VI SA/Wa 2530/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Olga Żurawska- Matusiak (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącego Z. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] października 2008 r. Komendant Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z [...] lipca 2008 r. w sprawie skierowania Z. P. (dalej jako skarżący) na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy. [...] lipca 2008 r. skarżący został zatrzymany do kontroli drogowej przez patrol Policji. Jednym z efektów tego zatrzymania było skierowanie skarżącego na badania lekarskie z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Decyzja w tym przedmiocie została wydana [...] lipca 2008 r., na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej jako p.r.d.). W jej uzasadnieniu podano, że skarżący został zatrzymany przy Cmentarzu [...], przy ul. Ż. w W., jako kierujący rowerem w stanie nietrzeźwości. Taki stan faktyczny – w ocenie organu – uzasadniał wydanie przedmiotowego skierowania. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zakwestionował ustalenia faktyczne wskazane w decyzji organu I instancji. Podał, że do zatrzymania doszło, gdy siedział na ławce parku, a obok stał rower. Nie popełnił zatem żadnego przestępstwa, gdyż nie prowadził, ani tym bardziej nie jechał rowerem po drodze publicznej. Opisał okoliczności zatrzymania, a następnie czynności podjęte przez funkcjonariuszy Policji, wskazując, iż nie podpisał wydruku z alkomatu, ponieważ nie okazano mu atestu tego urządzenia. Wyraził przy tym wątpliwość, czy zastosowane alkomaty były atestowane zgodnie z prawem unijnym. Wskazaną na wstępie decyzją Komendant Policji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, akceptując stan faktyczny ustalony przez organ I instancji. Uznał, że skarżący naruszył umyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym określone w art. 45 p.r.d. w ten sposób, że będąc w stanie nietrzeźwości (0,31 mg/l alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu) kierował rowerem, czym wypełnił dyspozycję art. 178a § 2 k.k. W tej sytuacji zasadnym było, w oparciu o przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 p.r.d., skierowanie go na badania lekarskie. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący ponownie zakwestionował ustalony przez organy stan faktyczny, podając, że został zatrzymany przez patrol Policji gdy siedział na ławce w parku. Zaakcentował, że nie przedstawiono mu atestu alkomatu, jak również i to, że przesłuchujący go funkcjonariusze Policji nie słuchali jego argumentów wskazujących na nie dopełnienie zarzucanych mu czynów. Jednocześnie podał, że wszystkie swoje wątpliwości opisał w odwołaniu do Komendanta Policji. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, zauważając, że skarżący nie wykazał aby zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu umożliwiającym jej uchylenie. Skarga nie zawiera zarzutów merytorycznych, nie wskazuje naruszeń prawa, a stanowi jedynie polemikę co do ustaleń faktycznych sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami postępowania administracyjnego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki, w zależności od rodzaju tych naruszeń. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa, w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu. Rozpoznając skargę sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Analizując zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładnie ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona, z wymienieniem m.in. materiału dowodowego, na którym oparto rozstrzygnięcie i podaniem analizy zastosowanych przepisów prawa. Uzasadnienie jest bowiem źródłem informacji co do sposobu rozumowania organu i przyjętych przez niego założeń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu faktycznym organ ma obowiązek ustosunkować się do wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Pominięcie tego rodzaju okoliczności faktycznych stwarza przesłankę do uznania, iż organ naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. Ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem (por. wyrok NSA z 15 listopada 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 668/98, wyrok NSA z 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98). Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się, mając na względzie wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, obowiązek organu szczególnie starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie uzasadnienia decyzji tak aby strona, pomimo niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia, mogła poznać szczegółowe podstawy rozstrzygnięcia. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. (por. wyrok NSA z 6 sierpnia 1984 r., II SA 742/84, ONSA 1984, Nr 2, poz. 67). Ustalając stan faktyczny organ obowiązany jest przestrzegać zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Przepis art. 10 k.p.a. ma charakter zasady postępowania administracyjnego, co wynika choćby z systematyki ustawy. Zobowiązanie organu do umożliwienia stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu poprzez wypowiedzenie się co do przeprowadzonych dowodów, ma przyczynić się do zgromadzenia materiału dowodowego, na podstawie którego można ustalić w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy, a zatem służy realizacji zasady prawdy obiektywnej. Prawidłowe i pełne ustalenie stanu faktycznego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Przenosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja utrzymana nią w mocy nie spełnia wyżej wskazanych kryteriów. Podstawą faktyczną skierowania skarżącego na badania lekarskie było zatrzymanie go [...] lipca 2008 r. przez funkcjonariuszy Policji, gdy będąc w stanie nietrzeźwości kierował rowerem. Taki stan faktyczny ustalił organ pierwszej instancji, i taki też został przyjęty przez organ odwoławczy. W uzasadnieniu obu decyzji brak jest odwołania do dowodów, w oparciu o które powyższe ustalenia faktyczne zostały poczynione. Zauważyć przy tym należy, że wydając decyzję z [...] lipca 2008 r. organ nie wszczął formalnie postępowania administracyjnego, jak również nie zawiadomił skarżącego w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Nie zwalniało organu z obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie wszczęcia dochodzenia, gdyż są to dwa niezależne postępowania, prowadzone w oparciu o różne regulacje prawne karne i administracyjne. W tej sytuacji skarżący miał możliwość zaprezentowania swojego stanowiska w postępowaniu administracyjnym dopiero na etapie postępowania odwoławczego. W odwołaniu skarżący zakwestionował ustalenia faktyczne stanowiące podstawę skierowania go na badania lekarskie. Zaprzeczył aby kierował rowerem będąc w stanie nietrzeźwości, podając, że podczas zatrzymania przez funkcjonariuszy Policji siedział na ławce w parku. Podważył również prawidłowość funkcjonowania alkomatów użytych do jego zbadania, albowiem wbrew jego żądaniom, nie okazano mu ich atestów. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że skarżący zanegował podstawowe fakty stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Pomimo tego organ odwoławczy nie dokonał weryfikacji ustaleń faktycznych poczynionych przez organ I instancji, jak również w żadnym zakresie nie odniósł się do twierdzeń i zarzutów skarżącego. Nie wskazał także, na co zwrócono uwagę powyżej, w oparciu o jakie dowody zostały poczynione ustalenia faktyczne zawarte w decyzji. W tych okolicznościach na przypomnienie zasługuje, że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. Dlatego też – w ocenie Sądu – nie można uznać, że stan faktyczny niniejszej sprawy jest niewątpliwy, a tylko wówczas możliwe było dokonanie jego subsumcji pod stosowną normę prawną. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola decyzji administracyjnych pod względem zgodności z prawem, a nie samodzielne rozstrzyganie spraw na etapie postępowania przed organem i wyprowadzanie własnych wniosków z materiału dowodowego. W okolicznościach przedmiotowej sprawy na podkreślenie zasługuje, że akta nadesłane Sądowi są niekompletne. W aktach z dochodzenia, które dołączono do akt administracyjnych brak jest m.in. protokołu użycia alkomatu, protokołu przesłuchania świadka i skarżącego. Nie ma zatem możliwości weryfikacji ustaleń poczynionych przez organ z dowodami, które, jak można jedynie domniemywać, były wykorzystane w postępowaniu administracyjnym. Zwrócić przy tym należy uwagę, że co do zasady, na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie ma żadnych przeszkód, aby w postępowaniu administracyjnym wykorzystać dowody zgromadzone w postępowaniu karnym. Wówczas jednak należy powiadomić o tym stronę postępowania, a następnie w uzasadnieniu decyzji podać, na których dowodach oparł się organ czyniąc ustalenia faktyczne. Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią poczynione powyżej uwagi, a ustalając stan faktyczny wskażą dowody, które stanowiły podstawę jego zrekonstruowania, odnosząc się jednocześnie do twierdzeń i zarzutów skarżącego, który będzie miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane w oparciu o art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a.