VI SA/Wa 2534/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-06
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca, który odnotował stratę w pierwszym kwartale bieżącego roku, ale uzyskał wysoki przychód, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą, nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Kluczowe znaczenie dla oceny zdolności płatniczej przedsiębiorcy mają jego przychody, a nie tylko dochód, zwłaszcza gdy istnieją legalne instrumenty pozwalające na minimalizację obciążenia podatkowego. Ponadto, skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na zajęcie majątku przez komornika, co uniemożliwiło pełną ocenę jego sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 złotych. Wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą, która w 2016 roku przyniosła dochód 31 032 zł (przy przychodzie 176 250 zł), a w pierwszym kwartale bieżącego roku odnotował stratę, mimo przychodu 30 661 zł. Podniósł, że jego rachunki bankowe, dom i samochód zostały zajęte przez komornika, a żona otrzymuje rentę w kwocie 972 zł miesięcznie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania S. K. prawa pomocy w żądanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 złotych w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania działalności postanawia: odmówić przyznania S. K. prawa pomocy w żądanym zakresie.
S. K. (dalej też jako "skarżący") wniósł w niniejszej sprawie o zwolnienie go od kosztów sądowych ponad uiszczoną przez niego kwotę 200 złotych.
We wniosku podniósł, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, która w roku 2016 przyniosła dochód w kwocie 31 032 złotych (przy przychodzie na poziomie 176 250 złotych). Z kolei w pierwszym kwartale bieżącego roku przychód skarżącego wyniósł 30 661 złotych, przy kosztach uzyskania sięgających kwoty 39 750 złotych. Skarżący oświadczył jednocześnie, że posiadane przez niego rachunki bankowe zostały zajęte przez komornika i nie są na nich dokonywane żadne transakcje. Wskazał także, że należący do niego dom o pow. 292 m 2, jak też samochód zostały zajęte przez komornika. Wśród wydatków skarżący wymienił między innymi pożyczki zaciągnięte w jednej z firm pożyczkowych na kwotę 21 471 złotych. Żona skarżącego otrzymuje rentę w kwocie 972 złotych miesięcznie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2016, poz. 718 z późn. zm., dalej też jako "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Tymczasem w niniejszej sprawie z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby skarżący nie był w stanie ponieść kosztów postępowania, w sytuacji, w której prowadzi działalność gospodarczą, z której w ubiegłym roku uzyskał dochód w wysokości 31 032 złotych, przy przychodzie na poziomie 176 250 złotych. Co prawda w pierwszym kwartale bieżącego roku odnotował stratę, jednakże w tym okresie uzyskał przychód wynoszący 39 tysięcy złotych. Tymczasem w przypadku działalności gospodarczej to właśnie kwestia wysokości przychodu, a nie odnotowanej straty ma kluczowe znaczenie dla oceny możności poniesienia przez skarżącego kosztów sądowych. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniu z dnia 25 lutego 2010 r. (sygn. akt I FZ 10/10), w przypadku przedsiębiorców, a do takich należy skarżący, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Bilans przychodów i kosztów tworzony jest tymczasem na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie dochody skarżącego, należałoby stwierdzić, że jego działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność.
Jednocześnie brak jest możliwości zweryfikowania, czy i w jakiej skali majątek skarżącego został poddany egzekucji komorniczej. Skarżący bowiem ogólnikowo podał, że zarówno posiadane przez niego rachunki bankowe, jak też nieruchomość, czy też samochód zostały zajęte przez komornika. Nie przedstawił jednakże żadnych konkretnych danych wskazujących, na czyj wniosek zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, na jaką kwotę opiewało, w stosunku do jakich konkretnie rachunków bankowych komornik dokonał zajęcia wierzytelności i na jaką kwotę. Skarżący, powołując się na prowadzoną egzekucję, nie przedstawił także jakichkolwiek dokumentów, potwierdzających tę okoliczność (np. stosowne zawiadomienia, postanowienia o zajęciu określonych praw majątkowych). Nie jest zatem możliwe dokonanie pełnej oceny, w jakim zakresie skarżący może dysponować bieżącymi dochodami, czy też posiadanymi zasobami finansowymi.
W tym stanie rzeczy nie można uznać, że skarżący wykazał, iż spełnia warunki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a zatem że obiektywnie brak jest możliwości uzyskania środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło