VI SA/Wa 2567/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-06
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Pamela Kuraś-Dębecka, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności takie jak konkurencja zagraniczna, spadek kursu dolara, wzrost cen energii i surowców oraz kłopoty finansowe przedsiębiorcy mogą być uznane za "okoliczności niezależne od przedsiębiorcy" w rozumieniu art. 19 ust. 4 ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych, uzasadniające zmianę warunków zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej błędnie zinterpretowały przepis art. 19 ust. 4 ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych, grupując wszystkie wskazane przez przedsiębiorcę przyczyny niemożności dotrzymania warunków zezwolenia (konkurencja, spadek kursu dolara, wzrost cen energii i surowców, kłopoty finansowe) jako "ryzyko inwestycyjne", a tym samym jako okoliczności zależne od przedsiębiorcy. Sąd podkreślił, że pojęcie "okoliczności niezależnych" wymaga indywidualnej analizy faktycznej i kontekstowej, a nie abstrakcyjnego przypisania do ryzyka inwestycyjnego. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, w tym brak doręczenia decyzji właściwemu podmiotowi prawnemu po połączeniu spółek.Stan faktyczny
Spółka T. S.A. uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w specjalnej strefie ekonomicznej, zobowiązując się do zatrudnienia określonej liczby pracowników. W związku z trudnościami ekonomicznymi, spółka wniosła o zmianę terminu realizacji tego warunku. Minister Gospodarki odmówił zmiany, uznając wskazane przyczyny za ryzyko inwestycyjne. Po połączeniu spółek, następca prawny T. S.A., K. S.A., wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie procedury administracyjnej, w tym brak doręczenia decyzji właściwemu podmiotowi. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2008 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2009 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej K. S.A. z siedzibą w K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2008 r. Minister Gospodarki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu wniosku z [...] kwietnia 2007 r przedsiębiorcy T. S.A. z siedzibą w T. utrzymał się w mocy swoją decyzję z [...] marca 2008 r. odmawiającą zmiany zezwolenia Nr [...] z [...] grudnia 2004 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie S., udzielone temu przedsiębiorcy.
Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym;
T. S.A. w T. otrzymała [...] grudnia 2004 r. zezwolenie Nr [...] na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie S. ( w skrócie SSE). Zgodnie z zezwoleniem Spółka powinna m.in. zatrudnić 140 osób w terminie do 31 grudnia 2007 r. i utrzymać zatrudnienie na tym poziomie do 31 grudnia 2009 r. Wnioskiem z [...] stycznia 2008 r., uzupełnionym pismem z [...] lutego 2008 r. Spółka wystąpiła o zmianę zezwolenia prosząc o przesunięcie terminu zatrudnienia 140 pracowników na dzień 31 grudnia 2012 r. i terminu jego utrzymania na dzień 31 grudnia 2014 r. W uzasadnieniu wniosku Spółka oświadczyła, że powodem trudności w realizacji ww. warunku zezwolenia są problemy ekonomiczne na rynku szklarskim związane z dużą konkurencją ze strony producentów z Azji, Hiszpanii i Włoch. Ponadto przedsiębiorca wskazał na znaczny spadek kursu dolara oraz wzrost cen gazu, energii i surowców wykorzystywanych do produkcji szkła oraz kłopoty finansowe Spółki. Zarządzający SSE P. Sp. z o.o. w K. pozytywnie zaopiniował wniosek Spółki w postanowieniu z [...] stycznia 2008 r.
Decyzją z [...] marca 2008 r. Minister Gospodarki na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 42, poz. 274) odmówił zmiany zezwolenia Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie S.
W uzasadnieniu stwierdził, że wniosek przedsiębiorcy o zmianę zezwolenia nie znajduje uzasadnienia. Zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 42, poz. 274) tylko okoliczność niezależna może być podstawą do ustalenia dla przedsiębiorcy warunków korzystniejszych niż dotychczas zapisane w zezwoleniu. Wskazane przez przedsiębiorcę przyczyny niemożności wywiązania się z realizacji warunku zezwolenia mieszczą się w granicach ryzyka inwestycyjnego i nie można uznać ich za niezależne.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyły K. S.A. z siedzibą w K., następca prawny T. S.A. (zwana dalej skarżącą) wyjaśniając, iż [...] stycznia 2008 r. Sąd Rejonowy w R. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wydał postanowienie o wpisie w Krajowym Rejestrze Sądowym połączenia K. S. A oraz T. S.A przez przeniesienie całego majątku T. S.A (spółkę przejmowaną) na K. S.A. (spółka przejmująca). W tej sytuacji stosownie do art. 494 § 2 k.s.h. na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej.
Jednocześnie skarżąca zarzuciła naruszenie ;
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 k.p.a.,
- art. 77 k.p.a.,
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a.,
- art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 20 października 1994 f. o specjalnych strefach ekonomicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. nr 42 poz. 274).
Zdaniem skarżącej decyzja nie zawiera uzasadnienia, nie wiadomo zatem jakie fakty organ uznał za udowodnione, a także na podstawie jakich dowodów dokonał ustaleń faktycznych. W szczególności Minister Gospodarki pominął okoliczność powoływaną we wniosku jako; "znaczące pogorszenie warunków ekonomicznych na rynku szklarskim w ostatnich latach, w szczególności wystąpienie zjawiska recesji w niektórych jego sektorach co dotyczy m. in. wyrobów (półfabrykatów) z linii automatycznej wyrobów grubościennych." Ponadto nie wiadomo także dlaczego i z jakich powodów Minister Gospodarki uznał, że podawane przez wnioskodawcę zjawiska o charakterze makroekonomicznym są zależne od wnioskodawcy. Minister Gospodarki nie wyjaśnił też dlaczego nie podzielił argumentacji zawartej w opinii organu zarządzającego SSE.
Spółka K. S.A. zarzuciła nadto, że organ administracji publicznej z bliżej nieznanych przyczyn przyjął, iż zjawiska o charakterze makroekonomicznym takie jak np. : znaczący spadek kursu dolara, poważny wzrost cen gazu, energii i surowców a także znaczące pogorszenie warunków ekonomicznych na rynku szklarskim, w szczególności wystąpienie zjawiska recesji w niektórych jego sektorach co dotyczy m. in. wyrobów (półfabrykatów) z linii automatycznej wyrobów grubościennych stanowią okoliczności zależne od przedsiębiorcy. Organ w żaden sposób nie wykazał, jakimi przesłankami się kierował i na jakich przesłankach się oparł stawiając taką tezę. W wydanej decyzji Minister Gospodarki wprowadził pojęcie nie występujące w treści przepisu art. 19 ust. 4 ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych pojęcia "ryzyka inwestycyjnego".
Po ponownym przeanalizowaniu sprawy Minister Gospodarki uznał, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji. Zdaniem organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawiera żadnych zarzutów, które mogłyby wpłynąć na zmianę przyjętego rozstrzygnięcia. Wnioskodawca kwestionuje prawidłowość ustaleń podjętych przez Ministra Gospodarki, ale nie przedstawia nowych okoliczności istotnych dla tego postępowania. Argumenty Spółki były w toku postępowania administracyjnego w sprawie zmiany zezwolenia przeanalizowane i uznane za niewystarczające. Organ wskazał, że przesłanki zmiany zezwolenia idące w kierunku ustalenia przedsiębiorcy korzystniejszych niż dotychczasowe warunków prowadzenia działalności gospodarczej zostały określone w art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 42, poz. 274) w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych(Dz. U. Nr 118, poz. 746). Przepis powyższy dopuszcza taką zmianę jedynie w sytuacji, gdy przedsiębiorca wykaże zaistnienie okoliczności od niego niezależnych, a skutkujących niemożnością dotrzymania dotychczas ustalonych warunków zezwolenia. Natomiast wskazane przez przedsiębiorcę przyczyny niemożności dotrzymania warunku zatrudnienia, związane z dużą konkurencją ze strony producentów z Azji, Hiszpanii i Włoch, znacznym spadkiem kursu dolara oraz wzrostem cen gazu, energii i surowców wykorzystywanych do produkcji szkła oraz kłopotami finansowymi Minister Gospodarki zaliczył do ryzyka inwestycyjnego, a tym samym uznał, że wykazane okoliczności z tego względu nie mogą być wzięte pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku. Zdaniem Ministra każdy przedsiębiorca decydując się na założenie firmy i rozpoczęcie działalności gospodarczej, powinien mieć na uwadze, że warunki w jakich przyjdzie mu prowadzić firmę są determinowane przez szereg czynników, które podlegają zmianie. Określając parametry inwestycji realizowanej w pewnym horyzoncie czasowym przedsiębiorca winien uwzględnić cykliczność koniunktury gospodarczej, możliwość zmiany kosztów i cen, kursu walut, oprocentowanie kredytów czy popyt na usługi i wyroby. Ryzyko inwestycyjne jest bowiem wpisane w każde przedsięwzięcie inwestycyjne i dlatego też powinno być brane pod uwagę przez przedsiębiorców przy podejmowaniu decyzji dot. inwestycji, w tym także przy określaniu zobowiązań dot. zatrudnienia i inwestycji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S. A z siedzibą w K., następca prawny T. S.A. wnosiła o uchylenie decyzji zarzucając ;
- naruszenie prawa materialnego tj. art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 42, poz. 274, zwana dalej ustawą s.s.e.) poprzez błędną wykładnię;
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 8, 11, 12, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
Zdaniem skarżącej kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie odgrywa przepis art. 19 ust. 4 ustawy o s.s.e., zgodnie z którym ,,Minister właściwy do spraw gospodarki może, na wniosek przedsiębiorcy, po zasięgnięciu opinii zarządzającego strefą zmienić zezwolenie, z tym że ustalenie dla przedsiębiorcy korzystniejszych niż dotychczasowe warunków prowadzenia działalności gospodarczej może nastąpić, jeżeli niemożność ich dotrzymania jest spowodowana wykazanymi przez przedsiębiorcę okolicznościami od niego niezależnymi, rozszerzenie zaś przedmiotu działalności określonej w zezwoleniu może nastąpić tylko z zachowaniem warunków określonych wart. 16 ust. 3. Zmiana warunków zezwolenia nie może dotyczyć obniżenia określonego w zezwoleniu poziomu zatrudnienia, o którym mowa wart. 16 ust. 2 pkt. 1."
W ocenie skarżącej w świetle tego przepisu możliwa jest zmiana dotychczasowych warunków wydanego zezwolenia w sytuacji gdy niemożność dotrzymania przez przedsiębiorcę warunków prowadzenia działalności gospodarczej podyktowana jest zaistnieniem okoliczności niezależnych od przedsiębiorcy. Przepis ten nie zawiera żadnego przykładowego katalogu takich przyczyn ani nawet dyrektywy interpretacyjnej tego pojęcia, posługuje się jedynie lakonicznym sformułowaniem "okoliczności niezależne". Dokonując zatem wykładni językowej tegoż przepisu należy przyjąć, iż chodzi tu o okoliczności, na które przedsiębiorca z obiektywnego punktu widzenia nie ma wpływu. Ciężar dowodu takich okoliczności spoczywa na przedsiębiorcy.
W ocenie skarżącej wskazane w uzasadnieniu wniosku o zmianę warunków zezwolenia okoliczności, tj.:- znaczące pogorszenie warunków ekonomicznych na rynku szklarskim w ostatnich latach, w szczególności wystąpieniem zjawiska recesji w niektórych jego sektorach co dotyczy m.in. wyrobów (półfabrykatów) z linii automatycznej wyrobów grubościennych, zaistnienie zjawiska "nasycenia rynku" na rynku krajowym i eksportowym, co zostało wywołane importem taniej galanterii stołowej o niskiej jakości sprowadzanej z Chin, Indonezji, Turcji oraz innych substytutów szkła a także agresywnymi działaniami konkurentów hiszpańskich i włoskich.- znaczący spadek kursu dolara stanowiący podstawę rozliczeń transakcji eksportowych Spółki, a także poważny wzrost cen gazu, energii i surowców mają charakter okoliczności niezależnych od przedsiębiorcy. Skarżąca przypomniała, że wcześniej wskazała na inne istotne okoliczności tj. energiczne prace w ramach G. nad przyjęciem i wdrożeniem wspólnego programu inwestycyjnego obliczonego na 5 lat, który zakłada równoległą realizację inwestycji strefowych K.H.S. i H.S.G. przyniesie wymierne korzyści w postaci efektów synergii.
Skarżąca podtrzymała swoje argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odnośnie dokonanej przez Ministra Gospodarki interpretacji przepisów, w szczególności art. 19 ust.4 ustawy s.s.e., przez co Minister naruszył zasadę praworządności zawartą w art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki, przytaczając argumentację zawartą w decyzji ostatecznej, wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, w grę wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej jako: p.p.s.a.).
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotowa decyzja Ministra Gospodarki z [...] sierpnia 2008 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] marca 2008 r., naruszają zarówno przepisy prawa materialnego wskazane w ustawie z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 42, poz. 274), jak również przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był przepis art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych. Przepis ten stanowił, że Minister właściwy do spraw gospodarki może, na wniosek przedsiębiorcy, po zasięgnięciu opinii zarządzającego strefą, zmienić zezwolenie, z tym że ustalenie dla przedsiębiorcy korzystniejszych niż dotychczasowe warunków prowadzenia działalności gospodarczej może nastąpić, jeżeli niemożność ich dotrzymania jest spowodowana wykazanymi przez przedsiębiorcę okolicznościami od niego niezależnymi, rozszerzenie zaś przedmiotu działalności określonej w zezwoleniu może nastąpić tylko z zachowaniem warunków określonych w art. 16 ust. 3. Zmiana warunków zezwolenia nie może dotyczyć obniżenia określonego w zezwoleniu poziomu zatrudnienia, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1.
Jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepis ten został zmieniony mocą art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. Nr 118, poz. 746). W wyniku zmiany przepis art. 19 ust. 4 otrzymał następujące brzmienie ; " 4. (12) Minister właściwy do spraw gospodarki może, na wniosek przedsiębiorcy, po zasięgnięciu opinii zarządzającego strefą, zmienić zezwolenie, przy czym zmiana nie może:
1) dotyczyć obniżenia poziomu zatrudnienia, określonego w zezwoleniu w dniu jego udzielenia, o więcej niż 20 %;
2) skutkować zwiększeniem pomocy publicznej;
3) dotyczyć spełnienia wymagań odnoszących się do inwestycji realizowanej na gruntach stanowiących własność lub użytkowanie wieczyste podmiotów innych niż wymienione w art. 5 ust. 1.".
Powyższe zmiany weszły w życie z dniem 4 sierpnia 2008 r. , a zatem przed wydaniem przez Ministra decyzji z [...] sierpnia 2008 r. utrzymującej w mocy decyzję z [...] marca 2008 r., jednakże stosownie do przepisów przejściowych zawartych w art. 2 ustawy zmieniającej do postępowań w sprawach o udzielenie, cofnięcie lub zmianę zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie strefy, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Niewątpliwie zaskarżona decyzja należy do kategorii decyzji uznaniowych. Kontrola legalności decyzji uznaniowych dokonywana przez sąd administracyjny ma ograniczony zakres. Sąd nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Sprawdza, czy decyzję podjął właściwy organ, czy decyzja ma oparcie w przepisach prawa materialnego, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego a więc, czy decyzja nie nosi znamion dowolności oraz, czy organ uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy przesłankami odnoszącymi się do strony.
Analizując treść art.19 ust. 4 ustawy o s.s.e. w brzmieniu sprzed zmiany należy zauważyć, iż przepis posługuje się pojęciem niedookreślonym , jakim są "okoliczności niezależne od przedsiębiorcy". Rozumienie tego pojęcia nie może być dokonane w wyniku wykładni abstrakcyjnej, lecz powinno uwzględniać okoliczności faktyczne konkretnej sprawy i kontekst normatywny, w którym to pojęcie występuje. Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia decyzji organ uznał, że wskazane przez przedsiębiorcę przyczyny niemożności dotrzymania warunku zatrudnienia związane z dużą konkurencją ze strony producentów z Azji, Hiszpanii i Włoch, znacznym spadkiem kursu dolara oraz wzrostem cen gazu, energii i surowców wykorzystywanych do produkcji szkła oraz kłopotami finansowymi należy zaliczyć do "ryzyka inwestycyjnego", a tym samym nie mogą być wzięte pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o zmianę zezwolenia. Zdaniem Ministra "ryzyko inwestycyjne" jest bowiem wpisane w każde przedsięwzięcie inwestycyjne i dlatego też powinno być brane pod uwagę przez przedsiębiorców przy podejmowaniu decyzji dotyczących inwestycji, w tym także przy określaniu zobowiązań dotyczących zatrudnienia i inwestycji.
Jednakże Minister Gospodarki zaliczając wymienione przez skarżącą przyczyny do "ryzyka inwestycyjnego" nie wyjaśnił bliżej definicji tego pojęcia w szczególności czy jest to pojęcie normatywne czy też nie. W konsekwencji, biorąc pod uwagę analizowany przepis art. 19 ust.4 ustawy s.s.e. w brzmieniu obowiązującym organ w dniu wydania decyzji z treści decyzji wynika, iż "ryzyko inwestycyjne" jest, zdaniem Ministra okolicznością zależną od przedsiębiorcy.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego takiej interpretacji omawianego przepisu nie można podzielić mając na względzie okoliczności faktyczne niniejszej sprawy.
Należy podkreślić, że Minister Gospodarki wydając zaskarżoną decyzję był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają jej żądań.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r. sygn. akt III SA 729/84 ONSA 1984, nr 2 poz. 117, podkreślił że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony (...). Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 § 3 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżone decyzje nie spełniają omówionych wyżej kryteriów. Ich uzasadnienie w obejmuje zreferowanie stanowiska strony, następnie zaprezentowana jest skrótowa analiza stanu prawnego, a opis stanu faktycznego sprowadza się do automatycznej konstatacji, że wskazane przez przedsiębiorcę przyczyny niemożności dotrzymania warunku zatrudnienia związane z dużą konkurencją ze strony producentów z Azji, Hiszpanii i Włoch, znacznym spadkiem kursu dolara oraz wzrostem cen gazu, energii i surowców wykorzystywanych do produkcji szkła oraz kłopotami finansowymi należy zaliczyć do "ryzyka inwestycyjnego", a tym samym nie mogą być wzięte pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o zmianę zezwolenia.
Analiza uzasadnienia decyzji pozwala na stwierdzenie, iż organ nie ustalił stanu faktycznego sprawy oraz nie poddał wnikliwej analizie wskazywanych przez stronę przyczyn niemożności wypełnienia warunków zatrudnienia w rozumieniu art. 19 ust. 4 ustawy s.s.e. Grupowe zaliczenie wszystkich wymienianych przez stronę powodów do "ryzyka inwestycyjnego" bez ich indywidualizacji nie wypełnia obowiązku ich dokładnego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Organ nie dokonał też wykładni pojęcia "okoliczności niezależnych od przedsiębiorcy", o których mowa w art. 19 ust. 4 ustawy s.s.e.
W literaturze podkreśla się, że okolicznościami niemożliwymi do przewidzenia są w szczególności zjawiska gospodarcze zewnętrzne w stosunku do stron umowy i w pełni od nich niezależne np. gwałtowna dekoniuktura gospodarcza, ograniczenie dostępności surowców, globalny wzrost cen materiałów (Dzierżanowski Włodzimierz, Lex 2007, tekst). Z kolei zdaniem autora komentarza do ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracodawcy: "Z punktu widzenia art. 1 u.z.g.11 nie jest istotne, czy zwolnienia następują z winy pracodawcy, który niewłaściwie zarządzał przedsiębiorstwem, czy też są następstwem okoliczności od niego niezależnych. W tym drugim przypadku w rachubę wchodzi cały splot zróżnicowanych czynników o charakterze obiektywnym. Z jednej strony mogą mieć one charakter losowy (np. klęska żywiołowa), z drugiej zaś charakter finansowy (np. wysokie koszty pozyskania kredytów, ryzyko kursowe), gospodarczy (np. recesja) bądź polityczny (np. sankcje ekonomiczne wobec kraju importera towarów). W tym kontekście uprawniona wydaje się konstatacja, że przyczyną uzasadniającą wypowiedzenie stosunku pracy w ramach komentowanej ustawy o zwolnieniach grupowych są wszelkie inne czynniki - poza statusem pracownika - rzutujące na potrzebę świadczenia pracy na rzecz konkretnego pracodawcy. W praktyce ich enumeratywne wyliczenie jest niemożliwe"( por. Baran Krzysztof W, komentarz, Oficyna 2007,Komentarz do art.1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U.03.90.844), [w:] K.W. Baran, Zbiorowe prawo pracy. Komentarz, Oficyna, 2007. Stan prawny: 2007.07.31). W rozpatrywanej sprawie nie można pominąć pozytywnej opinii wydanej przez K. Sp. z o.o. w [...], podmiotu zarządzającego strefą.
Ponadto organ naruszył przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 40 k.p.a., nie doręczając właściwemu przedsiębiorcy odpisów decyzji. Z akt sprawy wynika, iż Sąd Rejonowy w R. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] stycznia 2008 r. wydał postanowienie o wpisie w Krajowym Rejestrze Sądowym połączenia K. S.A. oraz T. S.A. przez przeniesienie całego majątku T. S.A. (spółkę przejmowaną) na K. S.A. (spółka przejmująca). Natomiast obie decyzje doręczono na adres i firmę T. czyli spółki przejmowanej, mimo że w konsekwencji przejęcia spółka ta została wykreślona z rejestru.
Z uwagi na powyższe, na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji. O niewykonalności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło