VI SA/Wa 2521/14
PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała straty w poprzednich latach obrotowych i niewielkie zyski w bieżącym okresie, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka wykazała brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Kluczowe dla rozstrzygnięcia były niewielkie zyski spółki, brak środków trwałych, posiadanie jedynie podstawowego majątku obrotowego (komputery) oraz wypowiedzenie umowy rachunku bankowego przez bank z powodu braku obrotów.Stan faktyczny
Spółka F. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że koszty sądowe są zwykłymi kosztami działalności gospodarczej. Spółka wniosła sprzeciw, przedstawiając dowody na poniesienie strat w poprzednich latach i niewielkie zyski w bieżącym okresie, a także informacje o zadłużeniu udziałowców z tytułu pożyczek na pokrycie strat. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 8 stycznia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2521/14 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata
13 lipca 2017 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. nazywana dalej: "Skarżąca", "Spółka") złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z 19 lipca 2017 r. Skarżąca została wezwana do przedstawienia w terminie 14 dni następujących dokumentów: rocznego sprawozdania finansowego za 2016 rok, dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku 2017 – odpis z księgi rachunkowej na koniec czerwca 2017 r., wyciągów z posiadanych przez Skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, ewentualnie dokumentu potwierdzającego likwidację rachunku bankowego (co strona podniosła w rubryce 9 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa (pomocy).
Postanowieniem z 8 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego) odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, nie znajdując podstaw do uznania, że konieczność poniesienia w sprawie kosztów postępowania przekracza zakres jej możliwości finansowych. Referendarz zauważył, że Spółka jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, prowadzącym swą działalność w celach zarobkowych, z tego też względu koszty prowadzenia spraw sądowych zaliczają się do zwykłych kosztów jej działalności. Skarżąca nie wykazała, by konieczność poniesienia przez nią kosztów postępowania odbiegała od innych ciężarów finansowych, jakie ponosi w związku z prowadzoną przez nią działalnością.
Pismem z 6 lutego 2018 r. Skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego, podając w uzasadnieniu, że w latach 2010 – 2015 i 2017 Spółka poniosła stratę w wysokości 217.754,71 zł. Stratę za ten okres rozliczono z dopłat dokonanych na pokrycie strat Spółki przez W. K. (75% udziałów) w wysokości 163.316,03 zł oraz przez J. K. (25% udziałów) w wysokości 54.438,68 zł, po rozpatrzeniu rachunków zysków i strat na podstawie uchwał za powyższy okres podjętych na Zwyczajnych Zgromadzeniach Wspólników Spółki.
W celu uniknięcia utraty płynności finansowej dokonywano dopłat na pokrycie strat Spółki na co zaciągano pożyczki w Banku [...] S.A. przez udziałowców W. K. i J. K., których niespłacona wysokość na dzień 31 stycznia 2018 r. wynosi 169.783,35 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie ponieść kosztów postępowania, a nie takich sytuacji, w których brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych jest subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów (zob. postanowienie NSA z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt I FZ 323/10).
W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, jest ona zobowiązana na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia we wnioskowanym zakresie.
Z tej przyczyny Skarżąca była wzywana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z 12 lipca 2017 r. (zob. zarządzenie z 19 lipca 2017 r.).
Z nadesłanych dokumentów wynika, że Skarżąca jest Spółką prawa handlowego.
W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 50.000 zł, nie posiada środków trwałych, a w ostatnim roku obrotowym uzyskała dochód w wysokości 736 zł. Ponadto Skarżąca wskazała, iż zlikwidowała rachunek bankowy. Podniosła, że w 2016 r. świadczyła tylko usługi prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporadycznie doradztwo podatkowe, za które uzyskała przychód w wysokości 24.000 zł. Majątek obrotowy Spółki stanowią dwa komputery z monitorami i drukarkami wraz z odpowiednim oprogramowaniem. Spółka wynajmuje część jednego pokoju na działalność gospodarczą.
Z kolei z przesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że Skarżąca w roku 2016, przy przychodzie w wysokości 24.000 zł, osiągnęła zysk w wysokości 726,28 zł (załączono sprawozdanie finansowe i uchwałę walnego zgromadzenia wspólników potwierdzające powyższe), natomiast w okresie styczeń – czerwiec 20017 roku, przy przychodzie w wysokości 12.000 zł osiągnęła zysk w wysokości 945,30 zł (załączono rachunek zysków i strat potwierdzający powyższe). Ponadto Skarżąca nadesłała dokument potwierdzający wypowiedzenie przez banku umowy o prowadzeniu rachunku bankowego.
Na podstawie powyższych informacji Sąd uznał, że Skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Wniosek taki został wyprowadzony po zapoznaniu się z wysokością zysku uzyskanego przez Spółkę z tytułu świadczonych usług w 2016 roku w wysokości 726,28 zł oraz w okresie styczeń-czerwiec 2017 r. w wysokości 945,30 zł, informacją o braku środków trwałych oraz majątku obrotowym, na który składają się dwa komputery z oprogramowaniem i drukarki. Znaczącą dla wydanego rozstrzygnięcia była również informacja zawarta w piśmie Banku [...] z 22 marca 2016 r. o wypowiedzeniu umowy rachunku z uwagi na niedokonywaniu na rachunku obrotów.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło