VI SA/Wa 243/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-29
Skład orzekający: Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może przyznać wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną z urzędu, jeśli zostało wniesione postanowienie referendarza sądowego, a następnie sprzeciw od tego postanowienia?Ratio decidendi
Skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego powoduje jego utratę mocy prawnej i przekazanie sprawy do rozpoznania przez sąd. W takiej sytuacji sąd rozpoznaje wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na nowo, stosując odpowiednie przepisy dotyczące stawek wynagrodzenia i zwrotu wydatków.Stan faktyczny
Skarżąca A. J. uzyskała pomoc prawną z urzędu w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o umorzeniu postępowania. Pełnomocnik z urzędu, r. pr. P. M., ustanowiła pełnomocnika substytucyjnego. Po uchyleniu decyzji przez WSA, referendarz sądowy przyznał pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej. Od tego postanowienia wniesiono sprzeciw, wskazując na błędne określenie przedmiotu sprawy przez referendarza. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. P. M. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240 złotych powiększone o kwotę 55,20 złotych (podatek VAT) oraz tytułem zwrotu wydatków związanych z opłatą skarbową od pełnomocnictwa substytucyjnego kwotę 17 złotych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Wdowiak po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego P. M. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] listopada 2014 r. nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania postanowił: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. P. M. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240 złotych (dwieście czterdzieści złotych) powiększone o kwotę 55,20 złotych (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków związanych z uiszczeniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego kwotę 17 złotych (siedemnaście złotych).
Postanowieniem referendarza sądowego z 23 czerwca 2015 r. sygn. akt VI SO/Wa 4/14 ustanowiono dla skarżącej – A. J., radcę prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. pełnomocnikiem z urzędu wyznaczyła r. pr. P. M.
Ustanowiony przez r. pr. P. M. pełnomocnik substytucyjny, r. pr. T. S., w toku postępowania przedłożył pismo procesowe, w którym podniósł zarzuty wobec zaskarżonej decyzji, wziął udział w rozprawie wyznaczonej na dzień 29 września 2015 r. oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Na rozprawie oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone w części ani w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 września 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa uchylił zaskarżoną decyzję.
Postanowieniem z 8 grudnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 243/15 referendarz sądowy przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. P. M. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240 złotych powiększone o kwotę 55,20 złotych stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków związanych z uiszczeniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego kwotę 17 złotych.
W dniu 17 grudnia 2015 r. do Sądu wpłynął (wniesiony w terminie) sprzeciw od ww. postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, iż referendarz sądowy błędnie przyjął, iż sprawa toczy się w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o wyrażenie zgody na przeprowadzenia leczenia poza granicami kraju, kiedy w rzeczywistości (co jednocześnie uchwycił Sąd orzekający w treści uzasadnienia) przedmiotem sprawy jest umorzenie postępowania z wniosku o zwrot kosztów leczenia w wysokości 43 483 złotych.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z 8 grudnia 2015 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Zgodnie z art. 2 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658) do postępowań w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zainicjowanych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stosuje się przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej powołaną ustawą
W myśl art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Zgodnie z § 16 tego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Takie oświadczenie zostało złożone na rozprawie 29 września 2015 r.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] listopada 2014 r., znak [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku skarżącej o wykonanie poza granicami [...] w ośrodku zagranicznym wskazanym we wniosku.
W sprawie nie występuje zatem wartość przedmiotu zaskarżenia, zrozumiana jako wartość uprawnienia lub obowiązku, w tym w szczególności należność pieniężna, którą ustala, określa lub której w inny sposób dotyczy zaskarżony akt lub czynność.
Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji:
a. w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6,
b. za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 złotych,
c. w innej sprawie - 240 złotych.
Jak wcześniej wskazano, przedmiotem zaskarżenia jest umorzenie postępowania z wniosku o wyrażenie zgody na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju. Zatem podstawę prawną do obliczenia wynagrodzenia dla radcy prawnego (za udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji) stanowi przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia.
Mając na uwadze, iż czynnościami podjętymi w niniejszej sprawie przez ustanowionego z urzędu r. pr. P. M., było stawiennictwo ustanowionego przez nią w ramach pełnomocnictwa substytucyjnego r. pr. T. S. na rozprawie oraz złożenie przez niego pisma zawierającego zarzuty wobec zaskarżonej decyzji, kwota należnego radcy prawnemu wynagrodzenia za czynności wykonane w ramach zastępstwa prawnego wynosi 240 złotych. Zarazem w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia kwotę tę należy podwyższyć o stawkę 23 % podatku od towarów i usług, tj. o kwotę 55,20 złotych.
Ponadto zgodnie z § 15 pkt 2 cyt. rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują – oprócz opłaty – także niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Dlatego w ramach wynagrodzenia uwzględniono kwotę 17 złotych uiszczoną tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego i udokumentowaną przez pełnomocnika substytucyjnego występującego na rozprawie.
Odnosząc się natomiast do argumentów strony zgłoszonych w uzasadnieniu sprzeciwu wskazać należy, iż stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu wyroku uchylającego decyzje będącą przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie, nie przesądza wysokości wpisu sądowego, bowiem dopiero ponowna weryfikacja wniosku strony dokonana przez organ w jednoznaczny sposób wyjaśni, jakie było w istocie żądanie skarżącej i który organ winien procedować w sprawie. Stwierdzona przez Sąd wadliwość decyzji nie ma wpływu na wysokość wpisu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło