VI SA/Wa 2493/13

WyrokWSA w Warszawie2014-10-27

Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Izabela Głowacka-Klimas, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie przewozu pojazdem, który nie jest przeznaczony do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, a który jest oznakowany w sposób sugerujący odpłatne usługi przewozowe, stanowi przewóz okazjonalny osób podlegający karze pieniężnej z tytułu braku licencji i naruszenia przepisów konstrukcyjnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kontrolowany przejazd nie mógł być zakwalifikowany jako przewóz na potrzeby własne, ponieważ kierowca nie był pracownikiem skarżącej w rozumieniu Kodeksu pracy, a rzeczy przewożone nie spełniały przesłanek z art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d. Brak spełnienia choćby jednego warunku wyklucza kwalifikację jako przewóz na potrzeby własne. W związku z tym, przejazd stanowił transport drogowy wymagający licencji, a jej brak uzasadniał nałożenie kary. Ponadto, pojazd nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych dla przewozów okazjonalnych, a jego oznakowanie upodabniało go do taksówki, co naruszało zakazy z art. 18 ust. 5 u.t.d.
Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych oraz z naruszeniem zakazów dotyczących oznakowania pojazdu. Spółka argumentowała, że wykonywała niezarobkowy transport na potrzeby własne, związany z usługami ochrony mienia. Organy administracji i sąd uznały, że przejazd nie spełniał definicji przewozu na potrzeby własne, a naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym były zasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Dominika Mańka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2014 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD") z dnia [...] lipca 2013 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej. "K.p.a."), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a i ust. 5, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm.; dalej: "u.t.d.") oraz lp. 1.1, 2.9 i 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę – B. Sp. z o.o., z/s w W. (dalej: "skarżąca", "Spółka") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD") z dnia [...] kwietnia 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł, utrzymano zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości w mocy. W uzasadnieniu przypomniano, że z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. [...] WITD wydał decyzję, na mocy której nałożono na Spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia: • wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, • wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. oraz • wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem nie spełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Powyższe okoliczności zostały ustalone podczas kontroli drogowej przeprowadzonej przez Inspekcję Ruchu Drogowego w dniu [...] czerwca 2012 r. ok. godz. 19:48 w W. na D. Kontroli został poddany pojazd marki O. o nr rej. [...], którym kierował Ł. S. (dalej: "kierowca"). Kontrolowany pojazd oznakowany był numerem telefonu: "[...]", napisem "B.", ponadto logo: "E.", a także "Samochód reklamowy Firmy B. Spółka z o.o., [...], ul. O. NIP [...] Regon [...], KRS [...], tel. [...]". Na prawych tylnych drzwiach na szybie umieszczono cennik za usługę. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...]. W trakcie kontroli został zabezpieczony wydruk z kasy fiskalnej zarejestrowanej na B. Sp. z o.o. z którego wynika, że kasa zarejestrowała obrót na kwotę 20 zł. Kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego, a także odmówił złożenia wyjaśnień w sprawie. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. [...] WITD zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W toku postępowania strona, pismem z dnia [...] lipca 2012 r., złożyła wyjaśnienia w sprawie wskazując, że kierujący pojazdem marki O. – Ł. S. świadczy swoim pojazdem usługę reklamy firmy B. Sp. z o.o. Na dowód czego przedstawiono umowę zawartą w dniu [...] lutego 2012 r. pomiędzy Spółką a E. M. K. z siedzibą w W. o świadczenie usług reklamowych. Nadto wskazano, że w ramach umowy łączącej kierowcę ze Spółką, świadczy on usługę bezpiecznego przejazdu w ramach ochrony osób i mienia, a co za tym idzie w dniu kontroli kierowca wykonywał usługę przewozu rzeczy pod ochroną. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Urząd [...] W. poinformował, że Prezydent [...] nie udzielił Spółce licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, ani licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] WITD jako organu I instancji, decyzji administracyjnej dnia [...] kwietnia 2013 r., nakładającej na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 24.000 zł, tj. 3 x 8000 zł, ograniczoną do wysokości 10.000 złotych, zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem, pismem z dnia [...] maja 2013r. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji [...] WITD, której zarzuciła: - błędną wykładnię art. 5 u.t.d. polegającą na stwierdzeniu, że Spółka wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji podczas gdy wykonywała ona niezarobkowy transport drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej równocześnie spełniając warunki określone w art. 4 ust. 4 u.t.d.; - błędną wykładnię art. 4 ust. 11 u.t.d. polegającą na stwierdzeniu, iż Spółka wykonywała przewóz okazjonalny osób, podczas gdy świadczyła ona usługę przewozu rzeczy pod ochroną; - błędną wykładnię art. 4 ust. 11 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b oraz z art. 18 ust. 5 u.t.d. polegająca na stwierdzeniu, że Spółka wykonywała przewóz okazjonalny osób z naruszeniem przepisów konstrukcyjnych przewidzianych dla pojazdów podczas gdy kontrolowany pojazd nie służył do przewozu okazjonalnego osób. Mając na względzie wskazane powyżej zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a w uzasadnieniu odwołania stwierdziła, że jest przedsiębiorstwem działającym jako agencja ochrony na podstawie koncesji udzielonej przez MSWiA w dniu [...] kwietnia 2012 r. Natomiast kierowca, w dniu kontroli, wykonywał usługę ochrony mienia poprzez przewóz chronionej rzeczy. Spółka powołała się na ustawę o ochronie osób i mienia, nadto podniosła, że podczas przejazdu kierowca jest w stałym kontakcie z pracownikami agencji ochrony, którzy w razie potrzeby są gotowi do interwencji. Zdaniem strony, przewóz z dnia kontroli może być zakwalifikowany jako przewóz na potrzeby własne. Strona uważa, że właściciel przewożonej rzeczy może uczestniczyć w przewozie. Spółka stwierdziła, że nie wykonuje działalności transportowej. Po rozpatrzeniu odwołania strony, GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 4 pkt 11, art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 4a i ust. 5, art. 87 ust. 1, art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1 u.d.t. oraz lp. 1.1, 2.9, 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. Ustosunkowując do zarzutów Spółki, organ odwoławczy wskazał, iż z rozdziału 5 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 roku o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2005 r. Nr 145, poz. 1221 ze zm.) wynikają wymagania kwalifikacyjne pracowników ochrony, m.in. obowiązek posiadania przez nich licencji pracownika ochrony I lub II stopnia. Tymczasem podczas kontroli drogowej kierowca nie okazał żadnych ze wskazanych licencji. W odniesieniu do argumentu strony dotyczącego wykonywania przez nią jedynie przewozów na potrzeby własne organ uznał, iż jest on za bezzasadny. Zgodnie z art. 4 pkt 4 u.t.d. niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie określone warunki. W odniesieniu do tej definicji przewóz osób z dnia kontroli nie był przewozem z przedsiębiorstwa strony lub do przedsiębiorstwa na własne potrzeby ani przewozem pracowników i ich rodzin. Wskazano również, że transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 u.d.t.) oraz każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 (art. 4 pkt 3 a) u.d.t.) i działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy (art. 4 pkt 3 b) u.d.t.). Zdaniem organu, strona, w myśl art. 4 pkt 11 u.d.t., w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Opierając się na przepisach kodeksu cywilnego (tj. art. 774, art. 777 § 1 oraz 779 k.c.), organ odwoławczy odniósł stan faktyczny sprawy do definicji umowy przewozu, uwypuklając te zagadnienia, które stanowiły pole do nadużyć ze strony spółki. Organ odniósł się również do naruszenia przez Spółkę art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d., wskazując, iż bezspornie wykonywała ona działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób. O powyższym przesądza okoliczność, iż kontrolowany pojazd został oznaczony w sposób jednoznacznie wskazujący, że wykonywany jest nim przewóz osób. Na przedniej szybie pojazdu umieszczono napis "E.", natomiast na tylnej "1,40 zł/km". Na bocznych drzwiach pojazdu umieszczono napis "B. Sp. z o.o. OCHRONA" oraz 6[...]". Umieszczenie na pojeździe powyższych oznaczeń wykazuje na zamiar zawarcia umowy z potencjalnym pasażerem o odpłatne wykonanie usługi przewozu. Dla potencjalnego pasażera bowiem oznaczenia "B." i "1,40 zł/km" oznaczają, iż ww. pojazdem realizowane są usługi przewozowe. Kontrolowany pojazd nie spełniał ponadto kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś kontrolowany pojazd był przeznaczony konstrukcyjnie przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co potwierdził materiał zdjęciowy oraz dowód rejestracyjny kontrolowanego pojazdu. Skargę na powyższą decyzję GITD wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] WITD z dnia [...] kwietnia 2013 r., jak również o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powtarzając w zasadzie zarzuty odwołania zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegającym na: - błędnej wykładni art. 4 ust. 11 u.t.d. polegającej na stwierdzeniu, iż skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny osób, podczas gdy świadczyła ona usługę przewozu rzeczy pod ochroną; - błędnej wykładni art. 4 ust. 11 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b oraz z art. 18 ust. 5 u.t.d. polegającej na stwierdzeniu, że skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny osób z naruszeniem przepisów konstrukcyjnych przewidzianych dla pojazdów podczas gdy kontrolowany pojazd nie służył do przewozu okazjonalnego osób. - błędnej wykładni art. 5 ust 1 u.t.d. polegającej na stwierdzeniu, że skarżąca wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji podczas gdy wykonywała ona niezarobkowy transport drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej równocześnie spełniając warunki określone w art. 4 ust. 4 u.t.d. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zawarte w odwołaniu z dnia 23 maja 2013 r. wskazując, iż Spółka jest firmą działającą jako agencja ochrony od momentu udzielonej w dniu [...] kwietnia 2012 r. koncesji na wykonywanie usług ochrony osób i mienia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Przedmiotem działalności gospodarczej Spółki jest świadczenie usługi ochrony osób i mienia. W ramach tej działalności, w dniu kontroli, kierowca świadczył swoim pojazdem usługę reklamy firmy B. Sp. z o.o. Odnosząc się do argumentu organu odwoławczego, że kierowca podczas kontroli drogowej nie okazał żadnej licencji ochrony I lub II stopnia podniesiono, że usługa reklamy, jaką wykonywał kierowca nie była objęta ustawowym obowiązkiem posiadania licencji pracownika ochrony. Skarżąca wyjaśniła, że zatrudnia pracowników posiadających wymagane prawem licencje, lecz ich zadania w zakresie działalności są odmienne. Skarżąca podniosła, że nie posługuje się dokumentem "regulamin przejazdu" lecz "regulaminem świadczenia usług transportu przez B. Spółka z o.o.", a w żadnym punkcie regulaminu nie ma zawartego stwierdzenia o "ochronie osób przebywających w pojeździe". Strona dodała, że zgodnie z art. 3 ustawy o ochronie osób i mienia, ochrona osób i mienia realizowana jest w formie bezpośredniej ochrony fizycznej, stałej lub doraźnej. Ponadto kierowca podczas przejazdu jest w stałym kontakcie z pracownikami agencji ochrony, którzy w razie potrzeby w każdej chwili gotowi są do interwencji. Tym samym, na podstawie art. 4 ust. 4 u.t.d. działania Skarżącej należałoby zakwalifikować jako niezarobkowy transport drogowy. W ocenie Skarżącej zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przejazdu jako przewóz drogowy na potrzeby własne będzie służebny charakter tego przejazdu wobec podstawowej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. W wypadku skarżącej Spółki podstawową działalnością jest działalność w zakresie usług ochrony i mienia, co jednocześnie stanowi podstawę dochodu spółki. Fakt, iż przedmioty objęte ochroną musiały zostać poddane transportowi nie może stanowić o kwalifikowaniu takiego przejazdu jako transport drogowy. Skarżąca dodała, że spełnia wszystkie ustawowe przesłanki aby jej działania zakwalifikować jako niezarobkowy transport drogowy. Przede wszystkim pojazd był używany do przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników a przedsiębiorca legitymował się tytułem prawnym do pojazdu objętego kontrolą. W omawianej sytuacji pod tytułem prawnym do dysponowania pojazdem należy rozumieć prawo rzeczowe, a zatem nie tylko prawo własności, ale również inne ograniczone prawa rzeczowe. Jako tytuł prawny do dysponowania pojazdem można wymienić w szczególności użytkowanie, najem, dzierżawę, użyczenie czy też leasing. Skarżąca zaznaczyła, że w jej przypadku podstawowym przedmiotem działalności gospodarczej nie jest branża produkcyjna, a ochrona osób i mienia, co nie wyklucza stosowania do spółki tych samych kryteriów oceny. Wskazała, że przewóz dokonywany przez przedsiębiorcę nie jest przewozem dokonywanym w zakresie świadczonych przez niego usług turystycznych. Strona dodatkowo podkreśliła, że zgodnie z regulaminem, właściciel rzeczy mógł asystować przy wykonywaniu usługi, jeżeli nie stały temu na przeszkodzie ważne przyczyny. Skarżąca dodała, że krajowym transportem drogowym jest podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób i rzeczy, a ona nie prowadzi w omawianym zakresie działalności gospodarczej. Tym samym przejazd wykonywany przez Skarżącą nie odpowiadał celom jej działalności, gdyż firma zajmuje się świadczeniem usług ochrony osób i mienia a przejazdy wykonywane są jedynie w ramach świadczonej ochrony. Ponadto zwróciła uwagę na nieprecyzyjność definicji przewozu zawartej w art. 4 pkt 11 u.t.d., co potwierdził także NSA w wyroku z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1361/06. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji oraz wniósł oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm..; zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD") z dnia [...] lipca 2013 r., którą po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę – B. Sp. z o.o., z/s w W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł, utrzymano zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości w mocy. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła błędną wykładnię błędnej wykładni art. 4 ust. 11 u.t.d., błędną wykładnię art. 4 ust. 11 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b oraz z art. 18 ust. 5 u.t.d., a także błędną wykładnię art. 5 ust 1 u.t.d. W ocenie Sądu, prawidłowo ustalony przez organ i przyjęty za podstawę wydania decyzji stan faktyczny znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zawartym w aktach administracyjnych. Podstawowym zarzutem strony skarżącej jest przyjęcie przez organ błędnej kwalifikacji co do charakteru wykonywanych przez nią czynności. Uważa ona bowiem, że należałoby je zakwalifikować jako niezarobkowy przewóz drogowy, czyli przewóz na potrzeby własne, o którym mowa w art. 4 pkt 4 utd., a nie jako przewóz okazjonalny osób, o którym mowa w art. 4 pkt 11 tej ustawy, tak jak przyjęły organy obu instancji. Należy w tym miejscu stwierdzić, że zawarta w art. 4 pkt 11 utd. enumeracja negatywna wskazuje, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zarazem zgodnie z art. 5 ust. 1 utd. wykonywanie transportu drogowego, który obejmuje także przewóz okazjonalny, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Przedmiotowa licencja nie jest jednakże wymagana w przypadku niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne zdefiniowanego w art. 4 pkt 4 utd. Zgodnie z treścią powołanego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: - pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, - przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, - w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, - nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej =w zakresie usług turystycznych. Jak wynika z treści wskazanego przepisu, aby omawiany przejazd mógł być traktowany jako przewóz na potrzeby własne, musi łącznie spełniać warunki wymienione w art. 4 pkt 4 lit. a)-d) utd. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków powoduje, że przejazd nie może być traktowany, jako przewóz na potrzeby własne (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1895/13). Kontrolowany przejazd drogowy nie spełniał wszystkich wymienionych warunków, gdyż samochód używany do przewozu był prowadzony przez kierowcę, który nie był pracownikiem skarżącej. Ustawa o transporcie drogowym nie definiuje na swój użytek pojęcia pracownika. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 18 października 1994 r. K 2/94; OTK 1994/2/36 podkreślił, iż "kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego terminy i pojęcia używane przez kodeksy traktuje się jako wzorcowe i istnieje domniemanie, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie". Skoro więc ustawodawca w ustawie o transporcie drogowym posłużył się pojęciem "pracownik", ale go nie zdefiniował, to zasadne jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia pracownika sformułowanej w art. 2 Kodeksu pracy. Brak podstaw do tworzenia w drodze wykładni odrębnej, szerszej definicji tego pojęcia, skoro ustawodawca, tworząc cały słowniczek pojęć użytych w ustawie o transporcie drogowym, nie zdefiniował pojęcia pracownika. W myśl powołanego przepisu Kodeksu pracy pracownikami są osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Tymczasem sama strona skarżąca w odwołaniu przyznała, że zatrzymany do kontroli kierowca w tym dniu zatrudniony był na umowę zlecenie i wykonywał usługę ochrony mienia a ściślej przewozu chronionej rzeczy. Definicja pracownika nie obejmuje swym zakresem osoby zatrudnionej na podstawie cywilnoprawnej umowy zlecenia. W sytuacji, gdy przedsiębiorca decyduje się powierzyć wykonanie konkretnego przewozu swoich rzeczy na rzecz wykonywania swojej działalności gospodarczej nie pracownikowi swego przedsiębiorstwa, lecz osobie, z którą zawarł umowę cywilnoprawną w tym zakresie, to taki przewóz nie może być już uznany za przewóz na potrzeby własne, w rozumieniu art. 4 pkt 4 utd. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 17 października 2012r. o sygn. akt II SA/Bd 783/12, LEX nr 1248612). Zatem oceniając kontrolowany przejazd, należało uznać, że kierujący pojazdem kierowca nie był pracownikiem przedsiębiorcy, a zatem przejazd nie spełniał przesłanki przewozu na potrzeby własne wymienionej w art. 4 pkt 4 lit. a) utd. Po drugie, rzeczy przewożone nie były własnością przedsiębiorcy, nie zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione. Jak wyjaśnia skarżąca, świadczone przez nią usługi transportu obejmują dowóz pod ochroną przesyłki z miejsca początkowego do miejsca docelowego, z możliwością osobistego uczestnictwa w transporcie przesyłki osoby zlecającej wykonanie usługi, co wskazuje, że nie są to rzeczy, o których mowa w art. 4 pkt 4 lit. c) utd. Ponadto, z akt administracyjnych sprawy wynika, że celem przejazdu nie był przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin. Oznacza to, iż skarżąca nie spełniła również przesłanki niezarobkowego przewozu drogowego, o której mowa w art. 4 pkt 4 lit. c) utd. Tymczasem już brak jednego z warunków wymienionych w art. 4 pkt 4 lit. a)-d) utd. nie pozwala traktować danego przejazdu jako przewozu na potrzeby własne. Jak prawidłowo uznał organ, w sytuacji gdy wykonywany przewóz nie był przewozem na potrzeby własne w rozumieniu ustawy, to w związku z treścią art. 4 pkt 3 lit. a) utd., był transportem drogowym i jako taki wymagał posiadania licencji (art. 5 ust. 1 utd.). Jak wynika z akt sprawy (vide: pismo Urzędu [...] z 24 lipca 2012 r.) skarżącej nie udzielono licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób ani licencji na transport drogowy taksówką. Brak licencji uzasadniał nałożenie na podmiot kary pieniężnej w wysokości 8.000 złotych, która to kwota wynika z lp.1.1 załącznika do utd. Przechodząc do oceny zasadności pozostałych postawionych przez skarżącą naruszeń, tj. art. 18 ust. 4a i ust. 5 utd. stwierdzić należy, że również w tym zakresie w pełni zadośćuczyniono wymogom określonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Organy prawidłowo oparły się bowiem na ustaleniach zawartych w protokole kontroli i załączonych do niego dowodach, które potwierdzają stwierdzone nieprawidłowości. Stosownie do treści art. 18 ust. 4a utd., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Z kolei zgodnie z treścią art. 18 ust. 5 utd., przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: - umieszczania i używania w pojeździe taksometru; - umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; - umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, a w szczególności protokół kontroli i zeznanie świadka pozwalają przyjąć, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób. O wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług przewozu świadczy fakt, że kontrolowany pojazd został oznaczony w sposób jednoznacznie wskazujący na chęć zawarcia, z potencjalnym pasażerem, umowy o odpłatne wykonanie usługi przewozu. Z dokumentacji fotograficznej załączonej do akt sprawy wynika, że na pojeździe umieszczono oznaczenia z numerem telefonu przedsiębiorcy. Stwierdzono, że kontrolowany pojazd oznakowany był numerem telefonu: "6[...]", napisem "B.", ponadto logo: "E.", a także "Samochód reklamowy Firmy B. Spółka z o.o., [...] W., ul. O. NIP [...] Regon [...], KRS [...], tel. [...]". Na prawych tylnych drzwiach na szybie umieszczono cennik za usługę." Na bocznych drzwiach pojazdu umieszczono napis "B. Sp. z o.o. OCHRONA" oraz 6[...]]". Na prawych tylnych drzwiach na szybie umieszczono cennik za usługę. Wyposażony w urządzenie fiskalne. Przedstawione wyżej okoliczności pozwalają przyjąć, że poddany kontroli pojazd posiadał cechy upodabniające go do taksówki, co wyklucza treść art. 18 ust. 5 utd. Nie ulega wątpliwości, co niejednokrotnie było podkreślane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że ratio legis wprowadzenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 utd. było wyeliminowanie przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijanie w ten sposób przepisów rejestracyjnych dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Wprowadzenie ścisłego rozróżniania transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego (art. 4 pkt 11 utd. w zw. z art. 18 utd.) polega na wyraźnym rozróżnieniu oznaczonych pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów. Przepis art. 18 ust. 5 utd. ma więc na celu przeciwdziałanie wprowadzeniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie spełnia standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką. W myśl lp. 2.9. załącznika nr 3 do utd. karą pieniężną w wysokości 8.000 złotych sankcjonuje się wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 utd. Odnośnie kolejnego naruszenia stwierdzić należy, że z zapisów umieszczonych w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu wynika, że jest on przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Pojazd ten nie spełniał więc kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a utd. Za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8.000 złotych (lp. 2.10. załącznika nr 3 do utd.). Wobec powyższego, w ocenie Sądu, organ prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną za stwierdzone powyżej przewinienia. Zgodnie z art. 92a ust. 1 utd. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym). W niniejszej sprawie suma nałożonych kar pieniężnych wyniosła 24.000 złotych, a zatem organ postąpił prawidłowo ograniczając jej wysokość do 10.000 złotych. Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło