VI SA/Wa 2534/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-28
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Izabela Głowacka-Klimas, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo ochronne na znak towarowy może zostać unieważnione z powodu podobieństwa do wcześniejszego znaku towarowego oraz ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy muszą łącznie zaistnieć trzy przesłanki: podobieństwo towarów, podobieństwo znaków oraz ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. W niniejszej sprawie organ prawidłowo stwierdził, że choć towary z klasy 03 są jednorodzajowe, to znaki są odmienne wizualnie, fonetycznie i znaczeniowo, a ryzyko konfuzji nie występuje, wobec czego skarga została oddalona.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy „EVELINE LABORATOIRES SKIN GENIUS” z powodu podobieństwa do wcześniejszego znaku słownego „GENIUS” zarejestrowanego na jego rzecz. Organ oddalił sprzeciw, uznając, że znaki są odmienne wizualnie, fonetycznie i znaczeniowo oraz że nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię prawa i niewłaściwą ocenę podobieństwa towarów i znaków.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2011 r. sprawy ze skargi H. R. z siedzibą w [...], Francja na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Decyzją Urzędu Patentowego RP (dalej: organ, UP RP) z dnia 8 lipca 2010 r., wydaną po rozpoznaniu na rozprawie sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy pt.: "EVELINE LABORATOIRES SKIN GENIUS" nr [...], udzielonego na rzecz P. P. K.i (dalej: uprawniony, uczestnik) na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez firmę H. R. z siedzibą w P., F. (dalej: wnioskodawca, skarżąca), na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, ze zm.; dalej: p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. oddalono sprzeciw i przyznano uprawnionej zwrot kosztów postępowania w sprawie.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia 29 października 2008 r. wnioskodawca złożyła do organu sprzeciw wobec prawomocnej decyzji UP RP z [...] sierpnia 2007 r., opublikowanej w WUP NR [...] z dnia [...] maja 2008 r. o udzieleniu na rzecz uprawnionej prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy pt.: "EVELINE LABORATOIRES SKIN GENIUS" dla towarów ujętych w klasach 03 (kosmetyki do pielęgnacji i upiększania skóry, ciała i włosów) i 05 (kosmetyki o właściwościach leczniczych, leki stosowane w kosmetyce), z pierwszeństwem od dnia [...] sierpnia 2005 r.
Jako podstawę prawną swojego sprzeciwu wnioskodawca podała art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., wskazując, iż naruszenie tego artykułu przez sporne prawo ochronne na znak towarowy wynika z podobieństwa tego znaku do zarejestrowanego na rzecz wnioskodawcy z wcześniejszym pierwszeństwem słownego znaku towarowego GENIUS nr [...] chronionego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 1 maja 2004 r. (od daty akcesji Polski do UE) i przeznaczonego również do oznaczania towarów w klasie 03 (artykuły perfumeryjne, kosmetyczne i do makijażu).
W ocenie wnioskodawcy oczywista jest tożsamość towarów, do oznaczania których są przeznaczone obydwa oznaczenia, z uwagi na identyczne przeznaczenie, sposób działania, grupę odbiorców oraz sposób dystrybucji. Odnośnie zaś podobieństwa spornych znaków wnioskodawca wskazała, iż uprawniony dokonał inkorporacji znaku wnioskodawcy do swojego znaku. Ponieważ zaś znak GENIUS jest oznaczeniem fantazyjnym i odróżniającym zachodzi ryzyko skojarzenia spornego znaku ze znakiem wcześniejszym i ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd z uwagi na szczególne podobieństwo wynikające z obecności słowa GENIUS w obu znakach, przy wyróżnieniu w spornym oznaczeniu dużą kolorową czcionką słów SKIN GENIUS.
Uprawniony uznał sprzeciw za bezzasadny i sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym, jako sprawa o unieważnienie prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy pt: "EVELINE LABORATOIRES SKIN GENIUS". W uzasadnieniu uprawniony wskazał na odmienność porównywanych znaków towarowych ze względu na fakt, iż znak przeciwstawiony jest znakiem słownym, podczas gdy znak sporny jest znakiem słowno-graficznym, a jego warstwa słowna składa się z czterech wyrazów, z których tylko jeden pokrywa się ze znakiem przeciwstawionym, a żaden z tych wyrazów nie jest dominujący, w szczególności nie został napisany większą czcionką niż pozostałe wyrazy. Układ graficzny znaku pozwala jednakowo zauważyć wszystkie składniki znaku, dlatego też nie można zgodzić się z argumentacją, iż jedynym wyróżniającym elementem spornego znaku jest wyraz GENIUS. Jednocześnie zarówno wyraz SKIN jak i wyraz GENIUS są mało fantazyjne, w szczególności z uwagi na to, iż są to popularne słowa zaczerpnięte z języka angielskiego. Dlatego też nie można uznać, iż zachodzi okoliczność wskazana w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Jednocześnie uprawniony wskazał, iż chociaż porównywane znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania podobnych towarów w klasie 03, to z uwagi na ekskluzywność towarów oznaczanych znakiem GENIUS przez H. R. oraz ze względu na praktykę oddzielnej ekspozycji w sklepach kosmetycznych towarów różnych producentów, nie istnieje niebezpieczeństwo kojarzenia ich przez odbiorców. Jeszcze większe różnice występują dla towarów oznaczonych spornym znakiem w klasie 05 (kosmetyki o właściwościach leczniczych, leki stosowane w kosmetyce).
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. UP RP oddalił sprzeciw. W uzasadnieniu organ wskazał, iż sporny znak został zgłoszony do ochrony w dniu [...] sierpnia 2005 r., a więc po dniu wejścia w życie nowelizacji ustawy p.w.p. w 2004 r., dlatego też przepisy tej ustawy będą stanowić podstawę prawną oceny ustawowych warunków wymaganych do udzielenia prawa ochronnego na ten znak towarowy.
W ocenie organu towary, do oznaczania których przeznaczone są oba znaki towarowe, są towarami jednorodzajowymi w klasie 03, jednakże z uwagi na ekskluzywność towarów oznaczanych znakiem GENIUS przez H. R. oraz praktykę oddzielnej ekspozycji w sklepach kosmetycznych towarów różnych producentów, nie ma niebezpieczeństwa kojarzenia ich przez odbiorców. Natomiast w odniesieniu do towarów z klasy 05 organ uznał, iż są one odmiennego rodzaju niż towary w klasie 03, gdyż odmienne są ich przeznaczenie (leczenie w przypadku znaku spornego i upiększanie w przypadku znaku przeciwstawionego), sposób działania (leczniczy w przypadku znaku spornego i wyłącznie upiększający w przypadku znaku przeciwstawionego) oraz sposób dystrybucji (w aptekach lub odrębnych działach sklepów kosmetycznych w przypadku znaku spornego i w działach ogólnych sklepów kosmetycznych w przypadku znaku przeciwstawionego).
Dokonując natomiast badania spornych znaków w trzech płaszczyznach porównania, tj. wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej organ uznał, iż porównywane znaki są odmienne we wszystkich trzech płaszczyznach.
W płaszczyźnie wizualnej odmienność wynika z faktu, iż znak przeciwstawiony jest znakiem słownym, podczas gdy znak sporny jest znakiem słowno-graficznym, przy czym jego grafika zawiera się w rozmieszczeniu elementów słownych oraz doborze rodzaju i koloru ich czcionki.
W płaszczyźnie fonetycznej odmienność wynika z faktu, iż znak sporny jest wymawiany jako oznaczenie złożone z czterech słów, podczas gdy znak przeciwstawiony jest wymawiany jako jedno słowo, przy czym słowo to stanowi ostatni element spornego znaku towarowego.
