VI SA/Wa 2420/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej R. D. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z 21 maja 2013 r. sygn. akt II GSK 268/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 września 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1358/11 oddalający skargę R. D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Powyższe miało miejsce w następującym stanie faktycznym sprawy: R. S. i M. H. wspólnicy s.c. B. w dniu [...] marca 2009 r. złożyli wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Futerał na telefon komórkowy" nr [...], udzielonego [...] listopada 2004 r. na rzecz R. D. z pierwszeństwem od 3 kwietnia 2007 r. Wnioskodawcy podnieśli w stosunku do spornego wzoru zarzut braku nowości oraz indywidualnego charakteru. Swój interes prawny wnioskodawcy wywodzili z faktu produkcji i wprowadzania do obrotu, przed datą pierwszeństwa spornego wzoru, futerałów na telefony komórkowe, w tym futerałów o cechach spornego wzoru przemysłowego. Zdaniem wnioskodawców, sporne prawo prowadzi do ograniczenia ich swobody działalności gospodarczej. Decyzją z [...] lutego 2011 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, działając na podstawie art. 102, 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119 ,poz. 1117 ze zm. - dalej: p.w.p.) unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Futerał na telefon komórkowy" nr [...]. W ocenie organu wnioskodawcy posiadają interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, gdyż sporne prawo prowadzi do ograniczenia ich swobody działalności gospodarczej, przy czym strony są konkurentami w zakresie produkcji futerałów na telefony komórkowe. Organ nadmienił, iż między stronami toczyło się - z powództwa uprawnionej, postępowanie sądowe o naruszanie spornego prawa, zakończone wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi oddalającym apelację. Organ podkreślił, że przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest futerał na telefon komórkowy, który zgodnie z dokumentacją rejestrową charakteryzuje się tym, że ma postać bryły zbliżonej kształtem do prostopadłościanu o wyoblonych narożach, która zawiera osłonkę i otwór do przesuwania przedniego panelu telefonu komórkowego wykonanego w układzie rozsuwanym, przy czym w dolnej części tego futerału - na jego ściankach bocznych znajduje się zamek błyskawiczny, na tylnej ściance osłonka przeznaczona dla obiektywu aparatu fotograficznego (w pierwszej odmianie) oraz oczko w kształcie pętli do przewlekania paska zwanego potocznie "smyczą". W ocenie organu cechy określone jako: "zawiera osłonkę i otwór do przesuwania przedniego panelu telefonu komórkowego wykonanego w układzie rozsuwanym" oraz "na tylnej ściance osłonka przeznaczona dla obiektywu aparatu fotograficznego (w pierwszej odmianie) oraz oczko w kształcie pętli do przewlekania paska zwanego potocznie "smyczą"", stanowią cechy wynikające wyłącznie z funkcji technicznej tego wzoru, co sprawia, że zgodnie z art. 102 ust. 1 i 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. nie są one objęte przedmiotowym prawem z rejestracji i nie są brane pod uwagę przy ocenie zdolności rejestrowej spornego wzoru przemysłowego. Ocenie zdolności rejestrowej spornego wzoru przemysłowego podlegają jedynie jego cechy istotne określone jako: "ma postać bryły zbliżonej kształtem do prostopadłościanu o wyoblonych narożach, ... przy czym w dolnej części tego futerału - na jego ściankach bocznych znajduje się zamek błyskawiczny...". Organ uznał, że wzór przemysłowy nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu powołanych przepisów, gdyż ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na takim użytkowniku przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo. Tożsamość wszystkich ocenianych cech istotnych decyduje o jednakowym wrażeniu jakie wcześniej znany wzór i wzór przedmiotowy wywierają na zorientowanym użytkowniku. Organ podkreślił, że swoboda twórcza przedmiotowego wzoru jest niezbyt wielka odnośnie ukształtowania futerału do telefonu komórkowego, gdyż musi on odpowiadać ukształtowaniu telefonu, do którego jest przeznaczony, natomiast praktycznie nieograniczona jest swoboda twórcza w zakresie kolorystyki, faktury i zdobienia powierzchni takiego futerału. Uznając, że brak indywidualnego charakteru jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, organ zrezygnował z rozpatrywania zarzutu braku nowości w świetle przedłożonego materiału. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła organowi: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: a. art. 102 i 104 ustawy p.w.p. poprzez błędną ocenę indywidualnego charakteru wzoru i bezpodstawne uznanie, iż w dacie zgłoszenia wzór przemysłowy chroniony prawem z rejestracji [...] nie spełniał ustawowych warunków do udzielenia prawa z rejestracji - organ odniósł się tylko do jednej odmiany wzoru i pominął rysunki; b. art. 107 ust. 1 w zw. z art. 104 poprzez błędną ocenę cech wzoru i w konsekwencji błędne uznanie niektórych cech wzoru za wynikające wyłącznie z funkcji technicznej i bezpodstawne pominięcie tych cech przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przy czym cechy uznane za wynikające wyłącznie z funkcji technicznej w rzeczywistość nie wynikają wyłącznie z tej funkcji. 2. Naruszenie przepisów postępowania: a. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego zbadania materiału dowodowego oraz poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania dowodowego w tym zasady bezpośredniości - organ pominął dowody w sprawie poza wzorem użytkowym [...]; b. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia stronie przesłanek, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy – organ nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do obu odmian wzoru, kryteriów wyodrębnienia cech jako wynikających wyłącznie z funkcji technicznej, określenia zorientowanego użytkownika i ustalenia swobody twórczej; c. art. 8, 9 i 11 k.p.a. - poprzez wybiórczą, nie znajdującą oparcia w przepisach prawa, ocenę przesłanek zdolności rejestrowej wzoru względem zarzutów wnioskodawcy - organ niesłusznie pominął rozważania dotyczące nowości wzoru. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z 22 września 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1358/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w niniejszej sprawie. Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Subsumpcja odpowiednich norm prawa materialnego oraz wywód prawny zawarty w zaskarżonej decyzji również nie budził zastrzeżeń Sądu. Wnosząc skargę kasacyjną od powyższego wyroku skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu Sądu I instancji naruszenie: 1. przepisów postępowania tj.: a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) i w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a., w związku z art. 256 ust. 1 i art. 102 i art. 104 p.w.p. – poprzez zaakceptowanie przez Sąd uchybień organu w toku dokonywania ustaleń faktycznych sprawy przy ocenie przedmiotu prawa z rejestracji [...]i ocenie indywidualnego charakteru chronionych nim wzorów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, nieznajdujące oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności bez dokonania oceny w stosunku do obydwu odmian wzoru chronionych spornym prawem; b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i art. 102, 104, 107 i 108 p.w.p. – poprzez zaakceptowanie przez Sąd uchybień organu w toku dokonywania ustaleń faktycznych przy ocenie przedmiotu prawa z rejestracji [...] i ocenie indywidualnego charakteru chronionych nim wzorów, polegających na dokonaniu oceny postaciowej wzoru wyłącznie na podstawie opisu, z pominięciem rysunków, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do oceny zdolności rejestrowej innych wzorów, niż wzory będące faktycznie przedmiotem spornego prawa z rejestracji [...]; c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 7, 77 i 80, w zw. z art. 256 ust. 1 i art. 102, 104 i 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. – poprzez zaakceptowanie przez Sąd uchybień organu w toku dokonywania ustaleń faktycznych przy ocenie przedmiotu prawa z rejestracji [...] i ocenie indywidualnego charakteru chronionych nim wzorów, w tym przekroczenia granic zasady swobodnej oceny dowodów i całkowicie dowolnego wyselekcjonowania przez organ cech wzoru wynikających wyłącznie z funkcji technicznej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego pominięcia tych cech w toku oceny wzoru i ocenę przedmiotu rejestracji odmiennego niż faktycznie zarejestrowany; d. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 102, 104 i 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. - poprzez pominięcie przez Sąd w toku wyrokowania argumentów strony skarżącej, dotyczących oceny "indywidualnego charakteru" wzorów chronionych spornym prawem, w tym rozumienia pojęcia "cech wynikających wyłącznie z funkcji technicznej" i nieustosunkowanie się do tych argumentów skarżącej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczyło istoty rozstrzygnięcia Sądu; brak odniesienia do argumentów skarżącej w uzasadnieniu wyroku uniemożliwia skarżącej poznanie stanowiska Sądu w tym zakresie i poznanie rzeczywistych motywów rozstrzygnięcia Sądu i świadczy o tym, iż okoliczności podnoszone przez skarżącą nie zostały uwzględnione przez Sąd w toku wyrokowania; e. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez zaakceptowanie przez Sąd naruszenia przez organ podstawowych zasad postępowania dowodowego, w tym zasady bezpośredniości polegającej na zaakceptowaniu i uwzględnieniu w ocenie stanu faktycznego sprawy ustaleń dotyczących zdolności rejestrowej wzoru, poczynionych przez sąd cywilny w sprawie o naruszenie prawa z rejestracji [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do oceny przedmiotu wzorów chronionych prawem rejestracji [...] w oparciu o okoliczności pozaprawne nieustalone w toku postępowania o unieważnienie; f. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. oraz w zw. z art. 102, 104 i 107 ust. 1 : pkt. 1 p.w.p. poprzez zaakceptowanie przez Sąd uchybień organu w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, polegającego na braku wyjaśnienia przez organ przesłanek i motywów rozstrzygnięcia, co uniemożliwia skarżącej poznanie rzeczywistych przesłanek, jakimi kierował się organ przy podjęciu decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji [...]; 2. Przepisów prawa materialnego, tj.: a. art. 102 i 104 p.w.p. w zw. z art. 89 i 117 p.w.p. poprzez błędną interpretację przesłanki "indywidualnego charakteru" wzoru, "zorientowanego użytkownika", "zakresu swobody twórczej", a w konsekwencji niewłaściwe ustalenie norm prawnych wynikających z cytowanych przepisów, mających zastosowanie przy ocenie zdolności rejestrowej wzoru chronionego prawem z rejestracji [...]; b. art. 107 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. w zw. z art. 104, art. 89 i 117 p.w.p. poprzez błędną interpretację przesłanki "cech wynikających wyłącznie z funkcji technicznej" i w konsekwencji niewłaściwe ustalenie normy prawnej wynikającej z tego przepisu, mające zastosowanie przy ocenie zdolności rejestrowej wzoru chronionego prawem z rejestracji [...]; c. art. 102 i 104 i art. 107 p.w.p. w zw. z art. 89 i 117 p.w.p. poprzez błędne zastosowanie norm prawnych wynikających z tych przepisów do istniejącego stanu faktycznego i bezpodstawne uznanie niektórych cech wzoru za cechy wynikające wyłącznie z funkcji technicznej i pominięcie tych cech przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru, a w konsekwencji błędne uznanie, iż w dacie zgłoszenia wzór chroniony spornym prawem z rejestracji [...] nie spełniał ustawowych warunków do udzielenia prawa z rejestracji. Uchylając rozstrzygnięcie sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzuty kasatora dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu patentowego, mimo że organ ten z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. a także art. 107 § 3 k.p.a., nie ustalił w sposób prawidłowy i wnikliwy stanu faktycznego sprawy i nie dokonał prawidłowej oceny tego stanu. Ponadto, naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, które w skardze zostały sformułowane jako zarzuty. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Zagadnieniem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie była kwestia, czy sporny wzór przemysłowy pt.: "Futerał na telefon komórkowy" nr [...] objęty prawem z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Futerał na telefon komórkowy", udzielonym w dniu [...] listopada 2004 r. na rzecz R. D. z pierwszeństwem od 3 kwietnia 2007 r. posiadał w dacie jego zgłoszenia cechę indywidualnego charakteru. Zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p. wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Art. 103 ust. 1 p.w.p. wskazuje, iż: wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. Stosownie do treści ust. 2 ww. artykułu wzoru nie uważa się za udostępniony publicznie, w rozumieniu ust. 1, jeżeli nie mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy. Art. 104 ust. 1 p.w.p. wskazuje, iż wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Ust. 2 art. 104 p.w.p. nakazuje przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego brać się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru. Zgodnie z treścią art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego nie obejmuje cech wytworu wynikających wyłącznie z jego funkcji technicznej. W niniejszej sprawie Urząd Patentowy uznał, iż sporny wzór przemysłowy nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru, ponieważ ogólne wrażenie jakie wywołuje on na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą pierwszeństwa. Zdaniem organu, wobec braku indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, można zrezygnować z rozpatrywania zarzutu braku nowości, gdyż brak indywidualnego charakteru jest wystarczającą samodzielna przesłanka do unieważnienia spornego wzoru. Jako zorientowanego użytkownika organ w zaskarżonej decyzji wskazał osobę często zmieniającą telefony komórkowe i poszukującą do nich futerałów. Odnośnie swobody twórczej organ podkreślił, iż swoboda twórcza przedmiotowego wzoru jest niezbyt wielka odnośnie ukształtowania futerału do telefonu komórkowego, gdyż musi on odpowiadać ukształtowaniu telefonu, natomiast praktycznie nieograniczona jest swoboda twórcza w zakresie kolorystyki, faktury i zdobienia powierzchni takiego futerału. Organ stwierdził, że cechy określone jako: "zawiera osłonkę i otwór do przesuwania przedniego panelu telefonu komórkowego wykonanego w układzie rozsuwanym" oraz "na tylniej ściance osłonka przeznaczona dla obiektywu aparatu fotograficznego (w pierwszej odmianie) oraz oczko w kształcie pętli do przewlekania paska zwanego potocznie "smyczą"", stanowią cechy wynikające wyłącznie z funkcji technicznej tego wzoru, a zatem nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie zdolności rejestrowej spornego wzoru. Jak podkreśla się w judykaturze, wzór przemysłowy może być uznany za niespełniający wymagania nowości tylko wówczas, gdy różni się nieistotnymi szczegółami od wzoru wcześniejszego, a więc jeżeli nie ma indywidualnego charakteru. W takim przypadku nie jest możliwe dokonanie oceny nowości bez przeprowadzenia oceny indywidualnego charakteru tego wzoru. Badanie indywidualnego charakteru wzoru powinno być dokonane, z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., czyli ogólnego wrażenia, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku wzór przemysłowy w porównaniu z innym wzorem udostępnionym z datą wcześniejszą oraz zakresu swobody twórczej producenta wzoru przemysłowego (vide: NSA [w:] wyrok NSA z 7 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 232/08). Ocenie pod względem nowości, indywidualnego charakteru i uwarunkowania względami technicznymi podlega cała postać wytworu, a nie poszczególne jego elementy (vide: WSA [w:] wyrok WSA Warszawie z 28 października 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 527/05 - LEX nr 197319). Istotą problemu jaki zarysował się na gruncie niniejszej sprawy jest interpretacja pojęć "zorientowanego użytkownika", "zakresu swobody twórczej" oraz "uwarunkowania względami technicznymi", których organ nie przeanalizował w wystarczającym stopniu w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu w przypadku futerału na telefon komórkowy wygląd produktu jest zdeterminowany cechami użytkowymi i z tego względu zakres swobody twórczej jest niewielki. A zatem jedynie drobne różnice winny być brane pod uwagę przy ustalaniu indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego. Równie ważne dla oceny zdolności rejestracyjnej wzoru przemysłowego poza zakresem swobody twórczej jest ogólne wrażenie, jakie może wywołać sporny futerał na zorientowanym użytkowniku. Jak słusznie podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z 23 października 2007 r., sygn. akt II CSK 302/07 (OSNC-ZD 2008, nr 2, poz. 52) ustawodawca nie zdefiniował takich pojęć jak: "zorientowany użytkownik", "ogólne wrażenie", "zakres swobody twórczej przy opracowaniu wzoru". Kierując się wykładnią zaprezentowaną w wyroku z 21 maja 2013 r. sygn. akt II GSK 268/12, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż zorientowany użytkownik to osoba, która w sposób stały używa danego produktu i przed dokonaniem zakupu futerału na telefon komórkowy uważnie go ogląda, bada jego budowę i funkcjonalność oraz zwraca uwagę na detale. Nie jest to zatem ani przeciętny fachowiec ani przeciętny konsument. Wykładnia językowa pojęcia "zorientowany użytkownik" wskazuje, że chodzi o osobę dobrze poinformowaną, mającą dobre rozeznanie i wiadomości w danej dziedzinie, korzystającą z określonych przedmiotów lub grupy przedmiotów. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu ww. wyroku: "...określenie to zostało wprowadzone jako nowe zarówno w stosunku do pojęcia "znawcy", używanego w dawnych przepisach chroniących wzory użytkowe, a obecnie w art. 24 i art. 26 ust. 1 p.w.p., dotyczących badania zdolności patentowej wynalazku, jak i w stosunku do pojęcia "przeciętnego odbiorcy", używanego na gruncie (...) dawnych przepisów o znakach towarowych i ustawy z dnia 17 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (...), a obecnie w art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 296 ust. 2 p.w.p., dotyczących znaków towarowych, trzeba uznać, że "zorientowany użytkownik" nie jest ani znawcą (ekspertem), ani przeciętnym odbiorcą. W literaturze i orzecznictwie unijnym przeważa stanowisko, że jest to osoba używająca w sposób stały danych przedmiotów, mająca na ich temat więcej wiadomości praktycznych lub teoretycznych niż przeciętny użytkownik i mająca większą od niego zdolność spostrzegania cech charakterystycznych danego przedmiotu. Ze względu na to, że zgodnie z art. 105 ust. 4 p.w.p., przy ocenie, czy porównywane przedmioty wywołują odmienne czy podobne ogólne wrażenie, należy brać pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowaniu wzoru, trzeba uznać, że "zorientowany użytkownik" to osoba zorientowana praktycznie lub teoretycznie także w stanie wzornictwa w danej dziedzinie i zdolna odróżnić występujące wzory. Zakres swobody twórczej jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. W przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. Tam, gdzie zakres swobody twórczej jest większy, różnice między wzorami powinny być łatwiej zauważalne, niż w przypadku wąskiego zakresu tej swobody. Zorientowany użytkownik musi mieć wiadomości w tym przedmiocie, wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej, i umieć zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie twórczej.(...) Dla wywołania u zorientowanego użytkownika ogólnego wrażenia odmienności lub podobieństwa konieczna jest całościowa analiza zarówno podobieństw, jak i różnic wzoru. Zorientowany użytkownik, który zna zakres swobody twórczej i stan wzornictwa w danej dziedzinie, przy ocenie ogólnego wrażenia, jakie porównywane wzory wywołują, jest w stanie dostrzec niekiedy duże różnice między nimi tam, gdzie zwykły użytkownik widzi jedynie podobieństwa. Przy określonym stanie wzornictwa i zakresu swobody twórczej zdarza się, że nawet niewielkie różnice świadczą o dużej inwencji twórczej i wywołują ogólne wrażenie odmienności u zorientowanego użytkownika." Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela poglądy Sądu Najwyższego, akcentując, iż zorientowanym użytkownikiem w rozumieniu art. 105 ust. 4 p.w.p. nie jest zwykły, przeciętny użytkownik. Nawet jeżeli chodzi o porównanie przedmiotów codziennego użytku, z których każdy korzysta, nie każdy jest zorientowanym użytkownikiem w rozumieniu art. 104 ust. 1 i art. 105 ust. 4 p.w.p., nie każdy bowiem, nawet stały użytkownik, ma wystarczające rozeznanie stanu wzornictwa przemysłowego, umożliwiające porównanie wzorów w zakresie niezbędnym dla oceny odmienności lub podobieństwa wzorów z punktu widzenia ochrony praw z rejestracji wzoru. Sąd podziela pogląd wyrażany w literaturze przedmiotu, iż: "zorientowany użytkownik to taki, który jest najbardziej przenikliwy i ma lepszą znajomość przedmiotu niż zwykły użytkownik. Nie jest to sam twórca ani też przeciętny odbiorca (...) czy znawca określonej dziedziny techniki (...), lecz osoba, która tkwi pomiędzy nimi. Od zorientowanego użytkownika wymaga się pewnych kwalifikacji, nie może to być tylko nabywca lub konsument produktu, lecz osoba, która używa przedmiot i posługuje się nim jako znawca (...) musi być to osoba wystarczająco zorientowana, aby mogła znaleźć różnice decydujące o pewnej charakterystycznej ewolucji postaci przedmiotu, nawet jeżeli te różnice pozostają niezauważone przez obserwatorów o przeciętnej uwadze" (por. M. Poźniak-Niedzielska "Ochrona wzorów przemysłowych prawie europejskim" - Europejski Przegląd Sądowy 2007, nr 1). W świetle art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. nie mogą być chronione te cechy wytworu, które wynikają wyłącznie z jego funkcji technicznej. W literaturze przedmiotu podnosi się, iż samo pojęcie "funkcjonalność" należy rozumieć jako pewną cechę wytworu będącego wzorem przemysłowym, która decyduje o użytkowym charakterze danego produktu inkorporującego wzór. Funkcjonalność oznacza, że produkty chronione jako wzory służą do codziennego użytku i zaspokajania, w pierwszej kolejności, innych potrzeb ludzkich niż potrzeby estetyczne. Dlatego szerokiego ujęcia funkcjonalności nie można utożsamiać z funkcją techniczną, jaką osiąga się przy zastosowaniu konkretnej formy. "Powiązanie między daną formą a jego funkcją techniczną oznacza, że realizacja funkcji, spełnianej przez dany produkt, łączy się ściśle z jego postacią" (por. K. Szczepanowska-Kozłowska "Pojęcie wzoru przemysłowego – między funkcjonalnością a estetyką" - Przegląd Prawa Handlowego 2010, nr 30). W orzecznictwie OHIM odnoszącym się do przeszkody formy uwarunkowanej wyłącznie funkcją utrwaliła się zasada, zaczerpnięta z francuskiej doktryny, określana jako kryterium wielości form (...), zgodnie z którą, jeżeli badana cecha wzoru stanowi jedyną dostępną formę konieczną do osiągnięcia określonego rezultatu technicznego, który produkt spełnia zgodnie ze swoim przeznaczeniem, wówczas należy uznać ją za cechę wynikającą z funkcji i wyłączoną spod ochrony (por. L. Francus - Cieślak "Podstawy nieważności wzorów wspólnotowych w świetle decyzji OHIM" - EPS 2008, nr 10). "Konieczność zapewnienia pewnych elementów funkcjonalnych wynikających z funkcji technicznej produktu nie przesądza o wyłączeniu wzoru takiego elementu spod ochrony. Tak długo jak twórca ma pewną swobodę w kształtowaniu cech wyglądu tego elementu, taka cecha nie jest cechą wynikająca wyłącznie z funkcji technicznej" (vide: decyzja OHIM z 7 września 2011 r. w sprawie ICD 8225). Reasumując, w ocenie Sądu, Urząd Patentowy uznając, iż cechy określone jako: "zawiera osłonkę i otwór do przesuwania przedniego panelu telefonu komórkowego wykonanego w układzie rozsuwanym" oraz "na tylniej ściance osłonka przeznaczona dla obiektywu aparatu fotograficznego (w pierwszej odmianie) oraz oczko w kształcie pętli do przewlekania paska zwanego potocznie "smyczą"", stanowią cechy wynikające wyłącznie z funkcji technicznej tego wzoru, a zatem nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie zdolności rejestrowej spornego wzoru, nie poddał wnikliwej analizie pewnej swobody w kształtowaniu cech wyglądu tych elementów. Powyższe pozwala przyjąć, iż organ nie ustalił w sposób prawidłowy i wnikliwy stanu faktycznego sprawy jak również nie dokonał prawidłowej oceny tego stanu czym naruszył art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. a także art. 107 § 3 k.p.a. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyrokach z 19 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 320/05 oraz z 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 114/06 zasada działania Urzędu Patentowego z urzędu w postępowaniu spornym w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w przepisach art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a., podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do istoty tego postępowania. Urząd Patentowy w postępowaniu spornym jest związany zakresem żądania wnioskodawcy, na którym spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek stanowiących podstawę do unieważnienia prawa z rejestracji. Akceptując co do zasady ten pogląd należy jednak uznać, iż organ patentowy ma obowiązek z zastosowaniem reguł wynikających ze wskazanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wnikliwie ustalić i ocenić, czy wnioskujący w istocie wykazał w oparciu o przedstawione dowody brak ustawowych przesłanek do udzielenia prawa z rejestracji. W analizowanej sprawie Urząd Patentowy, nie wywiązał się z tego zadania w sposób właściwy, a tym samym naruszył wskazane przepisy procedury administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, Sad działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II. sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 152 p. p. s. a. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.