VI SA/Wa 250/15

WyrokWSA w Warszawie2015-09-04

Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Jacek Fronczyk, Izabela Głowacka - Klimas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji ustalającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych może zostać uznana za wydaną bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeśli w podstawie prawnej powołano przepisy, które weszły w życie po dacie kontroli, ale miały tożsame brzmienie z przepisami obowiązującymi w dacie kontroli?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że powołanie się w podstawie prawnej decyzji na przepisy, które weszły w życie po dacie kontroli, ale miały tożsame brzmienie z przepisami obowiązującymi w dacie kontroli, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Podobnie, zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczących obowiązku rejestracji odbiorników nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż ustalenia faktyczne sprawy nie mogą być zwalczane zarzutami naruszenia prawa materialnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej opłatę za używanie 33 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Zarzucili, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, gdyż powołano w niej przepisy rozporządzenia, które nie obowiązywały w dacie kontroli. Podnieśli również zarzut rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez jego bezzasadne niezastosowanie, wskazując, że odbiorniki były przeznaczone do używania osobom trzecim w związku ze świadczeniem usług hotelarskich. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając zarzuty za bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2015 r. sprawy ze skargi A. Z. i X. D. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę w całości Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Minister Administracji i Cyfryzacji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku A. D. i X. D. (dalej skarżący, strony) o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] sygn. akt: [...] ustalającej opłatę za używanie 33 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] sierpnia 2013 r., zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 z późn. zm.), przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. W. w J., zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez Panią A. D. oraz Pana X. D. działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej "A." A. D., X. D.. Kontrola została przeprowadzona w obecności Pani K. W. - pracownika. W wyniku przeprowadzonej kontroli ujawniono w lokalu: trzydzieści dwa odbiorniki telewizyjne w pokojach, jeden odbiornik telewizyjny w restauracji. W protokole odnotowano, iż: "Po uruchomieniu odbiorników przez: oświadczenie, stwierdzono, że odbiorniki w ilości 33 szt. odbiorników telewizyjnych są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu". Stwierdzony okres używania odbiorników w tym lokalu wynosi: 1 rok (sezon VI-IX). W protokole odnotowano, iż: Poinformowano o przepisach wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych. Według oświadczenia Pani K. W. okres użytkowania odbiorników TV w kontrolowanym lokalu wynosił 1 rok i są to urządzenia technicznie dostosowane do odbioru programów. Podłączenie do anteny Cyfra+ (NC+). Protokół z kontroli został podpisany przez Panią K. W.. Po przeprowadzeniu postępowania w dniu [...] lutego 2014 r. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. wydał decyzję Nr [...] ustalającą opłatę za używanie 33 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie [...]. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. (data nadania w placówce operatora wyznaczonego) Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W dniu [...] kwietnia 2014 r. Minister Administracji i Cyfryzacji wydał postanowienie Nr [...], w którym stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W dniu [...] maja 2014 r. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] wydanej przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Jako podstawę do stwierdzenia nieważności strona wskazała na art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 2 K.p.a. Podkreśliła, że w jej ocenie decyzja została wydana bez podstawy prawnej, gdyż w podstawie prawnej decyzji powołano art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z § 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez ich bezzasadne zastosowanie i ustalenie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników w sytuacji gdy wymienione rozporządzenie nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż nie obowiązywało w dacie przeprowadzenia kontroli u Strony. Strona zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez jego bezzasadne niezastosowanie i przyjęcie, iż na Stronie ciąży obowiązek rejestracji posiadanych odbiorników w sytuacji, gdy przeznaczone są one wyłącznie do używania osobom trzecim w związku ze świadczeniem usług hotelarskich. Strona zwróciła się także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Minister Administracji i Cyfryzacji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał między innymi, że: W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż nie stanowi podstawy stwierdzenia nieważności decyzji zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z § 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez ich bezzasadne zastosowanie i ustalenie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników w sytuacji gdy wymienione rozporządzenie nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż nie obowiązywało w dacie przeprowadzenia kontroli u Strony. Organ wyjaśnił, że powołanie się przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji oraz w jej uzasadnieniu na treść zapisów rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które weszło w życie po przeprowadzonej kontroli, to jednak termin do dokonania rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wynikający z obowiązującego w dniu kontroli rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jest tożsamy z terminem wynikającym z ww. rozporządzenia. Tym samym w ocenie organu nie ma podstawy do stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W przedmiotowej sprawie w ocenie organu nie stanowi podstawy stwierdzenia nieważności decyzji zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez jego bezzasadne niezastosowanie i przyjęcie, iż nie ma obowiązku rejestracji posiadanych odbiorników w sytuacji, gdy przeznaczone są one wyłącznie do używania osobom trzecim w związku ze świadczeniem usług hotelarskich. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych nie podlegają obowiązkowi rejestracji odbiorniki radiofoniczne telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. Artykuł ten ma zastosowanie do przedsiębiorców, których przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż lub przekazanie odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów. Wówczas to osoby nabywające odbiornik mają obowiązek jego zarejestrowania i uiszczania opłat abonamentowych. Przedmiotem takich umów jest zatem odbiornik telewizyjny nie zaś umowa hotelowa obejmująca pokój z wyposażeniem. Organ wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującym w dniu kontroli § 1 oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342) obowiązującego w dacie przeprowadzonej u strony kontroli, w celu wykonania obowiązku wnoszenia wspomnianych opłat odbiorniki podlegały zarejestrowaniu w placówce operatora wyznaczonego w ciągu 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Jak wynika z ustaleń poczynionych podczas przeprowadzonej kontroli, okres używania ujawnionych odbiorników na dzień kontroli wynosił "1 rok (sezon VI-IX)". Zatem odbiorniki znajdowały się w posiadaniu przez okres przekraczający 14 dniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie. Również Strona nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność krótszego używania odbiorników. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazała na: 1. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji, w sytuacji gdy do wydania decyzji nr [...] przez organ Poczty Polskiej doszło w oparciu o § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2013 r., poz. 1676), który nie obowiązywał w dacie przeprowadzenia u strony kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV z dnia [...].08.2013 r., gdy zgodnie z § 19 w/w rozporządzenia weszło ono w życie dopiero z dniem [...] stycznia 2014 r., a zatem konsekwencje uchybienia wynikających z niego obowiązków nie mogą mieć zastosowania dla strony w odniesieniu do stanu faktycznego sprzed daty jego wejścia w życie, co czyni zaskarżoną decyzję bezprawną; 2. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji, w sytuacji gdy przy jej wydaniu doszło do rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych poprzez jego bezzasadne niezastosowanie i przyjęcie, iż na stronie ciąży obowiązek rejestracji posiadanych odbiorników telewizyjnych, w sytuacji gdy w związku z wykonywanym przez stronę rodzajem działalności gospodarczej przeznaczone są one wyłącznie do używania osobom trzecim w związku ze świadczeniem przez stronę usług hotelarskich. Wskazaną na wstępie decyzją Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podtrzymał dotychczasową argumentację wskazując ponadto, że w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. nie chodzi o sytuację, gdy organ administracyjny orzeka na podstawie przepisów obowiązującego aktu prawnego ale mylnie powołuje przepisy innego aktu prawnego. Powołana regulacja dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy organ orzeka na podstawie norm, które nie istnieją w systemie prawa bądź dopuszcza się rażącego naruszenia norm w nim funkcjonujących. W niniejszej sprawie okoliczność taka nie nastąpiła. Jednocześnie z uwagi na okoliczności, dotyczące sytuacji osobistej i majątkowej, podniesione przez Strony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ poinformował, że art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, przewiduje możliwość umorzenia lub rozłożenia na raty m.in. opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe. Wniosek taki należy złożyć do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucili obrazę przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: a) naruszenie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w zw. z § 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2013 r. poz. 1676) poprzez ich bezzasadne zastosowanie i ustalenie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, w sytuacji gdy do wydania decyzji, o której stwierdzenie nieważności strona skarżąca wnosi doszło w oparciu o § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2013 r., poz. 1676), który nie obowiązywał w dacie przeprowadzenia u strony kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników z dnia [...].08.2013 r., gdyż zgodnie z § 19 w/w rozporządzenia weszło ono w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2014 r., a zatem konsekwencje uchybienia wynikających z niego obowiązków nie mogą mieć zastosowania dla strony w odniesieniu do stanu faktycznego sprzed daty jego wejścia w życie, czego konsekwencją było naruszenie przez organy obu instancji art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w obrocie prawnym decyzji, co do której istnieją podstawy do stwierdzenia jej nieważności; 2) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych poprzez jego bezzasadne niezastosowanie i przyjęcie, iż na stronie ciąży obowiązek rejestracji posiadanych odbiorników telewizyjnych, w sytuacji gdy w związku z wykonywanym przez stronę rodzajem działalności gospodarczej przeznaczone są one wyłącznie do używania osobom trzecim w związku ze świadczeniem przez stronę usług hotelarskich, przez co odbiorniki te powinny być wyłączone od opłat abonamentowych, czego konsekwencją było naruszenie przez organy obu instancji art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w obrocie prawnym decyzji, co do której istnieją podstawy do stwierdzenia jej nieważności; 3) naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez powielenie przez organ nieprawidłowej oraz dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a polegające na: a) bezzasadnym przyjęciu, że skarżący prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług hotelarskich jest w posiadaniu odbiorników stanowiących element wyposażenia pokoi hotelowych, w sytuacji kiedy odbiorniki te znajdują się w każdoczesnym posiadaniu gości hotelowych, a zatem pozostają do wyłącznego używania osobom trzecim; b) bezzasadnym ustaleniu liczby odbiorników telewizyjnych w należącym do strony Pensjonacie "[...]" w J., w sytuacji gdy pokoje znajdujące się w nadbudowie piętra pensjonatu [...] nie znajdowały się w użyciu; 4) naruszenie art. 107 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. polegające na: braku dokonania przez organ ponownie rozpatrujący sprawę samodzielnej oceny materiału dowodowego, a poprzestanie jedynie na przytoczeniu w treści uzasadnienia stanowiska organu zawartego w decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], w sytuacji gdy nawet podzielenie przez organ odwoławczy ustaleń i ocen organu I instancji, nie zwalnia organu odwoławczego od obowiązku ponownego rozstrzygnięcia sprawy, które powinno mieć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wydawanej decyzji. Skarżący wnieśli o: 1. stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nr [...] z dnia [...].02.2014 r.; 2. zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego; 3. na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi rozwinęli poszczególne jej zarzuty. W odpowiedzi na skargę organu wnieśli o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] ustalającej opłatę za używanie 33 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Jako podstawę swego żądania wskazali art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż w ocenie skarżących przedmiotowa decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, ponadto skarżący zarzucili również przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zapadły w postępowaniu nieważnościowym, które rządzi się własnymi prawami. Kognicja organu administracji, orzekającego na skutek złożonego przez stronę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana w tym trybie decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. W tym postępowaniu organ nadzorczy nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie mając na uwadze zaskarżoną decyzję, kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jakie jest wymagane w zwykłym postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok NSA z 6 maja 2010 r. II OSK 739/09 LEX 597827). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wskazali na art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zgodnie z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Strona w przedmiotowej skardze zarzuciła, iż zaskarżona decyzja jest nieważna w świetle art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. ze względu na fakt podania w podstawie prawnej przepisów nie obowiązujących w dacie kontroli tj. § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Powyższe rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2014 r., a kontrolę u skarżących przeprowadzono [...] sierpnia 2013 r. Ponadto skarżący wskazali również, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez jego bezzasadne niezastosowanie. Odnosząc się do braku podstawy prawnej rozstrzygnięcia należy wskazać, że zarzut ten jest bezpodstawny. Prawdą jest, że w decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się strona, wskazano jako podstawę prawną treść zapisów rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które weszło w życie po przeprowadzonej kontroli, a nie na rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązującego w dacie kontroli. W tym miejscu należy jednak wskazać, że zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przez pojęcie decyzji wydanej bez podstawy prawnej rozumie się decyzję, która została wydana w sytuacji, gdy brak było w przepisach prawa powszechnie obowiązującego właściwej materialnej lub formalnej podstawy do dokonania rozstrzygnięcia w drodze decyzji. Nie może być uznana za decyzję wydaną "bez podstawy prawnej" decyzja w której nie wskazano podstawy prawnej w rzeczywistości istniejącej albo niewłaściwie powołano podstawę prawną. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 25 października 1984 r. sygn. akt III SA 671/84 "w sytuacji, gdy obowiązującą w dniu orzekania przepisy podatkowe regulujące kwestie zwolnienia od podatków w taki sam sposób, jak przepisy obowiązujące poprzednio, powołanie się przez organ podatkowy na przepisy już nieobowiązujące nie oznacza, że taka decyzja została wydana bez podstawy prawnej". W ocenie składu orzekającego podanie w podstawie prawnej przepisów nie obowiązujących w dacie kontroli, a obowiązujących w dacie orzekania, przy takim samym ich brzmieniu, nie oznacza, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Również zarzut rażącego naruszenia art. 5 ust. 2 pkt 3 (błędnie wskazanego przez skarżących jako art. 5 ust. 1 pkt 3) ustawy o opłatach abonamentowych nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższy przepis należy bowiem do przepisów prawa materialnego i wskazuje, kiedy odbiorniki rtv nie podlegają rejestracji. W orzecznictwie NSA dominuje stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że ustalenia faktyczne sprawy nie mogą być zwalczane zarzutami naruszenia prawa materialnego i dotyczy to zarówno błędnej wykładni jak i niewłaściwego zastosowania przepisów materialno-prawnych (vide wyrok NSA z 29 listopada 2011 r., I OSK 2068/10, wyrok NSA z 17 listopada 2011 r., II GSK 1169/10 niepublikowane). Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że również w tym zakresie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Skarżący w swojej skardze wskazali ponadto na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. i 107 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. W tym miejscu należy wskazać, że przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. W odniesieniu do tych przepisów można by zatem mówić o rażącym ich naruszeniu wówczas, gdy w sposób niebudzący wątpliwości, a więc oczywisty, nie zastosowano by ich w trakcie prowadzonego postępowania lub zastosowano by je nieprawidłowo (teza 2 wyroku NSA z dnia 13 września 2007 r., II OSK 1212/06, LEX nr 377245). Zdaniem B. Adamiak dotyczy to sytuacji, gdy naruszenie przepisów prawa powoduje podważenie układu podmiotowego postępowania przez brak bytu prawnego strony tego postępowania (np. prowadzenie postępowania wobec strony pozbawionej zdolności do czynności prawnych czy naruszenie takich przepisów, które nakazują podjęcie czynności procesowych przez organ, bez prawa dokonywania oceny ich zasadności (np. regulacja w przepisach szczególnych form czynności procesowych i ograniczeń dowodowych) - por. B. Adamiak, Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego, PiP 2012, z. 3, s. 51-53, por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 lutego 2013 r., II SA/Gd 694/12, LEX nr 1285281: "Za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie"). Dla przypomnienia należy wskazać, że z rażącym naruszeniem przepisów prawa mamy doczynienia w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Na zakończenie należy wskazać, że naruszenie wspomnianych przepisów procedury w stosunku do decyzji wydanych w trybie nadzwyczajnym również nie nastąpiło, gdyż w trybie nadzwyczajnym organ nie przeprowadza postępowania od początku, a jedynie wyjaśnia, czy organ nie naruszył art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w sposób wskazany w skardze. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi i dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło