VI SA/Wa 2500/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-11

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest emerytura, a która ponosi znaczące wydatki na leczenie i bieżące utrzymanie, jest w stanie wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy jedynym dochodem jest emerytura, a występują znaczące wydatki na leczenie i bieżące utrzymanie, można uznać, że osoba ta nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący Z. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego, w związku z decyzją Urzędu Patentowego RP odmawiającą udzielenia patentu na wynalazek. Skarżący wskazał, że jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1549 zł netto miesięcznie, a ponosi znaczne wydatki na leczenie, czynsz i spłatę pożyczki. Sąd ocenił jego sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego Z. A. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego Z. A. rzecznika patentowego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi Z. A. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek postanawia: 1. zwolnić skarżącego Z. A. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego Z. A. rzecznika patentowego. Z. A. (dalej też jako skarżący) złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości 1 549 zł netto miesięcznie. Skarżący wskazał na zdiagnozowanie u niego choroby [...] oraz trudności z poruszaniem się. Skarżący spłaca pożyczkę bankową w wysokości 287 złotych miesięcznie. Wśród pozostałych miesięcznych wydatków wymienił czynsz (600 złotych), koszty leczenia (200 złotych) i ubezpieczenie (60 złotych). Łącznie oszacował je na kwotę 1 140 złotych. Skarżący na dzień złożenia wniosku dysponował kwotą 1 105 złotych. Skarżący przedłożył także wyciągi z rachunków bankowych. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje przy tym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W niniejszej sprawie uznać należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż istotnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jedynym dochodem skarżącego, co potwierdza także wyciąg z rachunku bankowego, jest emerytura wynosząca 1 549 złotych miesięcznie. Uwzględnić należy przy tym stan zdrowia skarżącego, pociągający za sobą oczywistą konieczność wydatkowania określonych sum pieniężnych na leczenie. W tej sytuacji nawet dysponowanie przez skarżącego na dzień złożenia wniosku kwotą 1 105 złotych, w kontekście konieczności poniesienia także zwykłych codziennych wydatków bytowych, takich jak żywność czy środki higieniczne, nie powoduje, że skarżący jest w stanie wygospodarować wolne środki na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację majątkową skarżącego, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Tym samym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło