VI SA/Wa 2411/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-27
Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Aneta Lemiesz, Agnieszka Łąpieś - Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa UOKiK nakazująca wycofanie z obrotu kasków rowerowych, ich powiadomienie konsumentów oraz odkupienie, wydana z powodu braku certyfikatu oceny typu WE dla konkretnego modelu, jest zgodna z prawem, gdy producent twierdzi, że posiada certyfikat dla innego modelu, który jest jedynie odmianą kolorystyczną?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że certyfikat oceny typu WE wydany dla jednego modelu kasku nie może być automatycznie uznany za ważny dla innego modelu, nawet jeśli skarżąca twierdzi, że są to jedynie odmiany kolorystyczne tego samego typu. Brak odpowiedniego certyfikatu dla konkretnego modelu kasku oznacza, że nie spełnia on zasadniczych wymagań, co uzasadnia nałożenie przez Prezesa UOKiK obowiązków wycofania produktu z obrotu, powiadomienia konsumentów i odkupienia go.Stan faktyczny
Prezes UOKiK nakazał spółce wycofanie z obrotu kasków rowerowych, powiadomienie konsumentów i ich odkupienie, ponieważ model kasku wprowadzony do obrotu nie posiadał własnego certyfikatu oceny typu WE. Spółka twierdziła, że posiada certyfikat dla innego modelu, który jest jedynie odmianą kolorystyczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając decyzję Prezesa UOKiK za zasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą K. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2017 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes UOKiK) utrzymał w całości w mocy swoją decyzję z [...] lipca 2017 r., którą nakazał [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej "skarżąca"):
1. wycofanie z obrotu kasków dla rowerzystów, model [...], kod [...], niezgodnych z wymaganiami określonymi w § 39 ust. 1 w związku z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej (Dz. U. poz. 2173),
2. powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów na stronie internetowej [...] oraz w jednej gazecie o zasięgu ogólnopolskim o oraz
3. odkupienie produktów na żądanie osób, które faktycznie nimi władają.
Ww. decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano m.in. art. 41c ust. 3 pkt 1 i 4, art. 41 c ust. 4 w związku z art. 1 ust. 1a pkt 4 oraz art. 41 c ust. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2017 r. poz. 1226 - dalej także u.s.o.z.).
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej (WIIH) w B. przeprowadzili kontrolę u A. P., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Placówka Handlowo-Usługowa [...] A. – E. P. przy ul. W. [...] w M.. W trakcie tej kontroli ustalono, że Pani A. P. zakupiła 1 sztukę kasku dla rowerzystów , model [...], kod [...]od [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. w dniu [...] czerwca 2016 r. na podstawie faktury Vat nr [...].
Na etykiecie kasku umieszczono m.in. oznaczenie modelu jako model [...], zaś na opakowaniu jednostkowym kasku (worek foliowy) opisany wyżej kod kreskowy.
W wyniku analizy dokumentów [...] WIIH stwierdził, że przedstawiony przez skarżącą certyfikat oceny typu WE dotyczy modelu [...], natomiast na kasku oraz w instrukcji użytkowania widnieje model: [...].
Po zapoznaniu się z posiadanymi przez skarżącą dokumentami oraz wobec braku badań laboratoryjnych przedmiotowego egzemplarza kasku, [...] WIIH przekazał akta sprawy dotyczące przeprowadzonej kontroli Prezesowi UOKiK w celu wszczęcia postępowania administracyjnego.
W dniu [...] stycznia 2017 r. Prezes UOKiK zwrócił się do Instytutu Transportu Samochodowego w W. (dalej jako "ITS w W.") o informację, czy kask dla rowerzystów model [...], kod [...]był przedmiotem oceny typu WE oraz wydanego certyfikatu oceny typu [...]z dnia [...] października 2009 r. (sprawozdanie z badań nr [...]z dnia [...] maja 2009 r.).
W odpowiedzi z [...] stycznia 2017 r. ITS poinformował, że certyfikat oceny typu [...]został wydany zgodnie z przeprowadzonymi badaniami laboratoryjnymi oraz dostarczoną dokumentacją na kask model [...], natomiast oznaczenie model [...], kod [...]nie występuje w posiadanej dokumentacji.
W uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2017 r. Prezes UOKiK uznał, że przedstawiony przez stronę postępowania certyfikat oceny typu WE nr [...]z [...] października 2009 r. dotyczący kasku model [...], nie dotyczy będącego przedmiotem postępowania kasku dla rowerzystów, model [...], kod [...] (nazwa handlowa [...]). Ponadto organ uznał, że strona przeprowadziła ocenę typu i uzyskała certyfikat oceny typu WE dla kasku model [...], natomiast produkuje kolejne modele kasków (różne oznaczenia numerami i nazwami handlowymi) w dalszym ciągu posługując się tym samym certyfikatem oceny typu.
W konsekwencji Prezes UOKiK stwierdził, że strona postępowania przed rozpoczęciem seryjnej produkcji kasku dla rowerzystów, model [...], kod [...] nie przedstawiła egzemplarza wzoru środka ochrony indywidualnej do procedury oceny typu WE. Prezes UOKiK zauważył ponadto, że chociaż strona wprowadza wyroby pod własną marką, posługuje się certyfikatem, w którym wskazuje siebie jako posiadacza certyfikatu oceny typu WE, a jako producenta podaje [...] Co. Ltd. Add. X., I., B., S., G., C..
W dniu [...] lipca 2017 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Strona postępowania załączyła do pisma oświadczenie przedsiębiorcy International [...] Limited, zgodnie z którym typ kasku [...] jest produkowany w odmianach kolorystycznych, w tym odmianie [...]. Z oświadczenia wynika także, że [...] Limited stanowi kontynuację działalności [...] Co Ltd.
W związku z przedstawionymi przez stronę postępowania argumentami, Prezes UOKiK pismem z [...] sierpnia 2017 r. zwrócił się do ITS w W.m.in. o wyjaśnienie, jakich modeli kasków dotyczy wydany przez ten Instytut certyfikat nr [...]i jaka jest relacja pomiędzy tym certyfikatem a certyfikatem [...], a także o sprawdzenie, czy wśród wzorów kasków [...]znajduje się kask model [...].
W odpowiedzi, pismem z [...] sierpnia 2017 r. ITS w W. przekazał kopie obu wydanych przez siebie certyfikatów. Wyjaśnił także, że nie żądał od strony postępowania dostarczania wzorów nadruków na kask.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes UOKiK stwierdził, że kask dla rowerzystów, model [...], kod [...] jest środkiem ochrony indywidualnej w rozumieniu § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej (Dz.U.2005.259.2173 - dalej jako rozporządzenie), zgodnie z którym jest to urządzenie lub wyposażenie przewidziane do noszenia bądź trzymania przez użytkownika w celu jego ochrony przed jednym lub większą liczbą zagrożeń, które mogą mieć wpływ na jego bezpieczeństwo lub zdrowie.
Zgodnie z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, środki ochrony indywidualnej mogą być wprowadzone do obrotu i stosowane wyłącznie, gdy chronią zdrowie oraz zapewniają bezpieczeństwo użytkownikom, nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia i bezpieczeństwa innych osób, zwierząt domowych oraz mienia, przy założeniu prawidłowej obsługi, a także użytkowaniu zgodnie z przeznaczeniem.
Natomiast § 34 ust. 2 ww. rozporządzenia stanowi, że producent lub jego upoważniony przedstawiciel przed rozpoczęciem seryjnej produkcji środków ochrony indywidualnej innych niż wymienione w ust. 3 (środków o prostej konstrukcji) powinien przedstawić egzemplarz wzoru środka ochrony indywidualnej do oceny typu WE. Ocena typu WE jest procedurą, poprzez którą jednostka notyfikowana stwierdza, że określony wzór środka ochrony indywidualnej spełnia wymagania określone w rozporządzeniu (§ 38 ust. 1 ww. rozporządzenia). Jeżeli wzór środka ochrony indywidualnej poddany ocenie typu WE odpowiada wymaganiom określonym w odpowiednich przepisach, jednostka notyfikowana wydaje wnioskodawcy certyfikat oceny typu WE i powiadamia o tym niezwłocznie wnioskodawcę (§ 39 ust. 1 rozporządzenia).
Zgodnie z § 39 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej, certyfikat WE powinien zawierać wyniki oceny typu WE oraz informacje o warunkach jego wydania, opisy i rysunki niezbędne do identyfikacji ocenianego środka ochrony indywidualnej. Oznacza to, że na podstawie certyfikatu powinno być możliwe ustalenie, jakich konkretnie wyrobów - w tym przypadku modeli kasków - dany certyfikat dotyczy.
W toku postępowania jego strona przedstawiła Prezesowi UOKiK certyfikat oceny typu WE nr [...] wydany przez ITS w W. dla posiadacza wyrobu: [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz producenta wyrobu: [...]Co. Ltd. Add. X., I., B., S., G., C.. Strona twierdzi, że certyfikat ten dotyczy kasku będącego przedmiotem postępowania. W certyfikacie w polu: "typ/oznaczenie, parametry" wskazano: "model: [...]w rozmiarze: [...]". Natomiast, zdaniem organu, w dokumencie tym brak jest jakichkolwiek odniesień do kasku model [...], kod [...], który jest przedmiotem postępowania. Na podstawie tego dokumentu nie jest więc możliwe uznanie, że ten certyfikat dotyczy spornego kasku.
W tej sytuacji Prezes UOKiK odmówił wiarygodności oświadczeniu strony postępowania i uznał, że przekazany przez nią certyfikat oceny typu WE nr [...]z [...] października 2009 r. nie dotyczy kasku model [...], kod [...].
Organ wyjaśnił, że z widniejących na certyfikacie oceny typu WE nr [...]z [...] października 2009 r. informacji wynika, że [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. jest posiadaczem certyfikatu, a producentem kasku jest [...]Co. Ltd. Add. X., I., B., S., G., C.. Prezes UOKiK stanął zatem na stanowisku, że skarżąca jako producent powinna sama przeprowadzić procedurę oceny zgodności i w konsekwencji to jej dane powinny zostać umieszczone w certyfikacie w polu "nazwa i adres producenta". Ani ustawa o systemie oceny zgodności ani rozporządzenie nie posługują się terminem "posiadacz certyfikatu". Nie jest też możliwe - co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych - aby wyrób mógł mieć dwóch producentów (w tym przypadku [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. i [...] Co. Ltd. Add. X., I., B., S., G., C.) - wyrok WSA w Warszawie z 24 kwietnia 2007 r.,sygn. akt VI SA/Wa 2306/06.
W konsekwencji, Prezes UOKiK stwierdził, że nie mógł uznać, iż przedstawiony przez stronę postępowania certyfikat oceny typu WE nr [...]z [...] października 2009 r. dotyczy kasku model [...], kod [...].
Zdaniem Prezesa UOKiK zastosowanie w niniejszej sprawie środków o których mowa w art. 41 ust. 3 u.s.o.z. było zasadne. Organ, zgodnie z art. 43b u.s.o.z. zgodności wszczął postępowanie administracyjne, w toku którego wyznaczył stronie postępowania w drodze postanowienia o którym mowa w art. 41b wskazanej ustawy termin na usunięcie niezgodności bądź wycofanie z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach.
Strona postępowania nie podjęła działań wskazanych przez Prezesa UOKiK, w konsekwencji czego Prezes UOKiK był uprawniony do nałożenia na nią obowiązków, o których mowa w art. 41c ust. 3 ustawy.
Odpowiadając na zarzuty strony Prezes UOKiK wyjaśnił, że § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań zawiera inne wymaganie w rozumieniu art. 5 ust. 24 ustawy o systemie oceny zgodności. Zgodną ze wskazaną definicją, inne wymagania to wymagania związane z wyrobem lub projektem wyrobu, określone w dyrektywach nowego podejścia lub w przepisach wydanych na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, inne niż zasadnicze lub szczegółowe wymagania.
Innym wymaganiem, o którym mowa w § 39 ust. 1 rozporządzenia jest wymaganie posiadania certyfikatu oceny typu WE potwierdzającego przeprowadzenie procedury oceny zgodności. Nieprzeprowadzenie procedury oceny zgodności dla wyrobu oznacza, że nie można uznać, aby spełniał on zasadnicze wymagania (§ 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej). W związku z tym, że strona postępowania nie przedstawiła certyfikatu oceny typu WE dla kasku model [...], kod [...], Prezes UOKiK był uprawiony do uznania, że wyrób ten nie spełnia wymagań, a w konsekwencji do wydania decyzji, o której mowa w art. 41 c u.s.o.z.
Prezes UOKiK uznał też, że wymóg posiadania certyfikatu oceny typu WE stanowi inne wymaganie w rozumieniu art. 5 pkt 24 u.s.o.z.
Natomiast wskazane przez stronę postępowania przepisy ustawy o systemie oceny zgodności dotyczą kontroli wyrobów. Analizując art. 40c ust. 1 u.s.o.z. organ stwierdził, że przepis ten w sytuacji braku współpracy nie nakłada na organ kontroli obowiązku oddania wyrobu do badań; przeciwnie, w takim przypadku organ ma prawo do zakończenia gromadzenia dowodów. Wbrew stanowisku strony, także art. 40h ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności nie nakłada na organ kontroli obowiązku przeprowadzenia badań próbek wyrobu, a jedynie daje mu taką możliwość. Decydując się na badanie próbek, organy kontroli nie mogą zapominać, że ich zadaniem jest przede wszystkim przeciwdziałanie sytuacji, by w obrocie znajdowały się wyroby niezgodne z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, a takimi są niewątpliwie wyroby które nie przeszły procedury oceny zgodności. Organy nadzoru rynku nie mogą zastępować przedsiębiorców i przeprowadzać za nich procedury oceny zgodności. Nie jest to możliwe ani też uzasadnione - jeśli organ uzna, że dany wyrób nie przeszedł właściwej procedury powinien jak najszybciej usunąć go z rynku.
Organ ponownie wyjaśnił, że z przedstawionego przez stronę postępowania certyfikatu nie wynika, aby dotyczył on kasku będącego przedmiotem postępowania, nie potwierdził tego również ITS w W.. W związku z tym, Prezes UOKiK nie mógł uznać, aby dokument ten potwierdzał przeprowadzenie procedury oceny zgodności kasku model [...], kod [...].
Strona postępowania przedstawiła również wystawioną przez siebie deklarację zgodności WE z [...] sierpnia 2010 r. potwierdzającą zgodność m.in. modelu [...] z wymaganiami rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej i normy PN-EN 1078:2000/A1:2013 "Kaski dla rowerzystów, użytkowników deskorolek oraz wrotek" oraz zawierającą oświadczenie, że środek ochrony, m.in. model [...] jest identyczny ze środkiem ochrony indywidualnej [...]będącym przedmiotem certyfikatu oceny typu WE nr [...]z [...] maja 2009 r. wydanego przez ITS w W.. Ponadto strona postępowania przekazała oświadczenia potwierdzające, że wyszczególnione modele kasków, w tym model [...] oznaczają rozróżnienie kolorystyczne dla tego samego typu kasku: [...]oraz oświadczenie przedsiębiorcy [...]Limited (dawniej S. M. H. Co. Ltd. Add. X., I., B., S., G., C.) z którego wynika, że kask będący przedmiotem postępowania jest odmianą kolorystyczną kasku model [...].
Zdaniem organu przekazane przez stronę oświadczenia są dokumentami prywatnymi i jako takie stanowią jedynie dowód tego dowód tego, że osoba która je podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 4 sierpnia 2011 r., II SA/Po 369/11). Dlatego też Prezes UOKiK nie uznał ich za wystarczający dowód do przyjęcia, że certyfikat oceny typu WE nr [...]dotyczy kasku będącego przedmiotem postępowania.
Wbrew twierdzeniu strony postępowania, Prezes UOKiK w zaskarżonej decyzji nie musiał wskazywać cech wyrobu, które powodują zagrożenia. Zgodnie z art. 41c ust. 9 ustawy o systemie oceny zgodności uzasadnieniem nadania decyzji rygoru jest interes konsumentów lub użytkowników wyrobów. W opinii Prezesa UOKiK bezspornym jest, w interesie konsumentów jest zapewnienie, aby w obrocie nie znajdowały się wyroby, które nie spełniają zasadniczych i innych wymagań. Strona postępowania nie przedstawiła certyfikatu oceny typu WE dla kasku będącego przedmiotem postępowania co oznacza, że nie spełnia on innego wymagania w rozumieniu art. 5 pkt 24 ustawy o systemie oceny zgodności. Brak przeprowadzenia procedury oceny zgodności oznacza, że wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, co w konsekwencji sprawia, że nie zapewnia ochrony przed występującymi zagrożeniami.
Zasadnie też nadano przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, ze względu na istniejące zagrożenie dla zdrowia i życia użytkowników wyrobów.
Skarżąca [...] sp. z o.o. z siedzibą w K., niezgadzając się z powyższą decyzją w terminie zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania w decyzji, które miało istotny wpływ na wynik, a mianowicie:
a) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie czyli utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy w sprawie istnieją podstawy prawne i faktyczne do jej uchylenia w całości;
b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu skarżonej decyzji przyczyn, z powodu których organ omówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom w postaci:
- deklaracji zgodności WE z [...] sierpnia 2010 r. potwierdzającej zgodność modelu [...] z wymaganiami rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej oraz normy PN-EN 1078:2000/A1:2013 i zawierającej oświadczenie, że kontrolowany środek ochrony indywidualnej jest identyczny ze środkiem ochrony indywidualnej [...], którego dotyczy certyfikat oceny typu WE nr [...]z [...] października 2009 r. wydany przez Instytut Transportu Samochodowego w W.:
- oświadczenia Skarżącej potwierdzającego, że model kasku [...] oznacza rozróżnienie kolorystyczne tego samego typu kasku [...],
- oświadczenia przedsiębiorcy International [...] Limited, z którego wynika, że kask będący przedmiotem postępowania jest odmianą kolorystyczną kasku model [...];
- podczas gdy naruszony przepis wymaga, aby odmawiając uznania dowodu za wiarygodny, organ wykazał, jakie okoliczności przemawiają za taką oceną dowodu.
c) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 §1 k.p.a. w zw. z art. 41c ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, ze względu na jakie zagrożenia organ prowadzący postępowanie uznał, że niezbędne jest wycofanie wyrobu z obrotu, podczas gdy w toku postępowania okoliczności te powinny były być ustalone i to w sposób w sposób niebudzący wątpliwości a następnie zawarte w treści uzasadnienia decyzji,
d) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 §1 k.p.a. w zw. z art. 41c ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, ze względu na jakie zagrożenia organ prowadzący postępowanie uznał, że niezbędne jest powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach kasku dla rowerzystów model [...], kod [...] z wymaganiami Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej, podczas gdy w toku postępowania okoliczności te powinny były być ustalone w sposób niebudzący wątpliwości, a następnie zawarte w treści uzasadnienia decyzji.
e) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 §1 k.p.a. w zw. z art. 41 c ust. 4 w z art. 2 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, ze względu na jakie zagrożenia organ prowadzący postępowanie uznał, że niezbędne jest nakazanie odkupienia wyrobu na żądanie osób, które faktycznie nim władają, podczas gdy w toku postępowania okoliczności te powinny były być ustalone w sposób niebudzący wątpliwości, a następnie zawarte w treści uzasadnienia decyzji
f) art. 107 § 1 pkt 4 poprzez niewskazanie i niewyjaśnienie w skarżonej decyzji podstawy prawnej, z której wynikałby rzekomy obowiązek Skarżącej przeprowadzenia przez nią ponownej procedury oceny zgodności tego samego wyrobu, dla którego wydany został certyfikat oceny typu WE nr [...] z [...] października 2009 r., i umieszczenia w certyfikacie w polu "nazwa i adres producenta" danych [...] sp. z o. o. w K., podczas gdy żaden z aktów prawnych wymienionych w decyzji nie nakłada na Skarżącą w/w obowiązku, nadto nie określa ustawowego wzoru certyfikatu oceny typu WE, którego treść w analizowanym przypadku ustalił ITS w ramach samodzielnych kompetencji przysługujących mu jako jednostce notyfikowanej, a sam wyrób od czasu oceny jego zgodności w 2009 r. nie został poddany żadnym zmianom, przeróbkom bądź modyfikacjom wymuszającym ponowną certyfikację.
g) art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie dowolnej oceny, przekraczającej zasady swobodnej oceny, dowodu w postaci pisma ITS z dnia [...] sierpnia 2017 r. i wyprowadzenie nieuprawnionych - wobec treści tego pisma (w którym wskazane zostało, że podmiot certyfikujący nie żądał od strony postępowania dostarczania wzorów nadruków kasków, w tym wzoru nadruku nr [...]) - wniosków oraz błędne ustalenie przez organ, że certyfikat oceny typu WE nr [...] z [...] października 2009 r. nie dotyczy modelu [...], podczas gdy nie powinno budzić wątpliwości, że ITS poddawał ocenie bryłę kasku i jej mocowanie do głowy, która dla wszystkich modeli kolorystycznych (kodów graficznych, kodów handlowych kasku) jest taka sama, a wzór kolorystyczny w żaden sposób nie wpływa na jakość, bezpieczeństwo i zgodność wyrobu z wymaganiami przewidzianymi dla tego rodzaju środków ochrony indywidualnej; a co za tym idzie - w/w certyfikat odnosi co się również do kontrolowanego modelu.
h) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 h ust. 1 w zw. z art.12 w zw. z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności poprzez niepoddanie wyrobu badaniom przez organ lub niezlecenie ich przeprowadzenia akredytowanemu laboratorium w celu ustalenia, czy wyrób spełnia zasadnicze lub szczegółowe wymagania, podczas gdy wobec treści naruszonych przepisów i występujących rozbieżności między treścią dowodów, a w szczególności wobec domniemania zgodności z wymaganiami określonymi w obowiązujących przepisach, wynikającego z umieszczenia oznakowania zgodności na wyrobie, organ miał obowiązek poddać wyrób badaniom lub zlecić ich przeprowadzenie akredytowanemu laboratorium w celu ustalenia, czy wyrób spełnia zasadnicze lub szczegółowe wymagania.
2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj:
a) art. 5 pkt 24 ustawy o systemie oceny zgodności poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu przez organ wymogu posiadania certyfikatu oceny typu WE za "inne wymaganie" w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy przepis ten przewiduje, że przez to sformułowanie należy rozumieć wymagania związane z wyrobem lub projektem wyrobu, określone w dyrektywach nowego podejścia lub w przepisach wydanych na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy, inne niż zasadnicze lub szczegółowe wymagania, a więc poza jego zakresem znaczeniowym pozostaje m. in. dokumentacja stanowiąca tylko prawnie wystarczający dowód na spełnianie wymogów;
b) art. 41c ust. 3 ustawy o systemie oceny zgodności w zw. § 39 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej poprzez ich nieprawidłową wykładnię i przyjęcie (przy teoretycznym założeniu, że Skarżąca nie posiadała stosownego certyfikatu), że obydwa cytowane przepisy rozporządzenia zawierają zasadnicze wymagania dla środków ochrony indywidualnej, co pozostaje w sprzeczności z wykładnią systematyczną całego rozporządzenia, która nakazuje rozumieć, że zasadnicze wymagania dla środków ochrony indywidualnej zawarte są w rozdziale 2 tego rozporządzenia, to jest §§ 7 do 32, a do rozdziału tego nie należy ani §6 ani §39.
c) art. 41c ust. 6 w z w. z art. 41 c ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy o systemie oceny zgodności w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustaleń dowodowych na okoliczność ewentualnego stwarzania przez wyrób zagrożenia oraz brak wyjaśnienia jakiego rodzaju i jakiego stopnia zagrożenie uzasadniające nałożenie na stronę wskazanych w decyzji obowiązków, stwarza kontrolowany kask, podczas gdy z naruszonych przepisów prawa materialnego wynika obowiązek dostosowania środków, o których mowa w art. 41c ust. 3-5, do rodzaju stwierdzonej niezgodności wyrobu z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami oraz stopnia zagrożenia, które miałyby powodować kontrolowane środki ochrony indywidualnej.
d) art. 41c ust. 9 ustawy o systemie oceny zgodności w zw. z art. 21 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 w zw. z art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a poprzez nieuzasadnione nadanie Decyzji 1 rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy wobec wynikającego z zasady proporcjonalności obowiązku stosowania środków współmiernych do stopnia ewentualnych zagrożeń, wobec nieudowodnienia przez organ rodzaju niezgodności i stopnia zagrożenia, które miałyby powodować kontrolowane kaski, a także nieustalenia żadnych skonkretyzowanych zagrożeń dla użytkowników kasku, przyjąć należy, że w okolicznościach sprawy brak było interesu konsumentów lub użytkowników wyrobu, które mogłyby być podstawą do nadania Decyzji 1 rygoru natychmiastowej wykonalności, a tym samym - do odmowy wstrzymania natychmiastowego wykonania w zaskarżonej Decyzji 2.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] września 2017 i poprzedzającej ją decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2017 r., w tym - w zakresie nadanego tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności
W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały obszernie omówione.
W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy kask dla rowerzystów, model [...], kod [...], jest zgodny z wymaganiami określonymi w § 39 ust. 1 w związku z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej (Dz. U. 2005.259.2173).
Skarżąca, podnosząc w skardze zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, wywodzi, że sporny kask jest odmianą kolorystyczną kasku typu [...], na który strona posiada certyfikat oceny typu WE nr [...]z [...] października 2009 r.
Tymczasem Prezes UOKiK uważa, że powyższy certyfikat oceny typu WE nie obejmuje modelu [...], kod [...]. To właśnie ten kask opatrzony tymi oznaczeniami został przez skarżącą wprowadzony do obrotu i następnie poddany kontroli przez organy inspekcji handlowej u przedsiębiorcy - Placówka Handlowo-Usługowa [...] A. – E.P. przy ul. W. [...] w M.. W trakcie tej kontroli ustalono, że Pani A. P. zakupiła 1 sztukę kasku dla rowerzystów , model [...], kod [...] od [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. w dniu [...] czerwca 2016 r. na podstawie faktury Vat nr[...].
Zdaniem Sądu zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że celem ustawy o systemie oceny zgodności określonym w art. 2, jest (1) eliminowanie zagrożeń stwarzanych przez wyroby dla życia lub zdrowia użytkowników i konsumentów oraz mienia, a także zagrożeń dla środowiska, (2) znoszenie barier technicznych w handlu i ułatwianie międzynarodowego obrotu towarowego, (3) tworzenie warunków do rzetelnej oceny wyrobów i procesów ich wytwarzania przez kompetentne i niezależne podmioty.
Jednocześnie, w myśl art. 12 ww. ustawy domniemywa się, że wyrób, na którym umieszczono oznakowanie zgodności lub dla którego sporządzono dokumentację potwierdzającą spełnienie zasadniczych wymagań, jest zgodny z wymaganiami określonymi w obowiązujących przepisach.
Sąd uważa, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie pozwalał organowi na ustalenie, że certyfikat oceny typu WE nr [...]z [...] października 2009 r. nie obejmuje kasku model [...], kod [...], który to egzemplarz wyroby został ujawniony podczas przeprowadzonej kontroli.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że stosownie do art. 6 ust 1 ustawy o systemie zgodności wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku podlegają ocenie zgodności z:
1) zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 albo
2) szczegółowymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 10 ust. 1, albo
3) zasadniczymi lub szczegółowymi wymaganiami określonymi w odrębnych ustawach.
W myśl ust. 2. cytowanego artykułu dokonanie oceny zgodności, o której mowa w ust. 1, jest obowiązkowe przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu lub oddaniem do użytku.
Jednocześnie zgodnie z art. 8 ust. 5 ustawy o systemie oceny zgodności zabrania się wprowadzania do obrotu lub oddawania do użytku wyrobu nieposiadającego oznakowania zgodności, jeżeli wyrób ten podlega takiemu oznakowaniu.
W oparciu o delegację zawartą w art. 9 ustawy o systemie oceny zgodności zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej (Dz.U.2005.259.2173).
Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia za zgodne z zasadniczymi wymaganiami, określonymi w rozporządzeniu uznaje się środki ochrony indywidualnej inne niż określone w § 34 ust. 3, posiadające oznakowanie CE, dla których producent lub jego upoważniony przedstawiciel posiada certyfikat potwierdzający zgodność z zasadniczymi wymaganiami określonymi w rozporządzeniu i wystawił deklarację zgodności WE.
Z kolei zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia jeżeli wzór środka ochrony indywidualnej poddany ocenie typu WE odpowiada wymaganiom określonym w odpowiednich przepisach, jednostka notyfikowana wydaje wnioskodawcy certyfikat oceny typu WE i powiadamia o tym niezwłocznie wnioskodawcę.
Mając zatem na uwadze fakt, że jak wynika z odpowiedzi Instytutu Techniki Samochodowej certyfikat oceny typu [...]został wydany zgodnie z przeprowadzonymi badaniami laboratoryjnymi oraz dostarczoną dokumentacją na kask model [...], natomiast oznaczenie model [...], kod [...]nie występuje w posiadanej dokumentacji, zatem nie można było podzielić stanowiska skarżącej, iż sporny model kasku posiada wymagany prawem certyfikat oceny typu WE. Dlatego też Sąd uznał, że w tej sytuacji nie jest wystarczające tłumaczenie skarżącej, iż opisane wyżej są modele tożsame zaś różnią się jedynie kolorem. W ocenie Sądu obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa nie pozwalają na postawienie znaku równości pomiędzy tymi dwoma modelami kasków i tym samym uznanie, że certyfikat oceny typu [...]z [...] października 2009 r. dotyczy również modelu [...], o kodzie [...]
Idąc tym tokiem rozumowania Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że w niniejszej sprawie organ był zobligowany do przeprowadzania ustaleń dotyczących skonkretyzowanych zagrożeń, jakie stwarza dla użytkowników sporny wyrób oraz, iż obowiązkiem organu było wykonanie badań tego wyrobu.
W myśl art. 40g ust.1 u.s.o.z. przedmiotem kontroli może być wyrób, prawidłowość oznakowania wyrobu oraz dokumentacja techniczna wyrobu.
Dlatego też Sąd nie przychylił się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 5 pkt 24 u.s.o.z. poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu przez organ wymogu posiadania certyfikatu oceny typu WE za "inne wymaganie" w rozumieniu tego przepisu. W tym aspekcie sprawy organ trafnie wyjaśnił, że wymóg posiadania certyfikatu oceny typu WE stanowi inne wymaganie w rozumieniu art. 5 pkt 24 u.s.o.z. A zatem nie ma racji skarżąca twierdząc, iż "kwestia dokumentów nie może być utożsamiana z wyrobem" czyli: "(...) wskazanie, iż produkt legitymuje się trudną do identyfikacji (według organu) dokumentacją, nie oznacza, że nie spełnia on zasadniczych wymagań ani nie oznacza, że nie spełnia on szczegółowych wymagań ani nie oznacza, że nie spełnia innych wymagań w rozumieniu ustawy, bowiem kwestia dokumentów nie może być utożsamiana z wyrobem, jego cechami, projektowaniem lub wytwarzaniem. Innymi słowy materialno-prawne wymogi stawiane wyrobowi nie mogą być utożsamiane z wymogami formalnymi (obowiązek posiadania dokumentacji)."
Z cytowanym wyżej art. 40g ust.1 u.s.o.z. koreluje art. 40h ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy osoba zobowiązana do przechowywania dokumentów związanych z oceną zgodności nie przedstawi tych dokumentów osobie kontrolującej lub z przedstawionych dokumentów nie wynika, że wyrób spełnia zasadnicze lub szczegółowe wymagania, organ wyspecjalizowany może poddać wyrób badaniom lub zlecić ich przeprowadzenie akredytowanemu laboratorium w celu ustalenia, czy wyrób spełnia zasadnicze lub szczegółowe wymagania.
Jednakże, wbrew wywodom skarżącej, przepis ten nie nakłada na organ kontroli obowiązku przeprowadzenia badań próbek wyrobu, a jedynie daje mu taką możliwość (organ może). Co do zasady słuszny jest argument Prezesa UOKIK, że organy nadzoru rynku nie mogą zastępować przedsiębiorców i przeprowadzać za nich procedury oceny zgodności.
Reasumując, nie można podzielić stanowiska skarżącej, że każdorazowo organ powinien udowodnić stronie, że zakwestionowany wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań. Takich obowiązków organu nie można doszukać się w treści ustawy o systemie oceny zgodności oraz w ww. rozporządzeniu. Jak trafnie przyjął Prezes UOKiK kontrola samych dokumentów była w niniejszej sprawie wystarczająca.
Po drugie, cytowane wyżej przepisy zakładają, że to organ decyduje, jakie czynności będą podejmowane w każdej sprawie. Jak słusznie zauważył Prezes UOKiK, jeśli organ uzna, że dany wyrób nie przeszedł właściwej procedury powinien być jak najszybciej usunięty go z obrotu.
W rozpoznawanej sprawie organ kontrolując dokumenty oraz oznakowanie wyrobu doszedł do wniosku, że kask model [...], o kodzie [...], nie posiada wymaganego certyfikatu oceny typu WE. Zatem nie było konieczności przeprowadzania z urzędu procedury badania samego wyrobu, zaś organ mógł poprzestać na ocenie prawidłowości posiadanej dokumentacji przez sporny kask.
W tych okolicznościach zarzuty skargi koncentrujące się na kwestionowaniu działań organu podjętych w związku z brakiem certyfikatu nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Wbrew zarzutom skargi, nie budzi zastrzeżeń Sądu konieczność wycofania wyrobu z obrotu przewidziana w art. 41c ust.3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, jak również pozostałe obowiązki nałożone na skarżącą w związku z ujawnieniem kasku bez wymaganego certyfikatu, a mianowicie powiadomienie konsumentów na stronie internetowej oraz w gazecie przez publikację stosownego ogłoszenia, a także obowiązek odkupienia kasku (art. 41c ust. 4 ustawy).Jest oczywiste, że organ działał tu w trosce o bezpieczeństwo konsumentów, które mogłoby być zagrożone przez użycie kasku bez przeprowadzonej procedury oceny zgodności czyli bez potwierdzenia, że wyrób i proces jego wytwarzania są zgodne z zasadniczymi wymaganiami( art. 5 pkt 9 u.s.o.z.). W tej sytuacji uzasadnione było również nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 41 c ust. 9. u.s.o.z..
Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji było wyczerpujące i spełniało wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło