VI SA/Wa 2567/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-23

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Izabela Głowacka - Klimas, Agnieszka Łąpieś - Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, powołując się na swoje cele statutowe i interes społeczny, może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, której nie była stroną?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na żądanie organizacji społecznej, jeśli nie zostanie wykazany bezpośredni związek między celami statutowymi organizacji a przedmiotem sprawy oraz interes społeczny. Udział organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym innej osoby musi odpowiadać racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej i przyczyniać się do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a nie służyć partykularnym interesom.
Stan faktyczny
Organizacja społeczna (L.) złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty udzielającej koncesji na wydobywanie kopaliny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że organizacja nie wykazała własnego interesu prawnego ani bezpośredniego związku między celami statutowymi a przedmiotem sprawy. Organizacja wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa dotyczących uzasadnienia postanowienia, oceny dowodów oraz zasad udziału organizacji społecznych w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2017 r., [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w O. (zwane dalej Kolegium/Organem) postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku L. (zwanej dalej Wnioskodawcą/Skarżącym) o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] (zwanego dalej Starostą) z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] udzielającej koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża piasków skaleniowo-kwarcowych "A." i ustanawiającej obszar i teren górniczy odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty Powiatu [...]. Ustalono, że Starosta ww. decyzją udzielił M. M. koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża piasków skaleniowo-kwarcowych "A." o pow. 11,241 m2 w granicach obszaru górniczego "A." na części działek o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości A. gm. Z. oraz dla złoża piasków skaleniowo-kwarcowych "A." ustanowił obszar i teren górniczy "A.", określając jednocześnie warunki i zasady korzystania z koncesji. Skarżący zwrócił się do Organu z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty w oparciu o treść art. 156 § 1 pkt 2 i 7 Kpa (powyższe podanie tyczyło się także stwierdzenia nieważności decyzji innego organu - Wójta Gminy Z. z dnia [...] lipca 2016 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na odkrywkowej eksploatacji kopaliny ze złoża "A.", a także wniosły je inne podmioty tj. S. oraz M. P., Radna Rady Gminy Z. do tych żądań, tego jak i powstałych podmiotów Kolegium ustosunkowało się odrębnymi aktami). Jako przyczyny przemawiające za stwierdzeniem nieważności ww. decyzji wnioskodawca wskazuje okoliczność, iż uchwałą Rady Gminy Z. z dnia [...] lutego 1994 r. utworzono na znacznej części zalesionej gminy Z. strefę ochrony ekologicznej, na której, na terenach leśnych określonych na planie jako tereny lasów glebochłonnych, niedopuszczalne jest dokonywanie eksploatacji piasku i innych surowców mineralnych oraz prowadzenie gospodarczej działalności leśnej, a zwłaszcza wyrębu drzew. Wskazano, że istnienie strefy ochrony ekologicznej gminy Z. było faktem powszechnie znanym i respektowanym przez władze państwowe. Brak uwzględnienia strefy ochrony ekologicznej gminy Z. przy wydawaniu aktów, w tym decyzji stanowiącej przedmiot wniosku o stwierdzenie nieważności, stanowi podstawowe uchybienie prawa. Wnioskodawca stwierdza, że przywołanie strefy ochrony ekologicznej gminy Z. zapobiegłoby powstawaniu szkód w środowisku naturalnym kompleksu wydmowego, ciągnącego się od M. po wschód, którego kraniec wschodni w części stanowią działki nr [...], [...] do [...] miejscowości A.. Dzięki wydmom porośniętym lasami M. posiada wręcz uzdrowiskowy, suchy klimat. Teren ten ma podstawowe znaczenie dla rekreacji oraz sportu dla mieszkańców, działkowiczów i gości w gminie (przebiegają tam szlaki biegowe, turystyczne, narciarskie). Na najwyższej wydmie planowane jest ponowne postawienie wieży widokowej. Natomiast precedens wydania koncesji na wydobywanie piasków ze złoża A. stanowi zagrożenie zniszczeniem wszystkich wydm w M.. Uzasadniając swoją legitymację do występowania z takim żądaniem Wnioskodawca na wniosek Kolegium przekazał uwierzytelniony statut L. zaznaczając jednocześnie, że terenowymi jednostkami L. są Okręg L. oraz Oddział L. realizujące cele statutowe L. na terenie swojego działania. Przedłożono także pełnomocnictwo Zarządu Głównego L. do reprezentowania L. przed organami samorządowymi w sprawie podjęcia działań przeciw zagrożeniom strefy ochrony ekologicznej. Powołując się na cele statutowe, takie jak zabieganie o ochronę i odnawianie zasobów środowiska przyrodniczego dla współczesnych i przyszłych pokoleń, w szczególności przez ochronę walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień, realizowane przez współdziałanie z organami państwowymi, w tym administracji rządowej i samorządowej, a w szczególności z komisjami i radami powoływanymi przez nie, w celu wykonywania zadań wchodzących w zakres działania Ligi, w tym zleconych przez te organy uważa, że zostało wykazane prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podanych we wniosku. Kolegium uznało, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją procesową umożliwiającą wyeliminowanie z obrotu prawnego rozstrzygnięcia dotkniętego co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych, wyliczonych enumeratywnie w art. 156 § 1 Kpa. Powołując się na zapis art.157 § 2 Kpa, wskazało, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, jednakże wszczęcie tego postępowania wymaga kontroli, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Wskazano, że podmiot występujący z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji tj. L. Oddział [...], mimo zawezwania Kolegium, nie wskazał wprost podstaw prawnych swojego żądania. Jednakże, biorąc pod uwagę treść składanych oświadczeń - m.in. L. Oddział [...] nie wskazał własnego interesu prawnego do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania (takiego też Kolegium nie dopatrzyło się z urzędu; podmiot ten nie był stroną postępowania zakończonego decyzją, którego wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy), a z żądaniem tym wystąpiła, jak to wskazała, w celu uspokojenia nastrojów bardzo wzburzonego lokalnego społeczeństwa, powołując się jednocześnie na cele statutowe L. – co zdaniem Kolegium należało uznać jako działanie organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innych podmiotów. Zdaniem Kolegium, sprawa tycząca wydania decyzji udzielającej koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża piasków skaleniowo-kwarcowych "A." i ustanawiającej obszar i teren górniczy nie pozostaje w wymaganym, bezpośrednim związku z określonym zakresem statutowej działalności Stowarzyszenia. W ocenie Kolegium żądania skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie uzasadniają wskazywane okoliczności, jakoby wcześniejsze zamierzenia inwestora były ukierunkowane na założenie pasieki, której nie zrealizowano, czy też że zwałka wierzchniej warstwy roślinności, humusu, darniny i ziemi z działek objętych zamierzeniem inwestycyjnym została dokonana w okresie lęgowym po 20 maja 2017 r. Nie maja one bowiem bezpośredniego związku z zakresem postępowania, którego wniosek Stowarzyszenia dotyczy. Jego zdaniem postępowanie zakończone decyzją, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, jest jedynie jednym z etapów zmierzających do realizacji inwestycji. Jego istotą nie jest przeprowadzenie oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko, ustalenie i określenia warunków, działań minimalizujących jej wpływ na środowisko naturalne (określa się je jedynie dodatkowo, w ograniczonym zakresie). Takie zagadnienia rozstrzygane są na kanwie innego postępowania kończącego się wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której uzyskanie jest niezbędne do realizacji inwestycji. W tym postępowaniu, o ile zajdą ku temu prawem przewidziane przesłanki (w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko), przewiduje się udział społeczeństwa w którym każdy, także Stowarzyszenie, ma prawo składania uwag i wniosków Kolegium nie dopatrzyło się także, aby za wszczęciem postępowania w sprawie przemawiały pozostałe cele statutowe, ukierunkowane w głównej mierze na działania oświatowe i wychowawcze (§ 10 ust. 1, 5 i 6 statutu). Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając naruszenie art. 124 § 2 w związku z art. 8 i art. 9 Kpa, poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia faktycznego postanowienia - organ nie uzasadnił prawidłowo przyczyn odmowy wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] udzielającej koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża piasków skaleniowo-kwarcowych "A." i ustanawiającej obszar i teren górniczy; naruszenie art, 124 § 2 w związku z art. 6, art. 8 i art. 9 Kpa, poprzez przyjęcie, jako udowodnionego faktu, iż za wszczęciem postępowania nie przemawiają uzasadnione cela statutowe Skarżącego oraz interes społeczny; naruszenie art. 80 w związku z art. 8 oraz 11 Kpa, poprzez dowolną, a nie jak wymaga tego procedura administracyjna swobodną ocenę dowodów w sprawie, tj. poprzez przyjęcie stanu faktycznego wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu; naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 oraz art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kpa przez odmowę wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] udzielającej koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża piasków skaleniowo- kwarcowych "A." i ustanawiającej obszar i teren górniczy, z uwagi na brak wykazania przez Stowarzyszenie interesu społecznego; naruszenie art. 31 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kpa, poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, podczas gdy strona udowodniła, iż za wszczęciem postępowania przemawiają uzasadnione jej cele statutowe oraz interes społeczny. Skarżąca zauważa, że zgodnie z art. 31 § 1 Kpa organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału (w toczącym się postępowaniu) dotyczącym innej osoby. Gdy żądanie to zostanie uznane przez organ administracji publicznej za zasadne, wówczas organizacja społeczna uczestniczy w tym postępowanie na prawach strony. Do uznania organizacji społecznej należy zaś czy będzie uczestniczyła w postępowaniu wszczętym na jej żądanie. Wskazała, że zgodnie z art. 31 § 2 Kpa organ administracji publicznej orzeka o zasadności, bądź bezzasadności żądania organizacji społecznej w formie akcyjnego postanowienia i bierze pod uwagę przesłanki wymienione w art. 31 § 1 Kpa, które muszą zostać spełnione łącznie aby organizacja społeczna mogła skutecznie żądać wszczęcia postępowania. Żądanie to musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz interesem społecznym. Jej zdaniem wnosząc o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego Stowarzyszenie przytoczyło okoliczności konkretyzujące interes społeczny wskazując, iż jest on związany z pozostawaniem w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] udzielającej koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża piasków skaleniowo-kwarcowych "A." i ustanawiającej obszar i teren górniczy. W ocenie Skarżącej cele statutowe Stowarzyszenia pozwalają na uznanie, iż spełniona została pierwsza z przesłanek określonych w art. 31 § 1 Kpa. Zdaniem Skarżącej w orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że interes społeczny może polegać na tym, aby organizacja społeczna mogła wypełniać swoje statutowe i ustawowe uprawnienia wobec członków, jak również podejmować działania w celu ochrony praw pewnej grupy ludności. Podniosła, że samo złożenie wniosku o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania a uruchamia jedynie etap wstępny, w ramach którego organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wniosku. Na tym etapie Kolegium winno badać jedynie kwestie formalne, to jest czy wniosek złożony został przez legitymowany do tego podmiot i wskazanie podstawy prawnej z art. 156 Kpa. Jej zdaniem w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. dało wyraz temu, że zbadało zarówno podstawy wszczęcia postępowania nieważnościowego (legitymację procesową wnioskodawcy) jak i realizację przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji a to na tym etapie postępowania jest niedopuszczalne. W ocenie Skarżącej, Samorządowe Odwoławcze w O. powinno jednoznacznie rozstrzygnąć czy istnieją bądź nie istnieją przesłanki do wszczęcia postępowania nieważnościowego, to jest czy, wszczęcie postępowania jest uzasadnione celami statutowymi Stowarzyszenia oraz czy za wszczęciem postępowania przemawia interes społeczny. W związku z powyższym wnosił uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2017 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. udzielającej koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża piasków skaleniowo-kwarcowych "A." i ustanawiającej obszar i teren górniczy Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zgodnie z art. 31 § 1 Kpa aby organizacja społeczna mogła skutecznie żądać wszczęcia postępowania muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki. Żądanie to musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz interesem społecznym. Określenie "cel statutowy" oznacza, że sprawa dotyczy zasadniczych kierunków działalności danej organizacji, zapisanych w statucie lub innym akcie regulującym ustrój danej organizacji społecznej. W ocenie strony skarżącej cele statutowe Stowarzyszenia pozwalają na uznanie, iż została spełniona pierwsza z przesłanek z art. 31 § 1 Kpa. W ocenie Sądu Kolegium zasadnie wskazało, że Wnioskodawca nie wskazał wprost podstaw prawnych swojego żądania i nie wskazał własnego interesu prawnego do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania. Wnioskodawca nie był stroną postępowania zakończonego decyzją, którego wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, a z żądaniem tym strona wystąpiła, jak to wskazała, w celu uspokojenia nastrojów bardzo wzburzonego lokalnego społeczeństwa, powołując się jednocześnie na cele statutowe Ligi – co słusznie spowodowało, że uznano, iż działa jako organizacja społeczna w sprawie dotyczącej innych podmiotów. W ocenie Sądu, Kolegium rozważyło, czy pomiędzy wskazanymi celami statutowymi organizacji, a przedmiotem sprawy administracyjnej zachodzi bezpośredni związek w rozumieniu art. 31 § 1 Kpa. Między celami statutowymi organizacji społecznej, a materialnoprawnym przedmiotem sprawy musi zachodzić prawny związek w tym znaczeniu, że cele statutowe tej organizacji mogą mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy, w szczególności na treść rozstrzygnięcia sprawy. Zasadne jest twierdzenie, że treść konkretnych postanowień zawartych w regulaminie/statucie nie może być interpretowana w sposób rozszerzający, skoro udział organizacji społecznej w postępowaniu na prawach strony stanowi wyjątek od zasady, że mogą w nim uczestniczyć wyłącznie podmioty mające w tym interes prawny, a przyznanie uprawnień strony dodatkowemu podmiotowi ma istotny wpływ na zakres praw i obowiązków faktycznych stron postępowania, zmieniając w sposób istotny układ ich praw procesowych. Statutowa działalność, na którą powołuje się organizacja społeczna dla uzasadnienia żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby, powinna dotyczyć zasadniczych kierunków działalności tej organizacji. Zakres tej działalności winien być odpowiednio skonkretyzowany, aby możliwe było uchwycenie rzeczywistego i bezpośredniego związku pomiędzy tak pojmowanymi celami statutowymi organizacji, a postępowaniem, dopuszczenia do udziału, w którym/wszczęcia którego organizacja oczekuje. Słusznie Kolegium wskazała, że przedmiot działalności i cele Stowarzyszenia opisane w § 11 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 statutu, nie dają dostatecznych podstaw do uznania, że spełniony został wymóg zgodności żądania wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby z celami statutowymi tej organizacji. Stowarzyszenie w ogóle nie wykazało, aby w sprawie której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy tj. tyczącej się wydania decyzji udzielającej koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża piasków skaleniowo-kwarcowych "A." na części działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości A. gm. Z. i ustanawiającej obszar i teren górniczy, mogło dojść do popełnienia przestępstwa bądź wykroczenia przeciwko środowisku przyrodniczemu, które w zakresie ujawnienia i ścigania wymagało by interwencji/współdziałania Stowarzyszenia. Podstawą prawną kwestionowanej przez Stowarzyszenie decyzji, były zapisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1131 ze zm. Przepisy tam zawarte stanowiły, iż działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji. Udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż poprzedzona jest współdziałaniem z innymi organami, które zajmują stanowisko w sprawie poprzez stosowne uzgodnienia i wyrażenie opinii (organ współdziałający jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia projektu rozstrzygnięcia; jeżeli organ współdziałający nie zajmie stanowiska w tym terminie, uważa się, że aprobuje przedłożony projekt rozstrzygnięcia). Sama koncesja zaś, prócz wskazania, rodzaju i sposobu wykonywania zamierzonej działalności, określenia przestrzeni, w granicach której ma być wykonywana zamierzona działalność, czasu obowiązywania koncesji i terminu rozpoczęcia działalności określonej koncesją może określać inne wymagania dotyczące wykonywania działalności objętej koncesją, w szczególności w zakresie ochrony środowiska (art. 9, art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 23, art. 30 ust. 1 i 2 powoływanej ustawy). Inwestycja, której dotyczy postępowanie, polega na wydobywaniu kopaliny ze złoża piasków skaleniowo-kwarcowych "A." o pow. 11.241 m2 w granicach obszaru górniczego "A." na części działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości A. gm. Z.. W bezpośrednim sąsiedztwie złoża znajdują się grunty rolne i leśne. Obszar złoża położony jest poza obszarami Natura 2000 oraz poza obszarami objętymi prawną ochroną, wynikającą z ustawy o ochronie przyrody (najbliższy obszar chroniony - "[...]" PLH [...] - znajdują się w odległości ok. 120 m). W obrębie terenu złoża oraz w jego bezpośrednim sąsiedztwie brak jest terenów objętych ochroną w myśl ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Brak jest również stanowisk archeologicznych. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości ok. 450 m na zachód, 600 m na południe, 700 m na północny-wschód od granicy złoża. Dodatkowo w udzielonej koncesji, w ramach działań zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, zalecono rozwiązania chroniące środowisko m.in. prace wydobywcze oraz transport urobku należy prowadzić w godzinach 6.00-22.00, miejsca postojowe dla pojazdów i maszyn należy wyznaczyć poza miejscem wyrobiska, przykrywać plandekami skrzynie ładunkowe samochodów transportujących kruszywo. Powyższe okoliczności wskazują, że przedmiotowe przedsięwzięcie zostało w znaczącym stopniu zabezpieczone. Pojęcie interesu społecznego nie zostało zdefiniowane w Kpa, a któremu organ nadaje treść w procesie stosowania norm prawa materialnego w konkretnym przypadku. W każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu, do którego zostało skierowane żądanie oparte na art. 31 § 1 Kpa. Interes organizacji społecznej w cudzej sprawie musi mieć niższą rangę niż interes samej strony. Udział organizacji społecznej, jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, nie może służyć partykularnym interesom organizacji społecznej lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2008 r., II OSK 843/07 Lex nr 501062). Organizacja społeczna powinna z dużą starannością i dokładnością wykazać zasadność udziału w konkretnym postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. W tym celu winna uprawdopodobnić, że jej udział w postępowaniu przyczyni się do lepszego, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., II OSK 1038/08). Natomiast na organie administracji spoczywa ciężar zweryfikowania zasadności dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie (wyrok NSA z dnia 23 września 2009 r., II OSK 1339/09). Nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 Kpa, zgodnie z którą organ administracji publicznej byłby niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania, czy przemawia za tym interes społeczny (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., II OSK 663/11, Lex nr 1217445). Zasadnie wskazano, że udział organizacji społecznej jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że Kolegium wyjaśniło sprawę w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło