VI SA/Wa 2416/10

WyrokWSA w Warszawie2011-02-23

Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Danuta Szydłowska, Dorota Wdowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz wykonywany na podstawie umowy o dzieło przez kierowcę, który nie jest pracownikiem przedsiębiorcy w rozumieniu Kodeksu pracy, może być uznany za przewóz na potrzeby własne, zwalniający z obowiązku posiadania licencji na transport drogowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz wykonywany na podstawie umowy o dzieło, gdzie kierowca nie jest pracownikiem przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy, nie spełnia warunku z art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym. W konsekwencji, taki przewóz nie może być uznany za przewóz na potrzeby własne, lecz za transport drogowy wymagający posiadania licencji. Brak licencji uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na W. G. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Kontrolowany pojazd, którym kierował D. B. na podstawie umowy o dzieło, wykonywał przewóz ładunku. Organy administracji uznały, że nie był to przewóz na potrzeby własne, ponieważ kierowca nie był pracownikiem skarżącego w rozumieniu Kodeksu pracy, a umowa o dzieło nie spełniała wymogów art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym. Skarżący kwestionował kwalifikację przewozu jako transportu drogowego, argumentując, że był to przewóz na potrzeby własne, a spółka cywilna powinna odpowiadać solidarnie za kary.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.; dalej u.t.d.) oraz lp. 1.1 załącznika do tej ustawy i art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095) po rozpatrzeniu odwołania W. G. (dalej: skarżący, strona) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. nakładającej karę pieniężną w wysokości 8000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] marca 2009 r. w miejscowości B., na drodze krajowej nr [...] został zatrzymany do kontroli pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnymi [...], którym kierował D. B. Pojazdem wykonywano przewóz drogowy ładunku na trasie [...], na podstawie wypisu nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, udzielonego A. P. P. s.c. Kierowca okazał do kontroli orzeczenie lekarskie z datą ważności do dnia [...] czerwca 2009 r. oraz orzeczenie psychologiczne ważne do dnia [...] czerwca 2009 r. Kierowca zeznał, iż jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenie w firmie P. s. c. A. P., W. G. Niniejszy przewóz drogowy wykonuje na polecenie szefa – pana A. P. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania, oraz pouczono o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i prawie do zgłaszania żądań. Jednocześnie organ wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...] o udzielenie wyjaśnień, czy W. G. posiada własne zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz czy okazane zaświadczenie zostało wydane wyłącznie przedsiębiorcy A. P., czy również skarżącemu. W odpowiedzi Starostwo Powiatowe poinformowało, iż zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne posiadają dwaj wspólnicy spółki P. s.c. – A. P. (zaświadczenie nr [...]) i W. G. (zaświadczenie nr [...]). W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego strona przesłała umowę o dzieło zawartą z kierowcą D. B. na wykonanie przewozu odpadów w kategorii III na trasie [...]. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. organ I instancji zawiadomił stronę o rozszerzeniu postępowania z uwagi na wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. została nałożona kara pieniężna na A. P. i W. G. w wysokości 8500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowych na badania lekarskie lub psychologiczne oraz za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek. Od powyższej decyzji wspólnicy spółki złożyli odwołanie i decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji celem jej ponownego rozpoznania wskazując, iż organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy przedsiębiorcy posiadają odpowiednią licencję na wykonywanie krajowego lub międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Ponadto organ II instancji wskazał, iż licencja jako uprawnienie osobiste przysługuje każdemu ze wspólników indywidualnie i każdy z nich winien się taką licencja legitymować, zaś w zakresie pozostałych naruszeń kara winna być nałożona solidarnie na wszystkich wspólników. Dlatego też organ I instancji powinien wyłączyć do odrębnego postępowania kwestię posiadania licencji w stosunku do każdego ze wspólników oddzielnie. Postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2010 r. organ I instancji wyłączył do odrębnego postępowania sprawy w zakresie wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji względem W. G. i A. P. zaś pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...] z pytaniem, czy przedsiębiorcom: A. P. i W. G. została udzielona licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. W odpowiedzi Starostwo Powiatowe poinformowało, iż każdy z przedsiębiorców posiada zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Jednocześnie po sprawdzeniu elektronicznej bazy Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego ustalono, że A. P. i W. G. nie posiadają licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. W uzasadnieniu organ wskazał, iż analiza materiału dowodowego nie pozwala przyjąć, iż w czasie kontroli miał miejsce przewóz na potrzeby własne, dlatego też istniał wymóg posiadania licencji. Przewóz na potrzeby własne musi bowiem spełniać łącznie warunki wskazane w art. 4 pkt 4 u.t.d. Brak któregokolwiek z nich wyklucza przyjęcie, że taki przewóz jest wykonywany. Jednym z tych wymogów jest wykonywanie przewozu przez kierowcę lub jego pracownika. W przedmiotowej sprawie kierowca zatrzymanego pojazdu wykonywał przewóz na rzecz wspólników wyłącznie w oparciu o zawartą umowę o dzieło. W myśl zaś art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. Nr 21, poz. 91) pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. W ocenie organu nie można zatem uznać, iż osoba kierująca pojazdem jest pracownikiem skarżącego. Dlatego też, skoro wspólnicy zdecydowali o powierzeniu czynności kierowania pojazdem osobie nie będącej ich pracownikiem, to należy uznać, iż naruszyli obowiązujące przepisy u.t.d. Jednocześnie organ podkreślił, iż spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą, lecz wyłącznie stosunkiem obligacyjnym, jaki może zostać ukształtowany przez jej wspólników na zasadach i warunkach określonych w kodeksie cywilnym. Dlatego też obowiązek uzyskania licencji na prowadzenie działalności w zakresie transportu drogowego spoczywa na każdym ze wspólników spółki cywilnej jako oddzielnym przedsiębiorcy, z uwagi na fakt, iż licencja może być udzielona wyłącznie konkretnemu przedsiębiorcy. Brak licencji skutkował nałożeniem kary pieniężnej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, iż w jego ocenie organ nie miał podstawy do zakwalifikowania przewozu drogowego z dnia [...] marca 2009 r. jako przewozu drogowego w ramach transportu drogowego, gdyż przewóz ten nosił znamiona przewozu na potrzeby własne. Nie miał on bowiem charakteru zarobkowego, lecz stanowił przewóz pomocniczy wobec podstawowej działalności gospodarczej spółki. Jednocześnie skarżący wskazał, iż zawarta z kierowcą umowa o dzieło wiązała go z przedsiębiorstwem i spółka cywilna była pracodawcą kierowcy. Dlatego też został spełniony warunek określony w art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d. Ponadto kontrolowany pojazd był własnością spółki, podobnie jak rzeczy nim przewożone. Należy zatem uznać, iż kontrolowany przewóz stanowił faktycznie niezarobkowy przewóz na potrzeby własne, a zatem organ błędnie uznał go za przewóz drogowy niespełniający warunków z art. 4 pkt 4 u.t.d. i niesłusznie nałożył karę za brak licencji na wykonywanie transportu drogowego. Ponadto skarżący wskazał, iż niezasadne jest nakładanie kary na każdego ze wspólników spółki cywilnej oddzielnie za brak licencji, gdyż spółka ta nie ma wprawdzie osobowości prawnej, ale jest podmiotem gospodarczym działającym we własnym imieniu i wszelkie jej zobowiązania, w tym również kary pieniężne, muszą być regulowane przez spółkę. Dlatego też wszyscy wspólnicy spółki odpowiadają solidarnie. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż licencja jest uprawnieniem osobistym, przysługującym każdemu wspólnikowi osobno. Ponieważ zaś ustawa o swobodzie działalności gospodarczej jednoznacznie w art. 4 ust. 2 wskazuje, iż za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, należy uznać, iż do wykonywania działalności gospodarczej w ramach prowadzonej przez strony spółki cywilnej niezbędne jest, by każdy ze wspólników posiadał uprawnienie w postaci licencji. Odnośnie zaś zarzutu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego poprzez przyjęcie przez organ, iż kontrolowany pojazd nie wykonywał przewozu na potrzeby własne organ wskazał, iż kierowca nie był pracownikiem przedsiębiorcy zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy umowa o dzieło, będąca podstawą zatrudnienia D. B. na stanowisku kierowcy. Definicja pracownika znajduje się w art. 2 kodeksu pracy i należy uznać, iż pracownikiem nie jest osoba fizyczna wykonująca określone czynności na rzecz innej osoby na innych podstawach niż wymienne w ww. artykule. Jednocześnie organ wskazał, iż precyzyjne określenie przez ustawodawcę warunków, jakim ma odpowiadać przewóz na potrzeby własne miało na celu z jednej strony zezwolenie przedsiębiorcy realizowania przewozów nieodpłatnie na własne potrzeby jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności i w związku z tym brak wymogu ubiegania się o licencję na wykonywanie transportu drogowego, a z drugiej strony miało zapobiec sytuacjom, gdy przedsiębiorca pod pozorem wykonywania przewozów na potrzeby własne w rzeczywistości świadczy usługi transportowe. W ocenie organu nie został spełniony warunek określony w art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d., dlatego też nie można uznać, iż w dniu kontroli był wykonywany przewóz na potrzeby własne, co powoduje, iż przedsiębiorca miał obowiązek posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego. Jej brak skutkował natomiast nałożeniem kary pieniężnej. W skardze złożonej na powyższą decyzję skarżący wskazał na błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji polegający na zakwalifikowaniu przewozu drogowego wykonywanego w dniu [...] marca 2009 r. jako przewozu w ramach transportu drogowego, podczas gdy przewóz ten był wykonywany w ramach przewozu drogowego na potrzeby własne oraz niezasadne nałożenie kary za wykonywanie transportu drogowego bez licencji z wyłączeniem taksówek oddzielnie na każdego ze wspólników spółki cywilnej. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż w jego ocenie, wykonywany przewóz nosił znamiona przewozu na potrzeby własne, gdyż nie miał on charakteru zarobkowego – był przewozem pomocniczym wobec podstawowej działalności spółki, umowa o dzieło zawarta z kierowcą pozwalała uznać, iż spółka była jego pracodawcą, pojazd, którym wykonywano przewóz oraz rzeczy przewożone ww. pojazdem były własnością spółki. Dlatego też niezasadne jest nakładanie kary pieniężnej za brak licencji na wykonywanie transportu drogowego, skoro nie było wymogu jej posiadania. Ponadto skarżący wskazał, iż spółka cywilna jest jednostką organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą, dlatego też odpowiedzialność za ewentualne nieprawidłowości wynikające z prowadzenia działalności gospodarczej spoczywa na spółce i to ona winna ewentualnie wpłacić kwotę 8000 złotych za brak licencji. Z uwagi na fakt, iż spółkę "P." tworzy dwóch wspólników, wysokość kary przypadająca na każdego z nich powinna zatem wynosić 4000 złotych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Przedmiotem rozpoznania była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. nakładająca karę pieniężną w wysokości 8000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek. W rozstrzygnięciu zarówno organ I jak i II instancji uznał, iż z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wynika, iż wykonywany w dniu [...] marca 2009 r. przejazd nie spełniał przesłanek niezabrobkowego przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 pkt 4 u.t.d., dlatego też niezbędnym było posiadanie licencji na wykonywanie transportu drogowego. W ocenie organu nie można bowiem przyjąć, iż zawarcie umowy o dzieło wypełnia dyspozycję art. 4 pkt 4 pkt a u.t.d. tj. prowadzenia pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy. Należy zauważyć, iż zgodnie z treścią przywołanego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przejazdu do przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. Jednocześnie aby uznać dany przejazd za przewóz na potrzeby własne muszą być spełnione kumulatywnie cztery warunki wskazane powyżej. Niespełnienie choćby jednego z nich powoduje, iż przewóz jest klasyfikowany jako transport drogowy, co jednocześnie powoduje powstanie wymogu posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego (por. R. Strachowska, Komentarz do ustawy o transporcie drogowym, ABC, 2010; komentarz do art. 4). Jeden z wymogów stanowi, iż pojazdy samochodowe używane do przewozu muszą być prowadzone przed przedsiębiorcę lub jego pracownika. Z uwagi na brak definicji pojęcia "pracownik" w ustawie o transporcie drogowym, należy uznać, iż organy prawidłowo odwołały się do definicji pracownika sformułowanej w art. 2 kodeksu pracy, w myśl której pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, m.in. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 18 października 1994 r. K 2/94; OTK 1994/2/36 podkreślił, iż kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego terminy i pojęcia używane przez kodeksy traktuje się jako wzorcowe i istnieje domniemanie, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie. Ponadto, jak wskazał Naczelny Sądu Administracyjny w wyroku z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 78/06 gdyby ustawodawca uznawał za możliwe posługiwanie się terminem "pracownik" w innym niż kodeksowe znaczeniu, to niewątpliwie w ustawie o transporcie drogowym zawarłby odmienną definicję tego pojęcia. W ocenie Sądu organy prawidłowo zatem dokonały wykładni pojęcia "pracownik" użytego w art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d. przyjmując, że pracownikiem w rozumieniu tego przepisu jest tylko osoba zatrudniona przez przedsiębiorcę w sposób wskazany w art. 2 kodeksu pracy. Każda inna forma zatrudnienia jest natomiast niezgodna z wymogiem ustalonym w tym artykule. Jednocześnie wskazać należy, że zatrudnienie na podstawie innych umów niż umowa o pracę jest dopuszczalne i ustawa o transporcie drogowym nie narzuca przedsiębiorcom formy zatrudnienia kierowców. Ustawa ta stanowi jedynie, że jeżeli przewóz ma być traktowany jako przewóz na potrzeby własne, to musi być wykonywany przez pracowników. W przedmiotowej sprawie kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał przewóz w oparciu o zawartą ze wspólnikami P. s.c. umowę o dzieło. Umowa ta została uregulowane w Kodeksie cywilnym. W myśl art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Umowę tę odróżnia od umowy o pracę brak stosunku zależności między zamawiającym a przyjmującym zamówienie, a także konieczność osiągnięcia określonego rezultatu pracy człowieka w szerokim tego słowa znaczeniu. Natomiast w przypadku umowy o prace podstawowe znaczenie ma co do zasady wykonywanie pracy, a nie jej rezultat. Jednocześnie, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 11/08, to rzeczą przedsiębiorcy jest zadbanie o takie ukształtowanie umowy zawieranej z kierowcą któremu powierzono wykonywanie w ramach przedsiębiorstwa przejazdów, licząc na skorzystanie z dobrodziejstw związanych z niezarobkowym przewozem drogowym - przewozem na potrzeby własne według definicji zawartej w art. 4 pkt 4 u.t.d. - aby jej treść wprost dawała podstawy do przyjęcia przez organy uprawnione do kontroli drogowej, iż jest to umowa o pracę. W sytuacji zatem wykonywania przez kierowcę przejazdu w oparciu o umowę o dzieło warunek prowadzenia samochodu przez pracownika przedsiębiorcy nie był spełniony. Umowa zawarta bowiem między kierowcą a skarżącym jest umową cywilnoprawną, a stosunek łączący kierowcę ze spółką nie jest stosunkiem pracy. W tym stanie rzeczy kontrolowany przewóz, jako niespełniający warunku z art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d. nie był przewozem na potrzeby własne i prawidłowo został uznany w myśl art. 4 pkt 3 u.t.d. za transport drogowy wymagający uzyskania odpowiedniej licencji, a jej brak uzasadniał nałożenie kary pieniężnej. Również zarzuty skarżącego odnośnie bezzasadności nałożenia kary pieniężnej za brak licencji oddzielnie na każdego ze wspólników spółki cywilnej nie zasługują na uwzględnienie. Należy zauważyć bowiem, iż licencja na wykonywanie transportu drogowego jest indywidualnym uprawnieniem przyznawanym na podstawie przepisów prawa publicznego i upoważniającym do wykonywania określonej działalności wymagającej z woli ustawodawcy posiadania określonych kwalifikacji. Legitymować się nią może zatem wyłącznie przedsiębiorca, któremu ta licencja została udzielona (zob. Renata Strachowska, Ustawa..., s. 60). Należy zauważyć, iż uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 5/08 zapoczątkowała obecnie obowiązującą linię orzeczniczą sądów administracyjnych wskazując, iż licencji udzielonej jednemu ze wspólników spółki cywilnej nie można traktować jako udzielonej spółce. Licencja ta nie jest składnikiem wspólnego majątku spółki ani też przedsiębiorstwa wchodzącego w skład tego majątku. Nie może więc być wykorzystywana przez wspólników nielegitymujących się uprawnieniami z licencji. Dlatego też w sytuacji, gdy jeden ze wspólników spółki cywilnej posiada licencję na wykonywanie usług transportowych nie stwarza po stronie pozostałych wspólników uprawnienia do wykonywania transportu drogowego samodzielnie lub wspólnie z licencjobiorcą. Jednocześnie w myśl art. 5 ust. 3 u.t.d. licencji na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego udziela się przedsiębiorcy. Natomiast spółka cywilna jest wyłącznie stosunkiem obligacyjnym, jaki może zostać ukształtowany przez jej wspólników na zasadach i warunkach określonych w kodeksie cywilnym. Spółka ta nie jest osobą prawną ani jednostką organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, ale wyposażoną w zdolność prawną. Żaden przepis prawna nie nadaje jej bowiem ani osobowości prawnej, ani zdolności prawnej. Konsekwencją tego jest m.in. to, iż stroną zawieranych umów są wszyscy wspólnicy, a nie spółka, jak również odpowiedzialność za zobowiązania ponoszą wspólnicy, nie spółka. Ponadto przepis artykułu 4 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej stanowi, że przedsiębiorcami są wyłącznie poszczególni wspólnicy spółki cywilnej, nie zaś sama spółka. Artykuł ten wprost zatem wyłącza spółki cywilne z kategorii przedsiębiorców i przypadku wykonywania transportu drogowego w ramach spółki cywilnej, to każdy ze wspólników powinien uzyskać licencję. Dlatego też, w ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, iż przedsiębiorcą zobowiązanym do legitymowania się właściwą licencją są wspólnicy spółki cywilnej nie zaś sama spółka i brak licencji, będącej uprawnieniem indywidualnym, obliguje do nałożenia kary pieniężnej oddzielnie każdemu ze wspólników spółki cywilnej nie zaś samej spółce. Reasumując, zdaniem Sądu, poczynione przez organy obu instancji ustalenia wynikają z prawidłowo zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy o transporcie drogowym nie budzi zastrzeżeń i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło