jak i funkcjonalna wykładnia przepisu art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych nie budzi wątpliwości, że okres 5 lat przed złożeniem wniosku nie podlega proporcjonalnemu wydłużeniu ani wstecz, ani na okres po złożeniu wniosku, co znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2011 roku, sygn. akt II GSK 1247/10. Do zaliczenia wymaganej praktyki zainteresowana wskazała, że począwszy od 20 stycznia 2013 r. do chwili obecnej jest zatrudniona na stanowisku specjalisty ds. obsługi prawnej w O.sp.k. W odniesieniu do wniosku wymagany w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych okres 5 lat praktyki zawodowej jest określony ramami czasowymi od dnia 11 września 2013 r. do dnia 11 września 2018 r. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym do stażu pracy należy zaliczyć okres wykonywania zleconych czynności na rzecz Kancelarii Prawnej O. sp.k. w okresie od 23 sierpnia 2018 r. do 11 września 2018 r. w wymiarze 3/5 etatu. W ocenie Ministra Sprawiedliwości czynności wykonywane przez M. K. w okresie od dnia 11 września 2013 r. (tj. 5 lat przed okresem złożenia wniosku o wpis na listę radców prawnych w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w L.) do 23 sierpnia 2018 r. (dzień złożenia egzaminu magisterskiego i uzyskania tytułu magistra prawa) w Kancelarii Prawnej O. sp.k. nie mogą zostać zaliczone do okresu praktyki uprawniającej w myśl art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych do uzyskania wpisu na listę radców prawnych bez odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego. Były one bowiem wykonywane przed ukończeniem wyższych studiów prawniczych i uzyskaniem tytułu magistra prawa o którym mowa w przepisie art. 24 ust. 1 pkt 1 -6 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych. Przepisy jednoznacznie wskazują, że osoba ubiegająca się o wpis na listę radców prawnych musi zawsze spełniać kryteria z art. 24 pkt 1-6 ustawy o radcach prawnych. Przesłanki ukończenia wyższych studiów prawniczych nie spełnia osoba, która ukończyła inny kierunek studiów, a następnie uzyskała tytuł doktora nauk prawnych (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 1996 r" sygn. akt II SA 79/95, Lex nr 29254, T. Kuczyński, M. Masternak - Kubiak. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Komentarz do art. 6, teza 5,6, Lex, 2012, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt K3/10. Lex nr 1124353). Ten warunek odnosi się do wszystkich kandydatów zamierzających wykonywać różne zawody prawnicze: sędziego, prokuratora, adwokata, radcy prawnego, notariusza (por. wyrok NSA w sprawie II SA 79/95). Podsumowując Minister Sprawiedliwości ocenił, że z okresu wykonywania umowy o pracę do trzyletniego stażu wymaganego ustawą, tj. 36 miesięcy, należy zaliczyć kandydatce niespełna około 8 dni, tj. okres praktyki zdobyty po uzyskaniu tytułu magistra prawa w dniu 23 sierpnia 2018 r. i przy przyjęciu, że praktyka ta ma odpowiadać pełnemu etatowi. Intensywność wykonywanych czynności w ramach przepisu art. 25 ust.l pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych stanowi również nieodłączny charakter badania spełnienia przesłanek niezbędnych do wpisu na listę radców prawnych. W konkluzji Minister stwierdził, iż M. K. spełnia przesłanki określone w art. 24 ust. 1 pkt 1 - 5 ustawy o radcach prawnych. Nie spełnia jednak przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj.: - art. 24 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przejęciu, że ze wskazanych wyżej przepisów wynika, iż do wpisu na listę radców prawnych na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ww. ustawy wymagane jest by 3-letni okres wykonywania wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego przez osoby posiadające stopień naukowy doktora nauk prawnych był realizowany po ukończeniu wyższych studiów prawniczych, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania ww. przepisów przez Ministra Sprawiedliwości polegającego na zakwestionowaniu - sprzeciwem - wpisu skarżącej na listę radców prawnych Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; oraz postępowania, w szczególności: - art. 6 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego oraz niewłaściwą interpretację mających zastosowanie w mniejszym stanie faktycznym przepisów materialnego prawa administracyjnego (tj. art. 24 ust. 1 w zw. z art. 25 ust 1 pkt 5 lit b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych), a tym samym niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co w ocenie skarżącej doprowadziło do naruszenia przez organ administracji zasady legalności i obowiązku stania na straży praworządności; - art. 7a k.p.a. poprzez odebranie skarżącej, przyznanego uchwałą Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L., uprawnienia do wpisu na listę radców prawnych na podstawie przedstawionych dokumentów mimo, iż z przepisów art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych nie wynika by 3-letni okres wykonywania wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego przez osoby posiadające stopień naukowy doktora nauk prawnych musiał być realizowany po ukończeniu wyższych studiów prawniczych, co stanowi naruszenie zasady in dubio pro libertatc, - art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, co doprowadziło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa; - art. 77 oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami przewidzianymi w k.p.a., dowolną ocenę zebranych w postępowaniu dowodów oraz oparcie zaskarżonej decyzji na niewyczerpujących ustaleniach faktycznych, na co wskazuje fakt, że uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji w przeważającej części nie odnosi się do sytuacji faktycznej i prawnej skarżącej. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w tej sprawie podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W myśl art. 312 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U.2018.2115 t.j. z dnia 2018.11.07) wpis na listę radców prawnych lub aplikantów radcowskich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. Minister Sprawiedliwości kontroluje zatem dokonany wpis pod względem zgodności z prawem i bada czy wszystkie ustawowe przesłanki dokonania wpisu zostały spełnione. Zgodnie z art. 24 ust. 1 w/w ustawy na listę radców prawnych może być wpisany ten. kto: - ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej; - korzysta w pełni z praw publicznych; - ma pełną zdolność do czynności prawnych; - jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego; - odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację radcowską i złożył egzamin radcowski, z zastrzeżeniem art. 25 ust. 1 i 2. Na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b omawianej ustawy wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do m.in. osób. które posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo - akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o radcach prawnch. Przepis art. 25 ust. 2 pkt 5 lit. b w/w ustawy stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 24 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, który przewiduje obowiązek odbycia aplikacji i złożenia egzaminu radcowskiego. Należy bowiem podkreślić, że podstawową formą uzyskania dostępu do zawodu radcy prawnego (wpisu na listę radców prawnych) jest odbycie aplikacji radcowskiej i złożenie egzaminu radcowskiego. Przepis ten zawiera zamknięty katalog wymogów, których spełnienie zwalnia od wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego. Zdaniem Sądu odpowiednia praktyka wymagana do wpisu na listę radców prawnych zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b winna zostać odbyta po ukończeniu wyższych studiów prawniczych. Okres praktyki wymagany powyższym przepisem powinien zostać wykazany zgodnie z art. 24 ust.2a pkt 3 ustawy umowami o pracę wraz z dokumentami określającymi zakres obowiązków lub zaświadczeniami od pracodawcy określającymi zakres obowiązków, lub umowami cywilnoprawnymi wraz z oświadczeniem o złożeniu deklaracji do właściwego urzędu skarbowego oraz zapłaceniu podatku wynikającego z tytułu tych umów - w przypadku osób, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 4 i 5. Od kandydującego do zawodu radcy prawnego doktora nauk prawnych oprócz uzyskania stopnia naukowego wymaga się dodatkowej praktyki w wymiarze odpowiadającym długości aplikacji. Stanowi to gwarancję, że każdy doktor nauk prawnych, który chce wpisać się na listę radców prawnych zostanie zweryfikowany przez samorząd zawodowy (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt K 3/10). W wyroku z dnia 9 grudnia 2011 roku, sygn. akt II GSK 1247/10. Naczelney Sąd Administracyjny wkazał, że zarówno literalna jak i funkcjonalna wykładnia przepisu art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych nie budzi wątpliwości, że okres 5 lat przed złożeniem wniosku nie podlega proporcjonalnemu wydłużeniu ani wstecz, ani na okres po złożeniu wniosku Należy zatem podkreślić, że ustawodawca zwalnia co prawda osoby które posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych od wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i obowiązku złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu zawodowego, stanowi jednak, że osoby te muszą spełniać określone wymagania, wprowadzając wymóg legitymowania się tych osób stycznością z praktycznym stosowaniem prawa. Wprowadzony wymóg jest wyrazem dbałości o odpowiedni poziom wiedzy i umiejętności członków korporacji. Weryfikacja przydatności do wykonywania zawodu adwokata musi umożliwiać wybór osób rzetelnie do tego przygotowanych. Kryteria i forma dopuszczenia do zawodu wpływają bowiem na wizerunek danej grupy zawodowej, na jej odbiór społeczny oraz na możliwość konkurowania w świadczeniu usług prawniczych. Zawody zaufania publicznego muszą być poddane stosownej reglamentacji oraz gwarancjom prawnym, ponieważ takiego ochronnego rozwiązania wymaga interes publiczny, ochrona interesów podmiotów obsługiwanych przez świadczących usługi prawnicze. Wybór modelu naboru do zawodów prawniczych należy do ustawodawcy. Konstytucja nie przesądza bowiem trybu kształcenia teoretycznego oraz przygotowania praktycznego do wykonywania reglamentowanych zawodów prawniczych. Zarówno dla dobra wymiaru sprawiedliwości oraz ochrony prawa, jak i dla ochrony interesów podmiotów korzystających z pomocy prawnej przygotowanie powinno być wysokiej jakości i wiarygodne. Konieczna jest też ochrona odbiorców usług prawniczych, które wiążą się ze szczególnym ryzykiem. W konsekwencji uznać należy, że zarówno weryfikacja przygotowania do zawodu, jak i nabór do zawodu nie mogą być pozostawione nieograniczonej swobodzie gry rynkowej, bez jakichkolwiek regulacji i wymogów profesjonalnych i etycznych. Wbrew stanowisku skarżącej odzwierciedleniem wymagań stawianych przed osobą, która ma być wpisana na listę radców prawnych są wymagania stawiane kandytatom na aplikantów. Na listę aplikantów radcowskich może być wpisana osoba, która kończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta w pełni z praw publicznych, ma pełną zdolność do czynności prawnych, jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego oraz uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego. Zakres merytoryczny pojęcia świadczenia pomocy prawnej obejmuje, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, świadczenie pomocy prawnej przez radcę prawnego polega w szczególności na udzielaniu porad i konsultacji prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika lub obrońcy. Ustawodawca decydując się na stworzenie możliwości wpisu na listę radców prawnych osobom, które nie ukończyły aplikacji radcowskiej zakończonej egzaminem, wprowadził zamienne kryteria, którym sprostać mają kandydaci. Stanowią one ekwiwalent wiedzy i praktyki, zdobytej w trakcie aplikacji i zweryfikowanej na egzaminie zawodowym. Określając natomiast zakres wymaganego doświadczenia zawodowego wyraźnie doprecyzował, że chodzi o wykonywanie czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej, które to czynności wymagają wiedzy prawniczej. Jak wynika z akt sprawy skarżąca jest doktorem nauk prawnych. W latach 2005 - 2008 studiowała i ukończyła kierunek administracja, studia stacjonarne I stopnia, na Uniwersytecie [...] na Wydziale Prawa i Administracji. Następnie w latach 2008 - 2010 zrealizowała studia stacjonarne II stopnia na kierunku administracja. Uchwałą z dnia 20 kwietnia 2018 r. Rada Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] nadała skarżącej stopień naukowy doktora nauk prawnych w zakresie prawa, specjalność prawo administracyjne. Natomiast kierunek prawo skarżącą studiowała w latach 2015- 2018 i dnia 23 sierpnia 2018 r. złożyła egzamin magisterski uzyskującym tym samym stopień magistra prawa. Skarżąca od 20 stycznia 2013 r. do chwili obecnej jest zatrudniona na stanowisku specjalisty ds. obsługi prawnej w O. sp. k. Według art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie ukończenia studiów magisterskich przez skarżącą, kierunek studiów oznaczał wyodrębniony obszar kształcenia. W wydanym na podstawie art. 9 ust. 2 wymienionej ustawy rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz. U. Nr 164, poz. 1166) w § 1 ust. 1 określono standardy kształcenia dla następujących kierunków studiów, m.in.: administracji (pkt 1), jak i prawa (pkt 85). Obecnie również według § 17 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1596 z późn. zm.) kierunki studiów: lekarski, lekarsko-dentystyczny, analityka medyczna, farmacja, fizjoterapia, weterynaria, prawo i prawo kanoniczne są prowadzone jako jednolite studia magisterskie (ust. 1). Natomiast kierunki studiów związane z kształceniem w zakresie gałęzi prawa - są prowadzone jako studia drugiego stopnia (ust. 2 pkt 1 wspomnianego § 17). Zatem administracja i prawo stanowią odrębne kierunki studiów zaś wyższe studia w zakresie nauk administracyjnych i uzyskanie dyplomu magistra administracji nie jest tożsame z ukończeniem wyższych studiów prawniczych. Winno natomiast być poza sporem, że wykonywanie wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej wymaga legitymowania się wyższym wykształceniem prawniczym. Sąd zgadza się z Ministrem, że nie można świadczyć pomocy prawnej nie mając podstawowych kwalifikacji w tym kierunku, czyli ukończenia wyższych studiów prawniczych i uzyskania tytułu magistra prawa. Powołane wyżej uregulowania jednoznacznie wskazują, że osoba ubiegająca się wpis na listę radców prawnych musi zawsze spełniać kryteria z art. 24 pkt 1-5 urp. Jak już zaznaczono w pkt 1 art. 24 urp. wymienia się wymóg ukończenia wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskanie tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych w Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawodawca po zwrocie "w Rzeczypospolitej Polskiej" użył spójnika "i" który to spójnik oznacza koniunkcję, zatem aby zdanie było prawdziwe oba człony zdania musza być spełnione jednocześnie. Oznacza to, że wyższe studia w zakresie nauk administracyjnych i uzyskanie dyplomu magistra administracji nie jest tożsame z ukończeniem wyższych studiów prawniczych. Podobnie, przesłanki ukończenia wyższych studiów prawniczych nie spełnia również osoba, która ukończyła inny kierunek studiów, a następnie uzyskała tytuł doktora nauk prawnych lub stopień doktora habilitowanego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 79/95, Lex nr 29254, T. Kuczyński, M. Masternak - Kubiak. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Komentarz do art. 6, teza 5,6, LEX 2009 i wspomniane tam wyroki NSA i SN; Komentarz do ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, pod. red. J. Świeczkowskiego, Komentarz do art. 10, LEX, 2012, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt K 3/10, Lex nr 1124353). Ten warunek odnosi się do wszystkich kandydatów zamierzających wykonywać różne zawody prawnicze: sędziego, prokuratora, adwokata, notariusza, w tym także profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych (por. wyrok NSA w sprawie II SA 79/95). W konsekwencji Minister Sprawiedliwości prawidłowo ocenił, że z okresu wykonywania umowy o pracę do trzyletniego stażu wymaganego ustawą, tj. 36 miesięcy, należy zaliczyć skarżącej okres praktyki zdobyty dopiero po uzyskaniu tytułu magistra prawa. Tym samym trafnym jest stanowisko organu, że skarżąca spełnia przesłanki określone w art. 24 ust. 1 pkt 1 - 5 ustawy o radcach prawnych. Nie spełnia natomiast przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b tej ustawy. W ocenie Sądu nie znajdują także uzasadnienia zarzuty procesowe, bowiem przesłanki rozstrzygnięcia zostały należycie wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Zostały wskazane fakty uznane za udowodnione, jak również przytoczone przepisy prawa wraz z ich uzasadnieniem, stanowiące podstawę wydania sprzeciwu. Nie ma też podstaw, by kwestionować prawidłowość ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, które zostały poczynione zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. po wszechstronnej i wnikliwej ocenie całości materiału dowodowego. Organ odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności w sprawie i dokonał ich analizy. Natomiast fakt, że stanowisko Ministra Sprawiedliwości jest odmienne od stanowiska skarżącej, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2