W płaszczyźnie znaczeniowej zaś odmienność wynika z faktu, iż znak sporny nasuwa bezpośrednie skojarzenie z nazwą producenta "E. ", oraz wskazuje na zastosowanie do skóry (SKIN), podczas gdy znak przeciwstawiony nie posiada żadnego znaczenia, chociaż nasuwa skojarzenia z wysoką jakością i genialnymi rezultatami (GENIUS - geniusz, genialny, wspaniały).
Jednocześnie w ocenie organu oba wyróżnione elementy spornego znaku (tj. SKIN GENIUS) należą do słabo wyróżniających jako rzeczowniki pospolite w języku angielskim, nawiązujące skojarzeniowo do pewnych cech produktu kosmetycznego.
Dlatego też organ uznał, iż nie zachodzi ryzyko skojarzenia spornego znaku ze znakiem wcześniejszym i brak jest ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do ich pochodzenia.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:
1. naruszenie art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, mające wpływ na wynik sprawy,
2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zbadania sprawy, pominięciu szeregu istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, braku przeprowadzenia prawidłowych ustaleń dotyczących podobieństwa towarów i oznaczeń,
3. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy
i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła organowi błędne uznanie, iż ekskluzywność towarów oznaczonych znakiem wcześniejszym oraz praktyka oddzielnej ekspozycji w sklepach kosmetycznych towarów różnych producentów pozwalają przyjąć brak niebezpieczeństwa kojarzenia wskazanych towarów w klasie 03 przez odbiorców. Ocena ta stoi w sprzeczności zarówno z przepisami prawa, jak i z ugruntowanymi zasadami analizy podobieństwa towarów, wykształconymi w orzecznictwie i doktrynie przedmiotu. Przedmiotem badania organu w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego nie jest bowiem analiza sposobu funkcjonowania konkretnego towaru na rynku, ale ocena towarów wpisanych do rejestru znaku. W niniejszej sprawie porównaniu winny podlegać zatem z jednej strony artykuły perfumeryjne, kosmetyczne i do demakijażu, a z drugiej kosmetyki do pielęgnacji i upiększania skóry, ciała i włosów. W ocenie skarżącej nie ma powodu, aby kosmetyki wskazane w wykazach obu znaków traktować odmiennie, skoro w ten sam sposób zostały wskazane w wykazie i żaden z uprawnionych nie dokonał ich doograniczenia mogącego świadczyć o różnych formach ich występowania na rynku. Skarżąca wskazała również, iż nie ma znaczenia kwestia ekskluzywności jej towarów, gdyż cena nie jest tu jakimkolwiek kryterium czy współczynnikiem ochrony. Może się bowiem zdarzyć, że przedsiębiorca zechce wypuścić linię kosmetyków tańszych bądź droższych. Za wadliwe uznała również skarżąca ustalenia organu odnośnie praktyki oddzielnej ekspozycji w sklepach kosmetycznych towarów różnych producentów, z uwagi na brak odwołania się organu do jakichkolwiek materiałów dowodowych w tym zakresie, bez odniesienia się do ustaleń poczynionych w toku postępowania. Kosmetyki mogą bowiem być oferowane w różnych miejscach, takich jak stoiska kosmetyczne w sklepach wielkopowierzchniowych, drogerie, Internet. Nie jest także zasadne twierdzenie, że kosmetyki różnych producentów są ustawiane na oddzielnych półkach, gdyż nie można wykluczyć sytuacji, kiedy zostaną one wyeksponowane według innego klucza np. sposobu działania. Dlatego też, w ocenie skarżącej, rzekome szczególne warunki sprzedaży jednego z towarów czy też ich cena nie powinny być kryterium, które eliminuje podobieństwo między towarami wskazanymi w wykazach.
Za wadliwą uznała skarżąca również ocenę organu odnośnie ustalenia braku podobieństwa towarów wskazanych w klasie 03 i 05. Jej zdaniem porównanie towarów zostało dokonane pobieżnie, bez prawidłowego uzasadnienia, gdyż obie grupy towarów spełniają analogiczne funkcje, tj. mają na celu poprawienie kondycji skóry i włosów. Różnice występują natomiast w zakresie użytych składników, co przekłada się jedynie na intensywność ich działania. Skarżąca wskazała jednocześnie, iż dermokosmetyki są przeznaczone zarówno do pielęgnacji skóry zdrowej, jak również wspomagają leczenie różnych chorób skóry, zaś leki używane w kosmetyce są to po prostu składniki wskazanych dermokosmetyków, dlatego też należy je również uznać za produkty o analogicznym przeznaczeniu. W jej ocenie należy zatem uznać za nieprawidłowe stwierdzenia organu o odmienności przeznaczenia kosmetyków z klasy 03 i 05. Z uwagi bowiem na możliwość ich nabycia w tożsamych miejscach sprzedaży, występowania w nich tych samych składników, rozwiązywania tych samych problemów skórnych, występowania w analogicznych postaciach oraz przeznaczenia dla tego samego odbiorcy należy uznać, przeciwnie do ustaleń organu, iż są to towary podobne.
Za błędne uznała również skarżąca ustalenia organu co do odmienności spornych znaków na trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Wskazując na orzecznictwo skarżąca podkreśliła, iż w spornym znaku został wykorzystany zarejestrowany wcześniej znak towarowy GENIUS, co należy określić mianem niedozwolonej inkorporacji. W orzecznictwie zarówno polskim jak i wspólnotowym jest utrwalony pogląd, iż znaki towarowe należy porównywać w całości przez pryzmat ich elementów dominujących, jednakże w sytuacji przejęcia wcześniejszego znaku towarowego, mającego wysoką zdolność odróżniającą, do znaku późniejszego należy wziąć pod uwagę jego niezależną rolę odróżniającą. Dlatego też wykładnia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. dokonana przez organ stoi w sprzeczności z zakazem inkorporacji znaków wcześniejszych w znakach późniejszych. Użycie bowiem w znaku spornym dodatkowych elementów nie zmienia okoliczności, iż dokonano w nim niedopuszczalnej inkorporacji znaku chronionego z pierwszeństwem, zaś przejęte słowo GENIUS pełni w spornym znaku niezależną i dystynktywną rolę.
Dlatego też, zdaniem skarżącej, należało uznać, iż w przedmiotowej sprawie znaki przeznaczone są do oznaczania towarów takich samych lub podobnych zaś możliwość błędu odbiorcy towaru co do producenta jest realna, zatem znaki te nie mogą koegzystować na jednym rynku. Zaskarżona decyzja została więc wydana z naruszeniem art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p., ponieważ organ dokonał nieprawidłowej interpretacji przesłanki podobieństwa towarów i oznaczeń, a ponadto błędnie ocenił stan faktyczny w zakresie podobieństwa towarów i oznaczeń, przeprowadzając w tym zakresie postępowanie sprzecznie z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia sprzeciwu.
W odpowiedzi na skargę UP RP podtrzymał w całości swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż wbrew twierdzeniom skarżącej uznał wskazane towary z klasy 03 za towary jednorodzajowe, natomiast niezależnie od podobieństw wskazanych przez stronę odnośnie towarów wskazanych w klasie 05 i 03 organ stoi na stanowisku, iż są one towarami odmiennymi. Ponadto organ podkreślił, iż ocena podobieństwa towarów nie miała, wbrew stanowisku skarżącej istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż o jej rozstrzygnięciu przesądziła ocena podobieństwa oznaczeń. Badając sporne znaki organ uznał, iż są one odmienne we wszystkich trzech płaszczyznach porównania.
Ponadto organ uznał, iż przy ocenie możliwości konfuzji oba wyróżnione elementy spornego znaku (SKIN GENIUS) należą do słabo wyróżniających, jako rzeczowniki pospolite w języku angielskim, nawiązujące skojarzeniowo do pewnych cech produktu kosmetycznego. Świadczy o tym duża liczba znaków z tymi słowami. Ponadto, przy ocenie konfuzji UP RP uwzględnił, zgodnie z ustalonym orzecznictwem, iż właściwy krąg odbiorców stanowią konsumenci należycie poinformowani, dostatecznie uważni i rozsądni.
Orzecznictwo przytoczone w skardze dotyczy przypadków, w których późniejszy znak dwuwyrazowy zawierał w sobie wyraz stanowiący znak wcześniejszy, a więc nie odnosi się do stanu faktycznego zaistniałego w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, w którym porównywano słowno-graficzne oznaczenie czterowyrazowe z jednym wyrazem stanowiącym wcześniejsze oznaczenie słowne.
Pismem z dnia [...] marca 2011 r. odpowiedzi na skargę udzielił również uczestnik postępowania wnosząc o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu wskazał, iż organ prawidłowo uznał towary wskazane w klasie 03 spornego znaku za podobne do towarów zawartych w tej samej klasie znaku przeciwstawionego, dlatego też zarzuty skarżącej w tym zakresie są bezzasadne. Odnośnie zaś towarów wskazanych w klasie 05 i 03 uczestnik podkreślił, iż organ prawidłowo dokonał oceny rodzaju, przeznaczenia, sposobu działania oraz sposobu dystrybucji towarów w przeciwstawionych znakach i prawidłowo ustalił, iż towary takie jak kosmetyki o właściwościach leczniczych, leki stosowane w kosmetyce nie są podobne do artykułów perfumeryjnych, kosmetycznych i do makijażu, zaś przywołane przez skarżącą orzecznictwo wydane zostało w odmiennych stanach faktycznych i prawnych, a w konsekwencji nie ma ono znaczenia dla oceny przedmiotowej sprawy.
Dokonując natomiast oceny podobieństwa przeciwstawionych znaków organ przeprowadził całościową analizę w warstwie graficznej, fonetycznej i znaczeniowej uznając prawidłowo, iż brak jest podobieństwa tych oznaczeń. W ocenie uczestnika, skarżąca nie zakwestionowała ustaleń poczynionych przez organ, a ponadto błędnie próbowała wykazać, iż na gruncie prawa polskiego obowiązuje zasada "niedozwolonej inkorporacji" a nie powszechnie przyjęta zasada całościowej oceny przeciwstawionych znaków na trzech płaszczyznach, na poparcie czego ograniczyła się do powołania fragmentów z orzecznictwa wydanego na gruncie zupełnie innego stanu prawnego i faktycznego, co w konsekwencji powoduje, iż nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Generalną bowiem zasadą wypracowaną na gruncie prawa znaków towarowych jest zasada, zgodnie z którą ocena podobieństwa przeciwstawionych znaków musi być oceną całościową. Przy czym powszechnie przyjmuje się, iż ocena ograniczona do jednej z płaszczyzn porównawczych jest niepełna i wybiórcza, a w konsekwencji nie może być obiektywną podstawą do stwierdzenia podobieństwa przeciwstawionych znaków. Sądy wielokrotnie wypowiadały się, iż zbieżność jednego elementu nie przesądza o spełnieniu przesłanki identyczności/podobieństwa znaków. Nie istnieje również, wbrew sugestiom skarżącej, zakaz rejestracji znaków zawierających jako jeden z elementów znak zarejestrowany z wcześniejszym pierwszeństwem. Odmienność warstwy słownej w trzech elementach, warstwy graficznej oraz znaczeniowej jednoznacznie potwierdza prawidłowość ustaleń Urzędu Patentowego, iż nie jest w niniejszej sprawie spełniona przesłanka podobieństwa oznaczeń.
Odnośnie natomiast przesłanki wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów organ prawidłowo uznał, iż skoro podobieństwo towarów zachodzi jedynie w zakresie części towarów, tj. zawartych w klasie 03, i brak jest podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń, to w niniejszej sprawie brak jest ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a z jej uzasadnienia jednoznacznie wynika jakimi przesłankami kierował się organ oddalając sprzeciw.
Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p., każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. W myśl zaś art. 247 ust. 2 p.w.p., jeżeli uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie, podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. Sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, Urząd Patentowy rozpatruje w trybie postępowania spornego (art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p.).
Z uwagi na fakt, iż sporny znak towarowy został zgłoszony do ochrony w dniu [...] sierpnia 2005 r. organ prawidłowo uznał, iż podstawę prawną oceny ustawowych warunków wymaganych do udzielenia ochrony na ten znak będzie stanowić ustawa Prawo własności przemysłowej w brzmieniu ogłoszonym w Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117.
W myśl art. 132 ust. 2 pkt 2 tej ustawy nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, iż dla niedopuszczalności udzielenia prawa ochronnego (unieważnienia udzielonego prawa) muszą zaistnieć łącznie trzy przesłanki: identyczność lub podobieństwo towarów, do oznaczania których znaki te są przeznaczone, identyczność lub podobieństwo znaków towarowych oraz ryzyko wprowadzenia odbiorów w błąd, co do pochodzenia towarów, polegający w szczególności na skojarzeniu znaku ze znakiem wcześniejszym.
Zatem nie każde podobieństwo znaków powoduje niedopuszczalność rejestracji, lecz tylko takie podobieństwo, które mogłoby wprowadzić odbiorów w błąd polegający w szczególności na skojarzeniu między znakami. W przypadku braku jednej z ww. przesłanek - art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., nie ma zastosowania.
Należy zauważyć, iż zarówno orzecznictwo, jak i doktryna wskazują na konieczność porównania wykazów towarów i usług analizowanych oznaczeń przed rozpoczęciem porównywania znaków i dopiero stwierdzenie jednorodzajowości towarów uzasadnia rozpoczęcie badania podobieństwa oznaczeń. Używanie bowiem nawet identycznych znaków dla towarów niepodobnych nie wywołuje ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1123/10).
Przy ocenie podobieństwa (jednorodzajowości) towarów należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów i usług, m. in. rodzaj towarów, przeznaczenie towarów, zasada działania, sposób działania, krąg odbiorów, do których są skierowane towary, sposób sprzedaży (dystrybucji) towarów.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ w pierwszej kolejności dokonał analizy podobieństwa towarów, przeznaczonych do oznaczania spornego znaku towarowego i znaku mu przeciwstawianego trafnie uznając, iż towary wskazane przez uprawnioną w klasie 03, tj. kosmetyki do pielęgnacji i upiększania skóry, ciała i włosów oraz towary wskazane przez wnioskodawcę w tej samej klasie tj. artykuły perfumeryjne, kosmetyczne i do makijażu są towarami jednorodzajowymi. Nie istniała zatem potrzeba dokonywania dalszej, pogłębionej analizy w tym zakresie. Jednocześnie należy zauważyć, iż wskazana przez organ ekskluzywność towarów wnioskodawcy oraz praktyka oddzielnej ekspozycji towarów różnych producentów w sklepach kosmetycznych pozwalające uznać, iż nie zachodzi niebezpieczeństwo skojarzenia tych towarów nie zmienia faktu, iż towary zostały uznane za podobne. Ponadto skarżąca nie uzasadniła jaki wpływ na rozstrzygnięcie miałaby dalsza analiza badania podobieństwa samych towarów, skoro organ potwierdził, że towary te są jednorodzajowe, a więc jego ocena jest zbieżna z oceną skarżącej w tym zakresie.
W ocenie Sądu organ prawidłowo również uznał, iż towary wskazane w klasach 03 i 05 (kosmetyki o właściwościach leczniczych, leki stosowane w kosmetyce) nie są podobne, gdyż odmienne jest ich przeznaczenie, sposób działania i sposób dystrybucji.
Następnie stwierdzając podobieństwo towarów z klasy 03 organ zasadnie dokonał oceny podobieństwa przedmiotowych oznaczeń. Należy zauważyć, iż ocena podobieństwa oznaczeń dokonywana jest w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej mając na uwadze to, że decydujące znaczenie ma kryterium ogólnego wrażenia, jakie znaki te wywierają na przeciętnym odbiorcy. Konsument z reguły postrzega i zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys danego znaku towarowego. W związku z tym oznaczenia powinny być oceniane jako całość, gdyż sama powtarzalność wyodrębnionych elementów lub podobieństwo członów oznaczeń nie musi przesądzać o istnieniu ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Stosownie do poglądów orzecznictwa i zgodnie z literaturą przedmiotu znak trzeba oceniać jako integralną całość, a nie jako wyłącznie jedno ze słów, które stanowi tylko jeden z elementów znaku słowno-graficznego (por. wyrok NSA z 20 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 265/06).
Dokonując badania podobieństwa przeciwstawionych znaków, zdaniem Sądu, organ ocenił je pod kątem wszystkich wskazanych wyżej elementów, w tym fonetycznych, wizualnych, znaczeniowych oraz ogólnego wrażenia na odbiorcach. Nie można zarzucić Urzędowi Patentowemu, iż przy ocenie podobieństwa dokonał niewłaściwej analizy, gdyż wziął pod uwagę całość oznaczeń, ich ogólny zarys wraz z elementami graficznymi. Badając przeciwstawione znaki organ prawidłowo uznał, iż są one odmienne we wszystkich trzech płaszczyznach. Należy bowiem zauważyć, iż sporny znak jest znakiem słowno-graficznym, składającym się z czterech wyrazów, z których żaden nie wyróżnia się na tle pozostałych. Natomiast znak przeciwstawiony jest znakiem słownym, jednowyrazowym. Jednocześnie, w ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że w spornym znaku towarowym słowo GENIUS nie ma pozycji dominującej. Jest to bowiem pospolity wyraz w języku angielskim i nawiązuje skojarzeniowo do pewnych cech produktu kosmetycznego. Dlatego też nie można uznać, iż pełni on w spornym znaku niezależną i dystynktywną rolę.
Mając na uwadze ocenę towarów i oznaczeń, zdaniem Sądu, organ słusznie uznał, iż nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Przeciwstawione znaki są bowiem na tyle zróżnicowane, że wywierają odmienne wrażenie na odbiorcach, a tym samym nie są podobne w stopniu prowadzącym do wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów i usług oznaczonych tymi towarami. Podkreślić również należy, że nabywcy towarów są obecnie coraz bardziej wykształceni i dobrze poinformowani. Model przeciętnego konsumenta to wzorzec konsumenta świadomego. Dotyczy to także nabywcy produktów kosmetycznych.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, strona skarżąca błędnie przyjmuje, że z orzecznictwa sądów europejskich wynika bezwzględny zakaz inkorporacji znaków wcześniejszych w znakach późniejszych niezależnie od charakteru odróżniającego znaku wcześniejszego, ani też odstąpienie od zasady całościowego wrażenia wywieranego przez znaki przeciwstawne. Wyroki ETS zapadają w konkretnych okolicznościach sprawy, które nie są bez znaczenia dla oceny podobieństwa znaków. Pogląd skarżącej doprowadziłby do niesłusznego zawłaszczenia słowa GENIUS w sytuacji, gdy jest ono pozbawione silnej zdolności odróżniającej. Jednocześnie nie można uznać, iż wystarczającym elementem dla zaistnienia przesłanek z art. 132 ust. 2 pkt 2.p.w.p. (po bezspornym ustaleniu identyczności lub podobieństwa towarów), jest stwierdzenie, że w spornym znaku towarowym (wielowyrazowym) jeden z jego elementów jest znakiem towarowym z wcześniejszym pierwszeństwem udzielonym na rzecz innej osoby. Treść komentowanego przepisu nakazuje bowiem w każdej sytuacji badać podobieństwo oznaczeń na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Niebezpieczeństwo to polega na możliwości błędnego, nieodpowiadającego rzeczywistości, przypisania danego towaru przez przeciętnego odbiorcę podmiotowi uprawnionemu z rejestracji oznaczenia ze względu na nałożony na niego znak (analogicznie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 533/09). W związku z powyższym Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie niebezpieczeństwo takie nie zachodzi.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło