VI SA/Wa 244/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-19
Skład orzekający: Izabela Głowacka - Klimas, Marzena Milewska - Karczewska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących tachografów, polegające na ingerencji w działanie urządzenia rejestrującego (użycie magnesu), nawet jeśli kierowca sam dokonał tej ingerencji i czy w takiej sytuacji mogą mieć zastosowanie przepisy o okolicznościach egzoneracyjnych (art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym)?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących tachografów, polegające na ingerencji w działanie urządzenia rejestrującego, nawet jeśli kierowca sam dokonał tej ingerencji. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Przepisy o okolicznościach egzoneracyjnych (art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym) nie mają zastosowania w przypadku ingerencji w działanie tachografu, a ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Kara została nałożona za podłączenie niedozwolonego urządzenia (magnesu) do impulsatora skrzyni biegów, co spowodowało zafałszowanie zapisów prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, kwestionując odpowiedzialność przedsiębiorcy i odmowę zastosowania przepisów o okolicznościach egzoneracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.) dalej k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92a, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 1907), lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (dalej utd.), art. 32 ust. 3, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1) po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Panią J. S. (skarżąca, strona) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].11.2016r. nr [...]
o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł ,utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Podstawę faktyczną skarżonego rozstrzygnięciu stanowiło podłączenie niedozwolonego urządzenia dodatkowego do impulsatora na skrzyni biegów (tj. magnesu) powodującego zafałszowanie zapisów prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Powyższe stwierdzono podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...].10.2016r., na autostradzie [...], w m. [...], parking za PPO (kierunek: [...]). Zatrzymanym pojazdem kierował Pan M. K., który w chwili kontroli wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy. Podczas kontroli został sporządzony protokół kontroli nr [...].Szczegółowa kontrola zainstalowanego w pojeździe tachografu cyfrowego marki [...] typ [...], nr [...] wraz z impulsatorem skrzyni biegów (nadajnik), ujawniła podłączenie niedozwolonego urządzenia dodatkowego do impulsatora na skrzyni biegów (tj. magnesu) powodującego zafałszowanie zapisów prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Organ wyjaśnił ,że przyłożenie magnesu do impulsatora skrzyni biegów powoduje, iż w trakcie prowadzenia pojazdu przez kierowców, cyfrowe urządzenie rejestrujące samoczynnie prędkość jazdy czas jazdy i postoju, wymaganych przerw i obowiązkowych odpoczynków rejestruje i zapisuje w swojej pamięci masowej aktywność jako przerwa lub odpoczynek, a powinna być rejestrowana aktywność kierowcy w postaci prowadzenia pojazdu. Kontrolowany kierowca Pan M. K. oświadczył, iż niedozwolone urządzenie założył około godz. 22:00 przed wyjazdem z bazy firmy w [...] i prowadził pojazd tak około 100 km autostradą [...], aż do momentu zatrzymania do kontroli do godz. 23:40.
Ponadto dalsza analiza wykazała, iż kierowca Pan M. K. poruszał się w/w okresie kontrolowanym pojazdem nie stosując karty kierowcy, a co za tym idzie nie rejestrując za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Kierowca oświadczył, że niedozwolone urządzenie typu magnes i prowadzenie pojazdu bez karty kierowcy było na celu, żeby zaoszczędzić na czasie i szybciej wrócić z powrotem do Polski.W związku z powyższym na karcie kierowcy i w tachografie cyfrowym w w/w okresie nierejestrowano wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Na potwierdzenie zamontowania niedozwolonego dodatkowego urządzenia w postaci magnesu, wykonano dokumentację fotograficzną
Na podstawie powyższych ustaleń [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...].11.2016r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych).
Pismem z dnia [...].11.2016r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji. Skarżący zarzuciła w nim:
1) naruszenie zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, oraz przepisów art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez to, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, dokonał błędnych ustaleń faktycznych w zakresie obowiązków przeszkolonego kierowcy i sytuacji przedsiębiorcy znajdującego się daleko od pojazdu;
2) naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. , bowiem zasadnicza w tej sprawie kwestia spełnienia przesłanek faktycznych prowadzących do ukarania przedsiębiorcy z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie została zbadana wystarczająco wnikliwie lub nie zbadano jej w ogóle;
3) naruszenie zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisu art. 9 k.p.a. poprzez to, że organ nie poinformował mnie jako strony postępowania o zakończeniu zbierania materiału dowodowego przed wydaniem decyzji administracyjnej oraz nie dał w związku z tym możliwości co do wypowiedzenia się na temat zebranego już materiału dowodowego;
4) naruszenie art. 7 k.p.a. w zakresie, w jakim organ I instancji przyjął za udowodnione - w sposób dowolny - istotne dla sprawy okoliczności naruszenia przepisów;
5) naruszenie art. 7 k.p.a. i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady praworządności i dążenia do prawdy obiektywnej, art. 9 k.p.a. i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady informowania strony, art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, rozpatrzenie sprawy na podstawie jedynie wyjaśnień kierowcy a więc niekompletnego i niewystarczającego materiału dowodowego;
6) naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a. , tj. zasady praworządności i działania na podstawie przepisów prawa, zasady dążenia do prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, zasady udzielania informacji;
7) naruszenie art. 8 k.p.a., tj. zasady zaufania do władzy publicznej poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń poprzez arbitralne uznanie, że doszło do naruszenia lp. 6.2.1. załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym bez oceny okoliczności branych pod uwagę przy kwalifikacji tego naruszenia;
8) naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, który zawiera zasadę proporcjonalności w stosowaniu środków w celu osiągnięcia zamierzonego celu;
9) naruszenie art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej;
10) naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych - niewłaściwy proces kwalifikacji prawnej stanu faktycznego do stanu prawnego poprzez przyjęcie, że przedsiębiorca naruszył przepis sankcjonowany z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym;
11) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1utd., poprzez błędne uznanie winy przedsiębiorcy podczas gdy organ wykonał pozorne czynności wskazujące na przeprowadzenie oceny istnienia (lub braku) wymienionych tam okoliczności egzonerayjnych;
12) naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. nakładającego na organ administracji publicznej obowiązek zawarcia w uzasadnieniu decyzji faktycznego i prawnego odzwierciedlającego racje decyzyjne i tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego a sporządzone uzasadnienie nie zawiera wyczerpującego wyjaśnienia, dlaczego przypisano przedsiębiorcy naruszenie przepisu art. 92a ustawy o transporcie drogowym i sankcję z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do tej ustawy;
13) naruszenie wyrażonej w art. 9 k.p.a. zasady informowania strony poprzez brak wskazania okoliczności egzoneracyjnych w art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym, a w konsekwencji nie przeprowadzenie obligatoryjnego postępowania w tej części.
W ocenie strony organ I instancji powinien z urzędu zbadać okoliczności do zastosowania art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym.W związku z powyższym strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na wstępie na mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa. Podkreślił ,że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. h utd. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz: rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 1.12.1985, str. 21), i Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r.
Stosownie do art. 92a utd. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50,00 złotych do 10.000,00 złotych za każde naruszenie.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 utd. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000,00 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Organ powołał się na treść ; Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 32 ust. 3 i 34 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014r. (Dz.Urz.UE.L Nr 60, str. 1)
Organ II instancji wyjaśnił ,że podczas analizy dokonanych wydruków z tachografu cyfrowego marki [...] typ [...], nr [...] ,zainstalowanego w pojeździe marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i jego szczegółowej kontroli wraz z impulsatorem skrzyni biegów, stwierdzono podłączenie niedozwolonego urządzenia dodatkowego do impulsatora na skrzyni biegów, tj. magnesu powodującego zafałszowanie zapisów prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Powyższe ustalono w trakcie oględzin impulsatora skrzyni biegów, zauważono przyczepiony magnes na impulsatorze. Jak wskazał organ przyłożenie magnesu do impulsatora skrzyni biegów powoduje, że w trakcie prowadzenia pojazdu przez kierowców, cyfrowe urządzenie rejestrujące samoczynnie prędkość jazdy czasu jazdy i postoju, wymaganych przerw i obowiązkowych odpoczynków rejestruje i zapisuje w swojej pamięci masowej każdą aktywność jako przerwa lub odpoczynek, również w trakcie, gdy pojazd się porusza.
Organ II instancji wyjaśnił ,że z podpisanego przez kierowcę protokołu przesłuchania w charakterze świadka wynika, iż założył on magnes w dniu [...].10.2016r. około godziny 22:00 przed wyjazdem z m. [...] z bazy firmy w której jest zatrudniony, żeby w czasie w jazdy powrotnej do Polski dysponować zapasem czasu prowadzenia pojazdu. Ponadto kierowca zeznał, iż już wcześniej zdarzyło mu się używać niedozwolonego urządzenia tj. magnesu.
Mając na uwadze wyżej opisany stan faktyczny organ I instancji, zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo stwierdził zaistnienie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, tym samym nałożona kara w wysokości 5.000,00 złotych jest zasadna.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancji zważył, iż są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione.
Organ wyjaśnił ,że w niniejszej sprawie nie było konieczne przesłuchanie strony, gdyż stan faktyczny był jasny i niesporny. Co więcej, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., strona miała możliwość czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a przed wydaniem decyzji prawo do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 80 k.p.a. Jednakże, Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa oraz art. 81 kpa, po przeprowadzeniu postępowania stwierdza, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny.
W niniejszej sprawie nie doszło także do naruszenia art. 107 § 3 kpa. Bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierało uzasadnienie faktyczne, w którym wymieniono fakty, jakie organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których organ się oparł. Decyzja zawierała również uzasadnienie prawne, w którym w niezbędnym zakresie przywołano podstawy prawne decyzji o nałożeniu kary na stronę wraz z przytoczeniem właściwych przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji jasno została określona podstawa prawna jej wydania, jak również wskazano fakty, którymi kierował się organ, wydając decyzję. Podkreślić zatem należy, mając na względzie treść zaskarżonej decyzji, że nie został w żaden sposób naruszony art. 107 § 3 kpa. Zaskarżona decyzja zawierała wszystkie konieczne elementy.
Odnośnie zarzutu strony dotyczącego nie poinformowania strony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego przed wydaniem decyzji administracyjnej organ odwoławczy zwróci uwagę, iż zgodnie z art. 9 k.p.a. pismem z dnia [...].10.2016r. strona została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy. Strona ustosunkowała się do zawiadomienia przesyłając pismem z dnia [...].10.2016r. wyjaśnienia wraz z załączonymi dokumentami. W ocenie GITD nie doszło do naruszenia zasady wyrażonej w treści art. 10 Kpa, dotyczącego obowiązku zapewnienia stronom przez organ administracji publicznej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W przedmiotowej sprawie art. 92 b utd. nie znajdował zastosowania, bowiem ustawodawca dał możliwość zastosowania tegoż zapisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca. Na poparcie swoich twierdzeń organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2014 r. sygnatura akt II GSK 1027/13, w którym stwierdzono, że w ramach art. 92b ust. 1 utd. nie mieszczą się natomiast przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, wszelkie ingerencje w jego działanie, w tym również niezarejestrówanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, a więc naruszenie za które nałożono na skarżącego karę.
W przedmiotowej sprawie , zdaniem organu II instancji, brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 utd. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.
Organ II instancji podkreślił, iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnia, iż zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym za naruszenie tych przepisów, odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 oraz art. 92 a ust. 1 w/w ustawy. Kierujący pojazdem może zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 zostać ukarany karą grzywny w wysokości do 2.000 złotych za naruszenia wymienione w załączniku nr 1 do ww. ustawy, natomiast podmiot wykonujący przewóz drogowy może zostać ukarany zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 2 karą pieniężną w wysokości od 50,00 złotych do 10.000,00 złotych za każde naruszenie wskazane w załączniku nr 3 do ww. ustawy, lecz suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10.000,00 złotych. Odpowiedzialność przedsiębiorcy nie ma charakteru akcesoryjnego, lecz jest niezależna od odpowiedzialności prawnej innych podmiotów.
Wobec powyższego nie znajdą zastosowania w tym przypadku przepisy art. 92c u.t.d., ponieważ kierowca nie jest osoba trzecią, a więc przedsiębiorąca odpowiada za naruszenia popełnione przez zatrudnionego kierowcę.
Organ odwoławczy pragnie zwrócił uwagę, iż to w interesie przedsiębiorcy jest zatrudnienie w swojej firmie odpowiedniego pracownika. Przedsiębiorca tak musi dobierać pracowników, aby byli oni w pełni świadomi sankcji za popełnienie naruszeń. W tym przypadku zaufanie na linii pracownik - pracodawca wydaje się nie być w pełni odwzajemniane. Kierowca prowadził pojazd nie rejestrując własnej aktywności na karcie kierowcy, co oznacza, iż nie był odpowiednio poinformowany przez przedsiębiorcę o sankcjach i karach za nieprzestrzeganie przepisów o transporcie drogowym, jak i reguł panujących wewnątrz przedsiębiorstwa. Ponadto kierowca podczas przesłuchania zeznał, iż nie był to pierwszy raz kiedy używał niedozwolonego urządzenia, tj. magnesu.
Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu. Należy wskazać, iż przedsiębiorca powinien każdorazowo sprawdzać pojazd przed wysłaniem kierowcy w zadanie przewozowe oraz mieć kontakt telefoniczny z kierowcą, który znajduje się w trasie.
W opinii organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca Zaskarżonej decyzji zarzuciła :
1) art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. , bowiem zasadnicza w tej sprawie kwestia spełnienia przesłanek faktycznych prowadzących do ukarania przedsiębiorcy z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym została zbadana wadliwie a odmowa zastosowania art. 92 b i 92 c ustawy o transporcie drogowym zawiera wątpliwe i niewystarczające przesłanki,
2) zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 9 oraz przepisów art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez to, że organ orzekający w niniejszej sprawie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy i dokonał błędnych ustaleń faktycznych w zakresie obowiązków przedsiębiorcy i wydał decyzję bez prawidłowej oceny wyjaśnień strony,
3) art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez sporządzenie ogólnikowego i dowolnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie przedstawiającego w sposób dostateczny zasadniczych powodów rozstrzygnięcia,
4) prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych - niewłaściwą subsumpcję stanu faktycznego do stanu prawnego poprzez przyjęcie, że to przedsiębiorca naruszył przepisy sankcjonowane z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,
5) przepisów ustawy o transporcie drogowym a w szczególności art. 92 c i art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006 poprzez ustalenie błędnej odpowiedzialności za naruszenia, na które skarżący jako przedsiębiorca nie miał wpływu,
6) art. 8 k.p.a. , tj. zasady zaufania do organów Państwa poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, poprzez arbitralne nieuznawanie dowodów i wyjaśnień bez oceny okoliczności branych pod uwagę podczas analizy przesłanek w szczególności z pominięciem możliwego zastosowania art. 92 b i 92 c ustawy o transporcie drogowym.
7) art. 156 § 1 pkt. 2 i 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. wydanie decyzji naruszającej wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione wydanie decyzji przez organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.
8) zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisu art. 9 k.p.a. poprzez to, że organ nie poinformował mnie jako strony postępowania o zakończeniu zbierania materiału dowodowego przed wydaniem decyzji administracyjnej oraz nie dał w związku z tym możliwości co do wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego,
9) art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej.
Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi rozwinęła poszczególne jej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1). Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa, tj. za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (u.t.d.) oraz przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym uchylające rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/20 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (rozporządzenie nr 165/2014), a także rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102/1 z 11.04.2006 r. – dalej jako: "rozporządzenie nr 561/2006").
Najdalej idącym zarzutem skargi jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt. 2 i 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. wydanie decyzji naruszającej wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione wydanie decyzji przez organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.
W ocenie Sadu w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż organy Inspekcji Transportu Drogowego działały na podstawie i w granicach prawa stosując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia.
Zgodnie z art. 92a ust.1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy) i stosownie do punktu 6.2.1 tego załącznika wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego polegającą na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi zostało zagrożone karą w wysokości 5.000 zł.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Stosownie natomiast do art. 32 ust. 3 rozporządzenia 165/2014, zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
W myśl natomiast art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Stosownie do art. 10 ust. 3 tegoż rozporządzenia przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Wyjaśnić jedynie w tym miejscu należy, że choć w art. 47 zd. 1 rozporządzenia nr 165/2014 stwierdzono, że niniejszym uchyla się rozporządzenie (EWG) nr 3821/85, to jednocześnie w zdaniu 2. stwierdzono, że odesłania do uchylonego rozporządzenia uznaje się za odesłania do niniejszego rozporządzenia (tj. do uregulowań wynikających z rozporządzenia nr 165/2014.
Z akt sprawy wynika, że w trakcie przeprowadzonej w dniu [...].10.2016r., ujawniono podłączenie niedozwolonego urządzenia dodatkowego do impulsatora na skrzyni biegów (tj. magnesu) powodującego zafałszowanie zapisów prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Jak wyjaśniły organy organy, magnes przyłożony do impulsatora skrzyni biegów swoim silnym polem magnetycznym zakłóca działanie tachografu skutkiem czego urządzenie zamiast faktycznej jazdy pojazdu rejestruje odpoczynek.
Wskazana okoliczność i ustalenia organów w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie były w postępowaniu kwestionowane przez skarżącego, a zatem należy uznać, że organy prawidłowo przyjęły za bezsporny fakt, iż wykonywany w dniu kontroli przedmiotowym pojazdem krajowy transport drogowy rzeczy był dokonywany z naruszeniem powyżej wskazanych obowiązków lub warunków przewozu drogowego, tj. bez wymaganej rejestracji za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań co do prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi z powodu ingerencji (poprzez użycie magnesu) w prawidłowe działanie znajdującego się w przedmiotowym pojeździe tachografu.
Przedmiotem zarzutów formułowanych przez skarżącą zarówno na etapie postępowania administracyjnego przed organami, jak też w złożonej do tut. Sądu skardze, było natomiast nienależyte wyjaśnienie przez organy okoliczności związanych z odpowiedzialnością skarżącej za działania kierowcy skutkujące nałożeniem na skarżącą kary pieniężnej.
Podnoszone zarzuty – wobec niezakwestionowania ustaleń, co do wykonywania przewozu z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego – mogły być wyłącznie oceniane z perspektywy zaistnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i art. 92c utd.
Treść art. 92b utd. wskazuje, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1/ właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: rozporządzenia nr 561/2006, rozporządzenia nr 3821/85 oraz umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR); 2/ prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
W niniejszej sprawie doszło do ingerencji w prace urządzenia rejestrującego czas pracy kierowców ,tak więc art. 92 b ustawy nie znajdzie zastosowania, bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tegoż zapisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. Jak wskazał Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 25 września 2014 r. sygnatura akt II GSK 1027/13 stwierdził, że w ramach art. 92b ust. 1 utd. nie mieszczą się natomiast przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, wszelkie ingerencje w jego działanie, w tym również niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, a więc naruszenie za które nałożono na skarżącego karę.
Z kolei art. 92c utd. ma zastosowanie m.in. wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przedsiębiorca wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć. Przepis ten nie może jednak być interpretowany w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych prawem.
Mając powyższe na uwadze należy przede wszystkim w kontekście stawianych organom zarzutów podkreślić, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i art. 92c utd. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie tylko wskazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Należy pamiętać, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów o transporcie drogowym ma charakter obiektywny (czyli niezależny od jego winy czy subiektywnego przeświadczenia o rzeczywistym stanie rzeczy), a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Wyjątkiem jedynie od tej zasady jest sytuacja, w której przedsiębiorca, przy pomocy dostępnych mu środków dowodowych, w sposób niezbity wykaże, iż nastąpiły wymienione w art. 92c ust. 1 u.t.d. okoliczności egzoneracyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 365/16, LEX nr 2278927). Przyjąć zatem należy, że nie wystarczy samo wykazanie braku winy przedsiębiorstwa, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, przy czym okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92b i art. 92c u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. Wskazać przede wszystkim należy, że brak właściwego i skutecznego nadzoru związanego z określonym przejazdem, a w konsekwencji dopuszczenie do powstania naruszeń, obciąża przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy. Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów u.t.d. ma rozszerzony zakres, co oznacza, iż ponosi on konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa, jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje – kierowcami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 104/13, LEX nr 1355033). Należy podkreślić, że art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Profesjonalny przewoźnik winien posiadać bowiem odpowiednią wiedzę specjalistyczną i wdrożyć rozwiązania organizacyjne, pozwalające na prawidłowe wykonywanie przewozów. Powinien dokonywać cyklicznego sprawdzenia po każdym powrocie pojazdu przed rozpoczęciem dalszej podróży, pod kątem ,czy do impulsatora skrzyni biegów nie zostało zamontowane przez osoby trzecie urządzenie powodujące nieprawidłowe działanie tachografu.
Jak słusznie podkreślił organ to w interesie przedsiębiorcy jest zatrudnienie w swojej firmie odpowiedniego pracownika. Zadaniem przedsiębiorcy jest taki dobór pracowników, aby byli oni w pełni świadomi sankcji za popełnienie naruszeń. W niniejszej sprawie kierowca prowadził pojazd nie rejestrując własnej aktywności na karcie kierowcy, co oznacza, iż nie był odpowiednio poinformowany przez przedsiębiorcę o sankcjach i karach za nieprzestrzeganie przepisów o transporcie drogowym, jak i reguł panujących wewnątrz przedsiębiorstwa. Ponadto kierowca podczas przesłuchania zeznał, iż nie był to pierwszy raz kiedy używał niedozwolonego urządzenia, tj. magnesu.
Przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu.
Przedsiębiorcy jest obowiązany zachować odpowiedni nadzór nad zachowaniami ludzkimi. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym.
. W tych okolicznościach nie sposób było uznać zaistnienia jakichkolwiek podstaw do zastosowania art. 92b i 92c u.t.d., gdyż – jak prawidłowo uznały organy - skarżący nie dochował właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych. Charakter oraz okoliczności stwierdzonych naruszeń, nakazywały organom obu instancji przyjąć, że skarżący w sposób nieusprawiedliwiony nie przestrzegał przepisów dotyczących rejestrowania danych za pomocą urządzenia rejestrującego (tachografu), mając w istocie wpływ na powstałe naruszenia i mogąc – przy dołożeniu należytej staranności - przewidzieć okoliczności oraz zdarzenia, które doprowadziły do tych naruszeń.
W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania tj. art. 7,8,9,10,11,15, 77,80,107§ 3 k.p.a. , gdyż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie w ocenie Sądu jest kompletny a organ dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego sprawy do odpowiednich norm prawnych. Zgodnie z dyspozycja art. 15 k.p.a. sprawa została rozpoznana z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania, a uzasadnienie decyzji spełnia wymogi stawiane tego typu opracowaniom przez art.107§ 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, podniesione w skardze zarzuty nie mogły mieć znaczenia dla podważenia zgodności z prawem kontrolowanych w niniejszym postępowaniu decyzji i w tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło