VI SA/Wa 2530/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do egzaminu w sprawie stwierdzenia kwalifikacji geologicznych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Minister Środowiska, powołując się na art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 62 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. nr 163, poz. 981 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku Pana L. C., zwanego dalej także skarżącym o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do egzaminu jako kandydata niespełniającego wymagań określonych w przepisach utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Skarżący wnioskiem z dnia [...] października 2012 r. zwrócił się do Ministra Środowiska o stwierdzenie kwalifikacji geologicznych w kategorii V w zakresie poszukiwania i rozpoznawania zasobów wód podziemnych z wyjątkiem wód leczniczych, wód termalnych i solanek, określenia warunków hydrogeologicznych związanych z zamierzonym wykonywaniem odwodnień budowlanych otworami wiertniczymi, wykonaniem przedsięwzięć mogących negatywnie oddziaływać na wody podziemne w tym powodować ich zanieczyszczenie, podziemnym bezzbiornikowym magazynowaniem substancji lub podziemnym składowaniem odpadów, składowaniem odpadów na powierzchni, ustanawianiem obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych oraz wykonywanie i dokumentowanie prac geologicznych w celu wykorzystania ciepła ziemi a także projektowanie i wykonywanie otworów obserwacyjnych, zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze. Organ po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] odmówił dopuszczenia do egzaminu skarżącego jako kandydata niespełniającego wymagań określonych w przepisach. Minister Środowiska podniósł, że zgodnie z ustawą Prawo górnicze i geologiczne o stwierdzenie kwalifikacji kategorii V może ubiegać się osoba, która posiada dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku odpowiednim do kategorii kwalifikacji, o stwierdzenie której ubiega się oraz odbyła praktykę zawodową pod nadzorem osób posiadających stwierdzone odpowiednie kwalifikacje w zakresie wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2011 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii (Dz. U. nr 275, poz. 1629) warunkiem niezbędnym do ubiegania się o stwierdzenia kwalifikacji geologicznych kategorii V jest posiadanie dyplomu ukończenia studiów wyższych na kierunkach geologia lub górnictwo i geologia, posiadanie tytułu zawodowego magistra, magistra inżyniera, inżyniera lub licencjata, odbycie trzyletniej praktyki zawodowej przy sporządzaniu projektów robót geologicznych i dokumentacji geologicznych związanych z poszukiwaniem i rozpoznawaniem zasobów wód podziemnych, określeniem warunków hydrogeologicznych związanych z zamierzonym wykonywaniem odwodnień budowlanych otworami wiertniczymi, wykonywaniem przedsięwzięć mogących negatywnie oddziaływać na wody podziemne, w tym powodować ich zanieczyszczenie, podziemnym bezzbiornikowym magazynowaniem substancji lub podziemnym składowaniem odpadów, składowaniem odpadów na powierzchni, ustanawianiem obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych oraz wykonywaniem i dokumentowaniem prac geologicznych w celu wykorzystania ciepła ziemi a także projektowaniem i wykonywaniem otworów obserwacyjnych, odbycia w trakcie praktyki zawodowej, co najmniej trzymiesięcznej praktyki przy wykonywaniu dozoru prac geologicznych lub kierowaniu w terenie robotami geologicznymi, udział przy sporządzeniu w trakcie praktyki zawodowej co najmniej trzech projektów robót geologicznych i siedmiu dokumentacji geologicznych w zakresie objętym praktyką. Mając powyższe uregulowania na uwadze organ uznał, że skarżący nie spełnia wymagań co do wykształcenia, przewidzianych w przywołanym rozporządzeniu. Ukończył on bowiem studia na A., na [...], na kierunku [...], uzyskując w dniu [...] lipca 2005 r. tytuł magistra inżyniera. Studia te obejmowały nauki geologiczne. W związku z tym warunkiem koniecznym jest przedstawienie świadectwa ukończenia co najmniej dwusemestralnych studiów podyplomowych z zakresu wnioskowanej kategorii. Wobec tego, że skarżący nie spełnił tego wymagania, jego wniosek o dopuszczenie do egzaminu nie mógł być załatwiony pozytywnie. Organ ustosunkował się również do złożonego przez skarżącego stanowiska Ministerstwa Środowiska z dnia [...] czerwca 2010 r. i podał, że odnosiło się ono do stanu prawnego sprzed 1 stycznia 2012 r. Z uwagi na to, że skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie kwalifikacji geologicznych kategorii V w dniu [...] października 2012 r., w sprawie należało zastosować nowe przepisy. Organ uznał również za niezasadny podnoszony przez stronę zarzut dyskryminacji z uwagi na to, że zawsze kieruje się przepisami prawa, w równy sposób traktuje kandydatów ubiegających się o stwierdzenie kwalifikacji i w takich samych sytuacjach wydaje takie same decyzje. Skarżący nie zgadzając się z decyzją z dnia [...] marca 2013 r. złożył wniosek z dnia [...] kwietnia 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniósł, że posiada wymagane doświadczenie zawodowe, oświadczył, że kończy pięcioletnie studia doktoranckie na ww. uczelni a jego rozprawa doktorska dotyczy zagadnień hydrogeologicznych. Odnosząc się do zmiany przepisów stwierdził, że został on tym samym pozbawiony prawa do wykonywania zawodu, co stanowi naruszenie art. 32 Konstytucji oraz art. 10 Kodeksu pracy. Do czasu wejścia rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2011 r. spełniał on bowiem wymagania niezbędne do dopuszczenia go do egzaminu o stwierdzenie kwalifikacji. Według oceny skarżącego doszło więc do naruszenia jego praw nabytych. Przedmioty i egzaminy na ukończonym przez niego kierunku Inżynieria Środowiska były takie same jak na kierunku geologia oraz porównywalne z przedmiotami na studiach podyplomowych na Uniwersytecie im. [...], których ukończenie uprawnia do ubiegania się o stwierdzenie uprawnień. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Minister Środowiska wydał w dniu [...] lipca 2013 r. decyzję, którą utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] marca 2013 r. Organ ponownie uznał, że wnioskodawca nie spełnił wymagań określonych przepisami prawa w zakresie potwierdzenia wykształcenia niezbędnego do stwierdzenia kwalifikacji. Ukończenie bowiem studiów wyższych na kierunku Inżynieria Środowiska, w programie których znajdowały się nauki geologiczne jest niewystarczające. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2011 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii w § 3 stanowi, że osoba posiadająca dyplom ukończenia wymienionych w przepisie studiów obejmujących nauki geologiczne musi dodatkowo wykazać ukończenie co najmniej dwusemestralnych studiów podyplomowych z zakresu wnioskowanej kategorii tj. kategorii V. Skarżący nie spełnił tego wymagania a więc jego wniosek nie może być załatwiony pozytywnie. Bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżący studiuje na studiach doktoranckich, albowiem okoliczność ta, zgodnie z treścią rozporządzenia nie stanowi podstawy do dopuszczenia kandydata do egzaminu o stwierdzenie kwalifikacji. Strona w dniu składania wniosku oraz w dniu orzekania nie spełniła wymagań wynikających z § 2 pkt 5 lit. a ani wynikających z § 3 rozporządzenia. Przepisy prawa nie wskazują na możliwość dokonania oceny przez organ właściwy do stwierdzenia kwalifikacji czy przedmioty i egzaminy na ukończonym przez wnioskodawcę kierunku Inżynieria Środowiska były takie same jak na kierunku geologia albo na studiach podyplomowych, które uprawniają do ubiegania się o stwierdzenie uprawnień. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji i art. 10 kodeksu pracy Minister Środowiska stwierdził, że odmowa dopuszczenia do egzaminu nie nosi znamion dyskryminacji, gdyż została oparta na obiektywnych i jednakowych dla wszystkich kandydatów kryteriach zawartych w § 2 i § 3 rozporządzenia. Jeżeli zaś chodzi o art. 10 kodeksu pracy, na który powołuje się wnioskodawca to wyraża on tę samą zasadę co art. 65 ust. 1 Konstytucji. Oba przepisy stanowią wyraźnie, że wolność wyboru i wykonywania zawodu może być ograniczone w ustawie. Taka właśnie sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r. Pan L. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domagał się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2013 r. oraz wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 2 Konstytucji RP ustanawiającego zasadę demokratycznego państwa prawa, z której wynika zasada ochrony praw słusznie nabytych, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżący nie nabył praw o staranie się o zostanie dopuszczonym do egzaminu o stwierdzenie kwalifikacji geologicznych kategorii V, które to prawo nabył na podstawie § 26 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie kategorii prac geologicznych, kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania tymi pracami oraz sposobu postępowania w sprawach stwierdzenia kwalifikacji (Dz. U. nr 153, poz. 1776 z późn. zm.) a także § 26 kolejnego rozporządzenia Ministra z dnia 19 czerwca 2006 r. w sprawie kategorii prac geologicznych, kwalifikacji do wykonywania, dozorowania, kierowania tymi pracami oraz sposobu postępowania w sprawach stwierdzenia kwalifikacji (Dz. U. nr 124, poz. 805), 2) art. 32 Konstytucji RP ustanawiającego zakaz dyskryminacji poprzez jego niezastosowanie. Dyskryminacja w przedmiotowej sprawie przejawia się różnicowaniem sytuacji absolwenta studiów, które w swej nazwie nie zawiera słowa "geologia", ale który studiował kierunek pokrewny i który "zaliczył" te same przedmioty i egzaminy, co ci którzy studiowali na kierunku "geologia" z osobami, które ukończyły płatne studia podyplomowe, uznawanymi przez Ministra Środowiska a których zakres jest okrojony w stosunku do zakresu przedmiotów, które skarżący studiował, 3) art. 10 Kodeksu pracy stanowiącego, że Państwo prowadzi politykę pełnego produktywnego zatrudnienia poprzez jego niezastosowanie i tym samym utrudnienie skarżącemu podniesienia kwalifikacji zawodowych, 4) art. 8 k.p.a. oraz art. 107 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieodniesienie się Ministra Środowiska do zgłoszonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] kwietnia 2013 r. zarzutu naruszenia praw nabytych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Jak wynika z ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy skarżący wnioskiem z dnia [...] października 2012 r. zwrócił się do Ministra Środowiska o stwierdzenie kwalifikacji geologicznych kategorii V, o których mowa jest w art. 50 ust. 2 pkt 5 Prawa geologicznego i górniczego. Wniosek ten wszczął postępowanie administracyjne, o którym mowa w art. 61 i n Prawa geologicznego i górniczego. W myśl art. 62 ww. ustawy Minister Środowiska po weryfikacji wniosku i dołączonych do niego przez kandydata dokumentów albo dopuszcza wnioskodawcę do egzaminu po ustaleniu, że spełnia on wymagania dla określonej we wniosku kategorii kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi albo posiada wymagane kwalifikacje zawodowe oraz zawiadamia pisemnie komisję egzaminacyjną do dopuszczenia kandydata do egzaminu bądź też odmawia w drodze decyzji dopuszczenia do egzaminu, w przypadku ustalenia, że kandydat nie spełnia wymagań dla określonej we wniosku kategorii kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi albo nie posiada kwalifikacji zawodowych. W niniejszej sprawie organ podjął decyzję, o której mowa w art. 62 pkt 2 Prawa geologicznego i górniczego z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę wymagań w zakresie wykształcenia. Owe wymogi zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z 16 grudnia 2011 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii (Dz. U. z 2011 r. poz. 1629), które zostało wydane na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 1 i 3-5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. W niniejszej sprawie dla pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego wymagane było aby m.in posiadał on dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku geologia lub górnictwo i geologia (§ 2 pkt 5a rozporządzenia). Tymczasem skarżący legitymował się dyplomem ukończenia studiów wyższych na A. w [...] na kierunku Inżynieria Środowiska. W takiej sytuacji, mimo, iż programem nauczania skarżącego objęte były nauki geologiczne winien spełniać on warunek przewidziany w § 3 powołanego rozporządzenia tj. ukończyć co najmniej dwusemestralne studia podyplomowe z zakresu wnioskowanej kategorii. Bezsporne jest, że skarżący takiego też wymagania nie spełniał. Mając powyższe przepisy prawa na uwadze organ zasadnie odmówił dopuszczenia skarżącego do egzaminu. Należy mieć na uwadze, że w trakcie prowadzonego postępowania kwalifikacyjnego organ nie posiadał uprawnień do swobodnej oceny kwalifikacji skarżącego w zakresie posiadanego wykształcenia i wiedzy w zakresie nauk geologicznych. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Z tych względów Sąd uznał, że legalność podjętych przez organ rozstrzygnięć nie budzi wątpliwości. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd uznał je za niezasadne. Skarżący złożył wniosek o potwierdzenie kwalifikacji w dniu [...] października 2012 r. a więc za czasów obowiązywania rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2011 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii (Dz. U. z 2011 r., poz. 1629), które zostało wydane na podstawie i w granicach znowelizowanego Prawa geologicznego i górniczego, a więc organ przy orzekaniu był zobowiązany uwzględnić aktualny stan prawny. Należy zgodzić się z Ministrem Środowiska, że w takiej sytuacji nie można mówić o naruszeniu praw słusznie nabytych przez skarżącego, albowiem decydujący jest stan prawny z daty złożenia stosownego wniosku ewentualnie z daty wydania decyzji przez uprawniony organ. W niniejszej sprawie nie było podstaw do uwzględnienia poprzednio obowiązującego i korzystniejszego dla skarżącego rozporządzenia Ministra Środowiska z 19 czerwca 2006 r. w sprawie kategorii prac geologicznych, kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania tymi pracami oraz sposobu postępowania w sprawie stwierdzenia kwalifikacji (Dz. U. nr 124, poz. 865) z powodu utraty przez to rozporządzenie mocy prawnej przed złożeniem wniosku przez skarżącego. Nie można też mówić o tym, aby organ naruszył przy orzekaniu zakaz dyskryminacji, zgodnie z którym osoby znajdujące się w takiej samej sytuacji należy traktować według jednakowych kryteriów. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do orzekania zgodności przepisów ustawy z konstytucją. Do jego uprawnień należy badanie legalności aktów niniejszego rzędu tj. rozporządzeń a w niniejszej sprawie nie stwierdził jakichkolwiek uchybień, gdyż przepisy rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2011 r. zostały wydane na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie Prawo geologiczne i górnicze. Reasumując organ orzekający w sprawie wyjaśnił wszystkie okoliczności w sprawie, niezbędne do wydania rozstrzygnięcia oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji Minister Środowiska nie ustosunkował się do podnoszonego przez skarżącego zarzutu naruszenia praw słusznie nabytych, ale to uchybienie nie stanowiło wadliwości w zakresie ustalenia stanu faktycznego w sprawie a więc tym samym nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.